Infografika: Dobitnici Nobelove nagrade od 1901. do 2021.

Nobelova nagrada dodjeljuje se za najveća postignuća u medicini, fizici, hemiji, književnosti, ekonomskim naukama, te za mir.

(Al Jazeera)

Mohammed Haddad 08 Oct 2021

Tanzanijski autor Abdulrazak Gurnah u četvrtak je dobio Nobelovu nagradu za književnost.

Švedska akademija nauka objasnila je da je Gurnah nagrađen za “beskompromisan i suosjećajan prodor u efekte kolonijalizma i sudbinu izbjeglice u procjepu između kultura i kontinenata”.

Dodjela nagrada za 2021. se nastavlja u petak, kada će biti dugo čekano proglašenje dobitnika Nobelove nagrade za mir, a u ponedjeljak je na rasporedu nagrada na polju ekonomije.

Do sada, nagrade za medicinu, fiziku, hemiju i književnost otišle su u ruke osam osoba.

Šest kategorija

Nobelova nagrada dodjeljuje se za najveća postignuća u medicini, fizici, hemiji, književnosti, ekonomskim naukama, te za mir. Dobitnici, koji se često nazivaju i Nobelovim laureatima, mogu biti pojedinci, grupe ili organizacije.

Nobelova nagrada dodjeljuje se od 1901. godine, pet godina nakon smrti Alfreda Nobela, švedskog hemičara koji je izumio dinamit. On je iza sebe ostavio veliko lično bogatstvo, kao fond za nagrade.

Uz laskavo priznanje, dobitnici se nagrađuju i medaljom od 18-karatnog zlata, te iznosom koji je ove godine sa jednog, povećan na 1,1 miliona dolara.

Pet dobitnika biraju različiti instituti i akademije širom Švedske, dok objavu dobitnika Nobelove nagrade za mir vrši Norveški Nobelov institut u Oslu.

Istaknuti dobitnici 1901-2020

Od 1901. do 2020., dodijeljene su 603 Nobelove nagrade, za 962 laureata.

Prva osoba koja je dobila dvije, 1903. i 1911., bila je Marie Curie, poljsko-francuska fizičarka, za dostignuća u fizici i hemiji.

Godine 2014., 17-godišnja Malala Yousefzai je postala najmlađa osoba koja je primila nagradu, a podijelila ju je sa Kailash Satyarthi. Nobelovu nagradu za mir dobila je za “borbu protiv suzbijanja djece i mladih i za pravo sve djece na obrazovanje”.

Neki drugi istaknuti laureati bili su i Albert Einstein (1921. za fiziku), Martin Luther King mlađi (1964. za mir) i Nelson Mandela (1993. za mir).

Dobitnici po kontinentima

Nobelova nagrada je globalna, a najviše laureata bilo je iz Evrope. No, najviše ih ima SAD. Do 2020., dobio ju je 281 Amerikanac.

Nakon Evrope i Sjeverne Amerike, slijede Azija sa 72, Afrika za 27, Okeanija sa 15 i Južna Amerika sa 11 dobitnika.

Velika razlika između muškaraca i žena

Više od 90 posto laureata bili su muškarci. Godine 2020., među 11 dobitnika bile su u četiri žene.

U izjavi za Al Jazeeru, Lars Brink, bivši predsjednik Nobelovog komiteta za fiziku, rekao je da se, u slučaju fizike, većina otkrića Nobelovih laureata odnosila se na period od 1960-tih do 1980-tih, kada je bilo jako malo žena među profesorima.

„No, to se vremenm mijenja“, konstatovao je.

Dobitnici 2021

U ponedjeljak, Nobelovu nagradu za medicinu dobili su Amerikanci David Julius i Ardem Patapoutian, zaslužni za otkriće načina na koji živčani sistem osjeća temperaturu i dodir.

U utorak je objavljeno da su dobitnici Nobela za fiziku Syukuro Manabe, Klaus Hasselmann i Giorgio Parisi za njihov “revolucionarni doprinos razumijevanju složenih fizikalnih sistema”.

Dobitnici Nobelove nagrade za hemiju za 2021. su naučnici Benjamin List iz Njemačke i David MacMillan z SAD-a za “razvoj asimetrične organokatalize”, nove metode gradnje molekula, objavila je u srijedu Kraljevska švedska akademija nauka.

U četvrtak, objavljeno je da je Gurnah dobio nagradu za književnost, a u petak je objavljeno da su filipinska novinarka Maria Ressa i ruski novinar Dmitrij Muratov dobitnici su Nobelove nagrade za mir, zbog borbu za slobodu govora.IZVOR: AL JAZEERA


POVEZANE

Abdulrazak Gurnah dobitnik Nobela za književnost

Gurnah je rođen 1948. godine i odrastao je na ostrvu Zanzibar u Indijskom okeanu, ali je kao izbjeglica stigao u Englesku krajem 1960-ih.07 Oct 2021

Benjamin List i David MacMillan dobitnici Nobelove nagrade za hemiju

Dva naučnika su nagrađena za razvoj asimetrične organokatalize.06 Oct 2021

Tri dobitnika Nobelove nagrade za fiziku

Syukuro Manabe, Klaus Hasselmann i Giorgio Parisi dali su revolucionaran doprinos razumijevanju složenih fizičkih sistema, saopšteno je.05 Oct 2021

Komentariši