Jedinstvena Bosna i Hercegovina

Dobrodošli na moj blog

29.08.2014.

LIDERI POTPISALI DEKLARACIJU: PREUZIMANjE ODGOVORNOSTI ZA SUDBINU NESTALIH

29.08.2014.

Multimedija Lideri potpisali Deklaraciju: Preuzimanje odgovornosti za sudbinu nestalih

Potpisivanje deklaracije o ulozi Srbije, BiH, Hrvatske i Crne Gore u adresiranju pitanja nestalih, kao i posljedica oružanog sukoba i kršenja ljudskih prava, ICMP, OSCE i UN ocijenili su historijskim danom Dalje/More

Djeca ispred maglajskog vrtića

Poplavljeni vrtići: Kako djeci vratiti osmijeh

Majske poplave koje su zadesile BiH nisu zaobišle ni dječije vrtiće. Na desetine ih je potpuno uništeno, a već tri mjeseca u nekoć najveselijim prostorijama ne čuju se dječiji smijeh i graja. Pored vrtića, klizišta uzrokovana poplavama odnijela su dječija igrališta i parkove Dalje/More

Dio Povelje Kuluna bana

Audio 825 godina od Povelje: Da je Kulina bana ovih dana

Uz 825. godišnjicu ovog veoma značajnog dokumenta u istoriji ne samo srednjovjekovne Bosne nego BiH, pa i cijelog južnoslovenskog prostora, dobro se upitati gdje je danas zemlja Kulina bana Dalje/More

Štrajk glađu bivšeg atletskog reprezentativca

Fotogalerija Bivši atletski reprezentativac štrajka glađu

Muhedin Muhić, bivši atletski reprezentativac započeo je štrajk glađu pred zgradom Vlade Tuzlanskog kantona, jer se već godinama pokušava zaposliti kao defektolog u nekoj od javnih ustanova ili poduzeća, ali već devet godina stalno dobiva odbijenice Dalje/More

Maglaj nakon poplava

Nakon poplava teško i pacijentima i zdravstvenim radnicima

Majske poplave oštetile su četiri doma zdravlja i veliki broj ambulanti u BiH. Mulj i voda uništili su prostorije, opremu, dokumentaciju, lijekove, vozila. Tri mjeseca nakon ove prirodne katastrofe te zdravstvene ustanove rade u improvizovanim ambulantama Dalje/More

Bura oko esencijalne liste lijekova u Tuzlanskom kantonu

Za odluku o novoj esencijalnoj listi lijekova u Tuzlanskom kantonu mnogi vjeruju da je politička, jer je donesena mjesec dana uoči izbora u BiH. Slučaj bi, po svemu sudeći, mogao završiti na sudu
Dalje/More

Multimedija Otvoren Mediteran film festival

Mediteran Film Festival - festival dokumentarnog filma u Širokom Brijegu otvoren je svjetskom premijerom dokumentarnog filma „Izgubljeno dugme“, posvećenom tragično preminulom bubnjaru grupe Bijelo Dugme Goranu Ivandiću Ipetu
Dalje/More

Multimedija Đaci moraju na nastavu, a klupe još na ulici

U Republici Srpskoj u četiri škole će se nastava odvijati u šatorima, a u Federaciji BiH još uvijek se ne zna kada će početi školska godina u gradovima zahvaćenim majskim poplavama
Dalje/More

Dužnosnik RS u Hagu: Jovan Divjak je izdao srpski narod

Suđenje zapovjedniku Glavnog štaba Vojske Republike Srpske (VRS) Ratku Mladiću nastavilo se iskazom Velimira Dunjića, bivšeg zapovjednika Igmanske brigade VRS-a, jedne od jedinica koje su držale Sarajevo pod opsadom (1992-1995)
Dalje/More

Njemački podsticaj ekonomskog oporavka Zapadnog Balkana

Organizacijom Konferencije o Zapadnom Balkanu Njemačka želi poslati poruku da računa na ovaj region i da je spremna pomoći da se ubrzaju reforme i zemlje ekonomski osnaže regionalnim projektima
Dalje/More

Damir Hadžić: Politika neće usporiti izgradnju Jadransko-jonskog koridora

Ministar prometa i komunikacija Bosne i Hercegovine Damir Hadžić u razgovoru za RSE ocjenjuje da je od velikog značaja za Bosnu i Hercegovinu izgradnja Jadransko-jonske autoceste
Dalje/More

Fotogalerija Doboj: Ljubitelji knjige među golim zidovima poplavljene biblioteke

Tokom majske poplave u Narodnoj biblioteci u Doboju uništeno je više od 40 000 knjiga i novinska arhiva sakupljana od 1945. Knjižni fond obnavlja se puno brže nego zgrada Biblioteke, čije prizemlje još uvijek izgleda sablasno
Dalje/More

Jadransko-jonski koridor izlaz iz izolacijskog tunela

Za Bosnu i Hercegovinu gradnja Jadransko-jonske ceste više je od saobraćajne infrastrukture: mogućnost da se uposle domaće kompanije i ljudi u zemlji sa preko pola miliona nezaposlenih
Dalje/More

Osnivač SDS-a Ilijaša prebacivao odgovornost s Mladića na Karadžića

Kao Mladićev svjedok obrane, ratni predsjednik srpske općine Ilijaš Ratko Adžić ustvrdio je da je civilna, a ne vojna vlast bosanskih Srba bila odgovorna za formiranje Kriznih štabova, vojnih jedinica kao i uputstva za preuzimanje općina
Dalje/More

Dokumentarac o haškim svjedocima

Nakon nekoliko svečanih i edukativnih prikazivanja dokumentarnog filma o svjedocima zločina na Haškom sudu za bivšu Jugoslaviju, uradak pod nazivom „Njihovim očima: svjedoci pravde“ dostupan je sada i cjelokupnoj javnosti
Dalje/More

Multimedija Pomoć samo u obećanjima

Tri mjeseca nakon nezapamćenih poplava u BiH obnova uništenih kuća i zgrada ide sporo, mnogi su još u šatorima, bez struje i vode, u nemogućim uslovima, očajni zbog približavanja zime i nebrige vlasti
Dalje/More

In memoriam Sulejmanu Kupusoviću: Zakašnjela sličica iz života kulturnog udarnika

Okruglo deset dana nakon smrti, zvanično je obilježen odlazak jednog od najvećih bh. pozorišnih i televizijskih reditelja Sulejmana Kupusovića. Razlog ovog, barem ovdašnjoj praksi, neprimjerenog kašnjenja više je nego jednostavan, premda ne baš posve razumljiv.
Dalje/More

Neophodan veći međunarodni angažman oko Libije

U Libiji je ostalo još oko 200 državljana BiH i njihov život nije u opasnosti, kaže za RSE ambasador BiH u toj državi Ibrahim Efendić, koji naglašava da su borbe koje se vode zapravo bitke za uređenje Libije
Dalje/More

Vučićeva distanca i Dodikov rejting

Uoči oktobarskih izbora u BIH, premijer Srbije Aleksandar Vučić je poslao poruku: nećemo podržavati ni jednu stranu, nijednog kandidata. Time je Beograd napravio otklon od svog višegodišnjeg ljubimca Milorada Dodika
Dalje/More

U državnim i javnim službama sve sama rodbina funkcionera

U najnovijem Mostu RSE razgovaralo se o nepotizmu u BiH. Sagovornici su bili aktivisti organizacija koje se bave korupcijom - Ivana Korajlić iz Transparency Internationala i Adis Arapović iz Centara civilnih inicijativa
Dalje/More

Multimedija Turski film "Pjesma moje majke" najbolje ostvarenje

Dodijelom nagrada u subotu navečer u Narodnom pozorištu zatvoren je jubilarni Sarajevo Film Festival. Najboljim glumcima proglašeni su Feyyaz Duman i Mari Kitia. Najbolji kratki film je "Kokoška", a dokumentarni "Goli"
Dalje/More

Sarajevo Film Festival: O Gazi, mladim talentima i koprodukcijama

Devetodnevna filmska smotra, koja je u protekle dvije decenije stekla reputaciju najznačajnije u regiji, do subote uveče planira završiti sa projekcijama ukupno 247 filmova iz 60 zemalja
Dalje/More

Audio Zašto treba reciklirati

Recikliranje je u razvijenim zemljama unosan posao, no kako u BiH samo mali dio iskoristivog otpada završi u reciklaži, godišnje tako propadnu desetine miliona eura potencijalnih resursa. Sistemskim rješavanjem ovog problema na desetine hiljada radnih mjesta bi bilo otvoreno
Dalje/More

Fotogalerija Građani Maglaja zaboravljeni među golim zidovima

Tri mjeseca nakon razorne poplave koja je polovinom maja poharala Maglaj posljedice prirodne nesreće vidljive su gotovo na svakom koraku. Brojni stambeni objekti nisu obnovljeni, a građani kažu da su prepušteni sami sebi
Dalje/More

Hitno prekinuti nasilje u Gazi

Palestinski režiseri Abdel Salam Shehadeh i Ashraf Mashharawi laureati su ovogodišnje nagrade Fondacije Katrin Cartlidge. Nagradu, na ceremoniji u okviru 20. SFF, uručio im je Ken Loach - eminentni britanski režiser
Dalje/More

Audio Penzioneri u limbu: Kasne isplate, najavljena smanjenja

U posljednja tri mjeseca isplata penzija u FBiH je pomjerena za sedam do deset dana, a u Fondu PIO i resornom ministarstvu jednostavno su rekli - novca nema dovoljno. U RS-u posljednje poplave su rezultirale smanjenjem zaposlenih, te je sindikat izašao sa podatkom da je 10.000 penzionera više nego zaposlenih, što će u konačnici značiti smanjenje penzija
Dalje/More

Video Sedmi dan SFF: "Dobrodošli u Sarajevo", "Azemina", Fondacija Katrin Cartlidge

Film "Dobrodošli u Sarajevo" Michaela Winterbottoma je potresno ispitivanje rata u Bosni i Hercegovini sredinom 90-ih godina i uloge novinara u medijskom pokrivanju ovog sukoba
Dalje/More

Fotogalerija Obilježena godišnjica zločina na Korićanskim stijenama

Sulejman Garibović jedan je od preživjelih logoraša iz Prijedora koji je samo zahvaljujući sreći izbjegao streljački vod na Korićanskim stijenama. Kako kaže, i taj dan je vrijeme bilo kišovito i maglovito poput današnjeg
Dalje/More

Suđenje Goranu Zupcu: Malo vodi istrage, malo sjedi na optuženičkoj klupi

Zubac, kao osoba koja rukovodi najvećim istragama u zemlji, je po zakonu trebao biti suspendovan, ali za to nije bilo dovoljno ruku. Tako će na smjenu direktorsku fotelju mijenjati sa optuženičkom klupom
Dalje/More

Multimedija Prnjavorska riblja čorba za Ginisa

Prnjavorčani su sa 3.804 kilograma napravljene riblje čorbe oborili dosadašnji Ginisov rekord u ovoj kategoriji, koji je držala američka savezna država Masačusec (Massachusetts) sa 3.020 kilograma
Dalje/More
Više tekstova






29.08.2014.

825 GODINA OD POVELjE KULINA BANA: DA JE KULINA BANA OVIH DANA

***************************************

U petak se navršava 825 godina od Povelje Kulina bana, pisane na starobosanskom narodnom jeziku i bosanskim pismom bosančica, koja je upućena dubrovačkom knezu Krvašu.

Tadašnji  bosanski vladar na taj način je regulisao trgovačke odnose između Bosne i Dubrovnika, odnosno dao je dubrovačkim trgovcima  slobodu trgovanja bez ikakvog poreza. Istoričari se slažu kako je riječ o najstarijem dosad pronađenom i očuvanom bosanskom državnom dokumentu, ali i najstarijem kod svih južnoslavenskih naroda. Povelju je zapisao dijak Radoje.

„…Ja, Ban Bosanski Kulin, obećavam Tebi kneže Krvašu i svim građanima Dubrovčanima pravim Vam prijateljem biti od sada i dovijeka. I pravicu držati sa Vama i pravo povjerenje, dokle budem živ. Svi Dubrovčani koji hode kuda ja vladam, trgujući, gdje god se žele kretati, gdje god hoće, s pravim povjerenjem i pravim srcem, bez ikakve zlobe, a šta mi ko da svojom voljom kao poklon. Neće im biti od mojih časnika sile, i dokle u mene budu, davat ću im pomoć kao i sebi, koliko se može, bez ikakve zle primisli...“ - ovako počinje dokumentarni film autora Zahrudina Isakovića „Povelja Kulina bana.“

Kulin banKulin ban

A tog 29. avgusta 1189. godine počelo je novo doba za bosansku državu. Poveljom su otvorene njene privredne veze sa Dubrovnikom, a u razvoju trgovine i saobraćaja Kulin ban je vido put za brži razvoj države, pa je dubrovačkim trgovcima dao posebne privilegije.

„Dakako da su i Bosna i Kulin ban imali koristi od svega toga - i zbog toga i jeste Kulin pozivao strane trgovce da dolaze, da trguju, dakle, to je bilo u obostranom interesu. Vrlo je zanimljivo da Kulin u svojoj Povelji Dubrovčanima daje preimućstva, daje privilegije dubrovačkim trgovcima koje su za ono vrijeme neuobičajene“, navodi Istoričar Enver Imamović.

Uz 825. godišnjicu ovog veoma značajnog dokumenta u istoriji ne samo srednjovjekovne Bosne nego BiH, pa i cijelog južnoslovenskog prostora, dobro se upitati gdje je danas zemlja Kulina bana.

„Obično se obilježavanje Kulinove povelje svodi na obilježavanje državnosti BiH. Ako taj dokument promotrimo u tom kontekstu, vidjećemo da, nažalost, od te državnosti gotovo nema ništa, odnosno da je danas BiH razbaštinjena država, država bez unutrašnjeg i vanjskog konsenzusa, država koja je daleko od bilo kakvog smislenog procesa vlastite evropeizacije. BiH 20 i više godina ostaje jedina zemlja u Evropi i regionu bez ustava – naš ustav je tzv. Aneks 4 Dejtonskog sporazuma“, kaže istoričar Dubravko Lovrenović.

Moderna BiH u svom posjedu nema Povelju Kulina bana. Tri primjerka su izvan ove zemlje, a jedini koji ih je sve vidio je Zehrudin Isaković, autor dokumentarnog filma “Povelja Kulina bana”:

Zehrudin IsakovićZehrudin Isaković

„Primjerak za koji se smatra da je original nalazi se u Sankt Peterburgu, u prostorijama Ruske akadamije nauka, na odjelu za slavistiku, uvjerio sam se na licu m,jesta – u primjerenim i vrlo dobrim uvjetima za čuvanje dokumenata te kategorije. I dva javnosti poznata prijepisa - oba se nalaze u Dubrovačkom arhivu. Oni su također dobro čuvani. I vlasti i nadležni stručnjaci koji skrbe o ta tri dokumenta su svjesni njihove vrijednosti“, pojašnjava Isaković.

Bilo je nekoliko pokušaja da se iz Rusije Povelja “vrati kući“, ali bez uspjeha. Pregovarano je i sa Dubrovačkim arhivom da se bar dostavi privremeno kako bi bila viđena u zemlji u kojoj je nastala. I ti pokušaji su propali. Postoji verzija da je Povelja Kulina bana, koja se danas nalazi u posjedu Ruske akademije nauka i umjetnosti, ukradena iz Dubrovačkog arhiva.

„S koljena na koljena se prenosi to predanje da je zapravo ruski konzul u nekoj opštoj zbrci kada je gorio Dubrovački arhiv uzeo taj dokument. Pa ja čak mogu reći da ga je možda i spasio. Ali, s druge strane, bez obzira što ste spasili dokument, trebate imati dobru namjeru i vratiti ga onamo gdje ste ga našli, a to je Dubrovački arhiv. Evo, i da ga je taj Jeremije Gagić, ruski konzul u to vrijeme, i vratio Dubrovačkom arhivu, on opet ne bi bio kod nas u BiH. Bio bi u Arhivu, tamo gdje jesu i ova dva prijepisa“, navodi Isaković.

Jedan  putopisac je u doba nastajanja Povelje zapisao  da je “Kulinova Bosna prostrana, velika deset i više dana hoda.” Danas kad ništa više nije isto, mladi okupljeni u Demokratski omladinski pokret BiH (DOP), inicijatori su prijedloga da se 29. avgust, dan kada je nastala Povelja, proglasi praznikom.

„Prije dvije godine smo uputili klubovima stranaka u Parlamentu FBiH inicijativu da se ovaj dan proglasi jednim novim praznikom u FBiH – mi smo ipak svjesni činjenice da to na državnom nivou malo teže može proći, tako da smo išli na Parlament Federacije. Međutim, mi do dana današanjeg nismo dobili nikakav zvaničan odgovor. I, naravno, nije se nijedna procedura pokrenula vezano za Povelju Kulina bana. Itekako je bitno da mladi ljudi znaju o Povelji i da se vrate tome, da nam to bude pravi nacionalni praznik“, konstatuje Ernad Deni Čomaga, predsjednik DOP-a.

Demokratski omladinski pokret je u petak organizovao i okrugli sto, na kojem je ponovo naglašen značaj Povelje za državu BiH, za koju je, odnosno za njenog autora, narod je vezivao predaju o dobrim, starim vremenima - “Od Kulina bana do dobrijeh dana”. Takođe, Kulina je narod opjevao, što je svom stilu prilagodio pjevač Seid Memić Vajta:

Od Kulina bana, do današnjih dana

Danas, ove 2014.godine, u zemlji Kulinoj, mnogi kažu: “Da je Kulina bana ovih dana.“


//////////////////////////////////////////////////////
////////////////////////////////////////////////////////////////////////


////////////////////////////////////////////////////////////////

Svijet

////////////////////////////

Corax



/////////////////////////////////////

Multimedija

Video Škola filma za početnike Mediteran Film Festivala

U sklopu Mediteran Film Festivala u Širokom Brijegu svake godine održavaju se filmske radionice za početnike. Tijekom šest dana polaznici imaju priliku ući u svijet režije, glume, montaže, odnosno svega što je potrebno da nastane jedan kratkometražni dokumentarni flim. RSE video / Ivan Katavić

Fotogalerija Fotoreportaža sa Dokufesta: Prizren, filmski grad

Naša slušateljka i neumorna putnica Larisa Gluhić ovog je avgusta provela nekoliko dana u Prizrenu, gde je održan filmski festival Dokufest. Kako se iz hobija ne odvaja od svog fotoaparata napravila je seriju fotografija sa festivalskih ulica Prizrena, koje nam je ljubazno ustupila, na čemu joj se srdačno zahvaljujemo. FOTO: Larisa Gluhić

Više multimedije

////////////////////////////////////////

29.08.2014.

ŽIVJETI U VREMENU IZMEĐU RATA I MIRA

29.08.2014.

Živjeti u vremenu između rata i mira

//////////////////////////////////////////////////

image

Lavovi u čijim grivama dogorevaju stolice

Budnost

/////////////////////////////////////////////
////////////////////////////////////////////////////
/////////////////////////////////////////////////

image

Sarajevo 1914: Uzroci i posljedice (4)

Dejtonska BiH je država nacionalnih kapitalaca

image

Filmski dokumenti užasa (13): Srpski genocid nad Bošnjacima

Tunel - tajna opsade Sarajeva

image

Sarajevo 1914: Uzroci i posljedice (3)

BiH je posljednje iskušenje nacionalne države

image

Stara škola književne kritike (4)

Ivo Andrić, fanatik bola, puto­vanja i nade u daljinu

image

Filmski dokumenti užasa (12): Srpski genocid nad Bošnjacima

Logor Omarska

//////////////////////////////////////////////////

image

Pozajmljeni intervju: Bojan Babić, pisac

Umetnost se doživljava kao prihvatljiv porok

image

Pozajmljeni intervju: Damir Šabotić, pisac

Sagledati rat okom progonitelja

image

Pozajmljeni intervju: Andrija Matić, pisac

Istorija propadanja jednog grada

image

Pozajmljeni intervju: Alexey Titarenko, umjetnički fotograf

Rusi se uvijek osjećaju kao žrtve

image

Pozajmljeni intervju: Elis Bektaš, pisac

Previše je laži u našoj književnosti

image

Pozajmljeni intervju: Ivica Buljan, reditelj

Kazalište je oblik borbe protiv masovne kulture i zaborava

/////////////////////////////////////////////

Potraga za 8.000 nestalih

Iako je od završetka rata prošlo punih 19 godina, na cijelom području Bosne i Hercegovine i danas se traga za najmanje 8.000 nestalih osoba. Od rata do danas pronađeno je, ekshumirano i zvanično identificirano ...

Godišnjica masakra kod Gradske tržnice

Građani Sarajeva i visoki državni zvaničnici danas su polaganjem cvijeća, minutom šutnje i učenjem Fatihe, obilježili 19. godišnjicu masakra u kojem je ubijeno 43 Sarajlija
////////////////////////////////////////

Živjeti u vremenu između rata i mira
////////////////////////////////////////

Ka svetioniku
/////////////////////////////////////////////
Fotogalerije: Trista čuda

Sex sells: Homoerotika kao valuta

Seks prodaje. Obnaženi ženski modeli pozivaju nas da kupimo i posedujemo još od daleke 1800. godine. Mnogi nisu primetili da su i muški aktovi čitavo vreme imali svoje mesto, nudeći nam automobile, motorcikle, turističke ...

Evgen Bavčar: Dnevnik slepog fotografa

Evgen Bavčar izgubio je vid pre nego što je napunio dvanaest godina. Uprkos tome danas je priznati fotograf čija se dela izlažu širom sveta. "Fotografišem ono što zamislim, možete reći da sam nešto poput Don Kihota," objašnjava ...
///////////////////////////////////////////
Mile kao Milošević

Emil Vlajki

Mile kao Milošević

Pošto brižljivo pripremljeni manipulativni napadi na glavne institucije sistema, a u cilju priprema za obaranje sadašnjih vlasti ne prestaju, ovaj će se dio Predsjedništva adekvatno tome oglašavati. Na djelu je ...

Dragan Bjelogrlić

Imanjići para, nemanjići dara

Voleo bih da se bavim tom temom. Tačno je da sam to najavio i da sam već počeo da radim na pripremama za mogući scenario sa dvojicom pisaca - vašim ...

Milorad Dodik

Mala plata tri sa tri

Moja plata je fer i mala je za ono što radim. U okviru onoga što društvo može, to je to.
//////////////////////////////////////

Pišem o najgorem od svih stoleća
//////////////////////////////////////////
System error

Hodočašće svetoj Ceci lukavičkoj

Nakon što je rat minuo, Ceca je i dalje ostala prisutna u Sarajevu. Pokušane su razne terapije kako bi se omladina skinula sa nje. Osnivani su rehabilitacioni centri za odvikavanje. Umjesto liječenja posttraumatskog stresa, liječena ...

Grad na ruševinama i riječnim ostrvima

Svašta čovjeku navire u sjećanje kada se vrati u grad svog odrastanja. Onda tu sretne ljude koji nikad i nisu izašli iz rata. Pa se već na prvom pivu rasprede priča. Dok Una teče pored nas kao da je nije briga za naše besjede. Brzo ...
///////////////////////////////////////

Alija Đerzelez, bosanski Don Kihot, pruža ruke kao u snu
/////////////////////////////////////////////////

Video hit: SNSD Kampanja

Mile voli sklisko i porno plesačice

Četnička Conchita

Uništili smo Ukrajince

////////////////////////////////////////////
Srbija

Srbija želi da sarađuje sa Bosnom i Hercegovinom

Predsednik Srbije Tomislav Nikolić izjavio je da je nedavna poseta premijera Aleksandra Vučića Sarajevu ozbiljan znak da Srbija želi da sarađuje sa Bosnom i Hercegovinom (BiH). Nikolić je u intervjuu ...

Napredak Srbije stvaran i opipljiv

Do proširenja EU neće doći odmah ali želimo da vidimo zemlje Zapadnog Balkana učlanjene. Kad će se to dogoditi zavisi pre svega od njih, poručio je predsednik Evropske komisije (EU) Žoze Manuel Barozo u Berlinu, između ostalog ...

Srpski predlozi naišli na odobravanje

Srpski premijer Aleksandar Vučić izrazio je zadovoljstvo konferencijom o zapadnom Balkanu u Berlinu, organizovanoj na inicijativu nemačke kancelarke Angele Merkel, rekavši da su neki ...
//////////////////////////////////////////////////////////
/////////////////////////////////////////
junaci našeg doba jure

Zar ja da im brišem suze, a oni me stalno guze

Šta bismo mi, ovako naivni i nedozreli, da nam nije Novog standarda? Kako bismo doznali za sve te silne opasnosti i nedaće koje srspki narod vrebaju iza svakog ćoška da Civilko Cvijanović nema tako istančan ...

Karađorđevići: Na Bermudima sa divnim ljudima

Supružnici Karađorđevići, grčka princeza Katarina i još više srpski Aleksandar, mnogo su radili ove prestolonasledne godine, pa su se mnogo i umorili. Smoren od neprofitabilnog humanizma, popularni par iskoristio je ...

//////////////////////////////////////////////////////////////


Po Skinsu se dan poznaje

e-novine.com - Po Skinsu se dan poznaje


//////////////////////////////////////////////////////////

Lažne socijaldemokrate i iskreni nacionalisti

e-novine.com - Lažne socijaldemokrate i iskreni nacionalisti


////////////////////////////////////////////

image

Teški i nemirni snovi građana Sarajeva

Hodočašće svetoj Ceci lukavičkoj

image

Povratak u Bosansku Krupu

Grad na ruševinama i riječnim ostrvima

image

Tko građane pita, demokracijom ne skita

Spasavanje fotelja preko referenduma

28.08.2014.

ĐACI MORAJU NA NASTAVU, A KLUPE JOŠ NA ULICI

28.08.2014.




////////////////////////////////////////////////////////////////

Multimedija Đaci moraju na nastavu, a klupe još na ulici

U Republici Srpskoj u četiri škole će se nastava odvijati u šatorima, a u Federaciji BiH još uvijek se ne zna kada će početi školska godina u gradovima zahvaćenim majskim poplavama Dalje/More


/////////////////////////////////////////

Maglaj nakon poplava

Nakon poplava teško i pacijentima i zdravstvenim radnicima

Majske poplave oštetile su četiri doma zdravlja i veliki broj ambulanti u BiH. Mulj i voda uništili su prostorije, opremu, dokumentaciju, lijekove, vozila. Tri mjeseca nakon ove prirodne katastrofe te zdravstvene ustanove rade u improvizovanim ambulantama Dalje/More

Ilustracija

Bura oko esencijalne liste lijekova u Tuzlanskom kantonu

Za odluku o novoj esencijalnoj listi lijekova u Tuzlanskom kantonu mnogi vjeruju da je politička, jer je donesena mjesec dana uoči izbora u BiH. Slučaj bi, po svemu sudeći, mogao završiti na sudu Dalje/More

Štrajk glađu bivšeg atletskog reprezentativca

Fotogalerija Bivši atletski reprezentativac štrajka glađu

Muhedin Muhić, bivši atletski reprezentativac započeo je štrajk glađu pred zgradom Vlade Tuzlanskog kantona, jer se već godinama pokušava zaposliti kao defektolog u nekoj od javnih ustanova ili poduzeća, ali već devet godina stalno dobiva odbijenice Dalje/More

Sa otvaranja festivala

Multimedija Otvoren Mediteran film festival

Mediteran Film Festival - festival dokumentarnog filma u Širokom Brijegu otvoren je svjetskom premijerom dokumentarnog filma „Izgubljeno dugme“, posvećenom tragično preminulom bubnjaru grupe Bijelo Dugme Goranu Ivandiću Ipetu Dalje/More

Fotogalerija: Škola u Doboju

Multimedija Đaci moraju na nastavu, a klupe još na ulici

U Republici Srpskoj u četiri škole će se nastava odvijati u šatorima, a u Federaciji BiH još uvijek se ne zna kada će početi školska godina u gradovima zahvaćenim majskim poplavama Dalje/More

Dužnosnik RS u Hagu: Jovan Divjak je izdao srpski narod

Suđenje zapovjedniku Glavnog štaba Vojske Republike Srpske (VRS) Ratku Mladiću nastavilo se iskazom Velimira Dunjića, bivšeg zapovjednika Igmanske brigade VRS-a, jedne od jedinica koje su držale Sarajevo pod opsadom (1992-1995)
Dalje/More

Njemački podsticaj ekonomskog oporavka Zapadnog Balkana

Organizacijom Konferencije o Zapadnom Balkanu Njemačka želi poslati poruku da računa na ovaj region i da je spremna pomoći da se ubrzaju reforme i zemlje ekonomski osnaže regionalnim projektima
Dalje/More

Damir Hadžić: Politika neće usporiti izgradnju Jadransko-jonskog koridora

Ministar prometa i komunikacija Bosne i Hercegovine Damir Hadžić u razgovoru za RSE ocjenjuje da je od velikog značaja za Bosnu i Hercegovinu izgradnja Jadransko-jonske autoceste
Dalje/More
//////////////////////////////////

Multimedija

Fotogalerija Sarajevo: Obilježena 19. godišnjica masakra kod Gradske tržnice

Granata ispaljena sa srpskih položaja iz pravca Trebevića 28. avgusta 1995. godine kod sjevernog ulaza u sarajevsku Gradsku tržnicu na mjestu je ubila 43, a teško povrijedila 84 civila. Mnogi svjedoci masakra prisustvovali su obilježavanju 19. godišnjice ovog zločina. RSE foto / Midhat Poturović

Video Otvaranje Mediteran Film Festivala

Mediteran Film Festival - festival dokumentarnog filma u Širokom Brijegu otvoren je svjetskom premijerom dokumentarnog filma „Izgubljeno dugme“, posvećenom tragično preminulom bubnjaru grupe Bijelo Dugme Goranu Ivandiću Ipetu. RSE video / Ivan Katavić

Više multimedije

/////////////////////////////////////////

28.08.2014.

EDIN HUSKOVIĆ: PROFITIRALI SU JEDINO PSI RATA, KLEROFAŠISTI I ZLOČINCI

Edin Husković: Profitirali su jedino psi rata, klerofašisti i zločinci, svi kao plaćenici mega korporacija


Stefica Galic
Autor 28.8.2014. 


Edin Husković: Profitirali su jedino psi rata, klerofašisti i zločinci, svi kao plaćenici mega korporacija

Edin Husković, pisac (autor četiri knjige proze i jedne zbirke poezije), Mostarac britkog uma i pera, privatni poduzetnik, nosilac  liste za skupštinu Hercegovačkoneretvanskog kantona Stranke Dijaspore BiH. Edo je interesantan i neobičan, poseban u svemu, kritičan ali otvoren, jasno definiran u traženju pravednijeg svijeta, rekla bih ponekad brutalno iskren. Za portal tačno.net govori o Mostaru u ratu i danas, političkoj situaciji u zemlji i svijetu, o novoj društvenoj klasi – klasi potrošača, o protestima, o svojim prijedlozima rješenja postojeće situacije i konačnog izlaska iz krize….

Razgovarala: Štefica Galić

Građani su istrenirani ne proturječiti zahtjevima političkih elita, pristajući bez pogovora na sve već 20 godina. 20 dugih godina agonije, jada, siromaštva, uništenih života, bezakonja, lopovluka, nezaposlenosti… mogli bi danima nabrajati. Je li moguće, poslije toliko godina sistematskog pranja mozga putem medija, crkve, nacionalističke politike i obrazovanja, ponuditi građanima nešto novo, nešto dobro, a da vam oni povjeruju?

Staro je pravilo, a ne znam ko, kad i gdje ga je izrekao: „Kakav narod – takva vlast.“ Koliko god se činilo da je pojedinac žrtva mase, ja sam siguran kako postavka ipak izgleda drugačije. Pojedinac pristaje na diktat mase. Što svjesno, što nesvjesno, uklapa se u klišeje populusa koji nažalost nisu podređeni odgovarajućim društvenim vrijednostima. Ja inače različitim problemima prilazim s potpuno drugačijih stajališta nego što je to slučaj kod ostalih individua – čak i ako je riječ o političkoj ili intelektualnoj eliti. Usuđujem se reći kako su baš te elite najviše odgovorne za vrlo nezahvalno stanje u našem društvu. Pretpostavljam da ste pod pojmom crkva mislili na sve zvanične vjerske institucije u Bosni i Hercegovini. Islamska zajednica ni pedlja ne odskače u korektnom prepoznavanju društvenih i socijalnih devijacija nego je to slučaj kod Pravoslavne ili Katoličke crkve. Ako bi se vratili otprilike 1.400 ili 2.000 godina u istoriju vidjeli bi da su poznati vjerski reformatori: Isus iz Nazareta i Muhamed a.s., na kojima moderne religijske institucije tobože zasnivaju vlastite doktrine, svoj osnovni angažman zasnivali na borbi protiv farizejstva. A šta je farizejstvo? To je, bukvalno govoreći, otimanje i obezvrjeđivanje duhovne intime kod čovjeka i njeno uništavanje, a onda regrutovanje istog u masovne religijske institucije koje ne služe ničem drugom doli kontroli i izrabljivanju u potpuno materijalnom smislu gdje je pohlepa za političkom i ekonomskom moći nezajažljiva. Sve u ime bogova ili Boga. Svejedno. Možete biti teistički ili politeistički licemjer. Prefiks „poli“ ne mijenja ništa bitno u sveobuhvatnoj prevari. Licemjerstvo je još veće kad se radi u ime božanskog već u ime nacije ili klasnog opredjeljenja, ali i ništa manje opasno. Jer je suština ista: kontrola manjine nad većinom kroz službe svjetovne i vjerske vlasti i njihovo izrabljivanje. Kad se ta kontrola nije mogla drugačije postaviti nego kroz iniciranje vještačkih podjela među narodima, onda se nije prezalo ni od sistematskog i zavjereničkog planiranja i ostvarenja tih podjela u religijskom, nacionalnom, rasnom i klasnom pravcu. U takvom loncu se kuha kompletno ljudsko društvo od postanka. Suštinski, do dana današnjeg problem društvene organizacije je ostao isti. Ja, ipak, apeliram na pojedinca. Ne oslanjam se na mase i masovna događanja. Taj princip masovnih narodnih pojava će jednog dana izgubiti na snazi. Odavno je izgubio svoj smisao – ako ga je ikad i imao.

Nosilac ste liste za skupštinu Hercegovačkoneretvanskog kantona Stranke Dijaspore BiH. Hoće li ovaj put biti izbora u Mostaru i je li moguće da zajedno ‘Domovina i Dijaspora’ pokrenu ‘konačno’ nešto dobro u Mostaru pa i u cijeloj našoj zemlji? Kakav je program rada i planovi Stranke Dijaspore BiH?

Prvo da kažem šta me motiviralo da se priklonim ovoj političkoj partiji. To je riječ „dijaspora“. Odmah da dam do znanja kako ja nikad nisam bio u dijaspori. Nikad nisam bio njen dio. Ja sam domicilan stanovnik tokom svih ovih četrdeset jednu-dvije godine od kada živim u Mostaru. Nisam to bio u tehničkom smislu. Ali u prenesenom, metaforičkom ili figurativnom značenju u bosanskohercegovačkom društvu ja se osjećam kao potpuni dijasporac. Nešto kao: „Nisam odavde.“ Jesam i nisam – ako razumijete šta želim reći. Jesam: jer sam svjedok opštih normi koje ovdje prevladavaju: nepoštenje, krađa, prevara, nepotizam, korupcija, nacionalizam, religijski fanatizam itd., a nisam odavde: jer ne pristajem da budem dio takvih društvenih paradigmi. Iseljen sam u duhu i mislima. Istovremeno, ne želim se osjećati i odbačeno. Borim se na svoj način. Da li će mi angažman kroz političku partiju (koje inače ne preferiram) Stranke dijaspore Bosne i Hercegovini to bolje omogućiti ili neće ostaje da se vidi. Meni se kod ove stranke dopada što je ona, da se tako izrazim, politički još uvijek nevina. Dalje, dijaspora, mislim na ovu stvarnu dijasporu, jedan je vrlo malo iskorišteni potencijal koji Bosni i Hercegovini može donijeti mnogo toga dobrog. Ne smijemo izgubiti iz vida kako su sve političke partije sa svojim vodstvom do sada bile samo generator nesvrsishodne potrošnje javnih sredstava (a tu mislim na sve stranke koje su parcipirale ili parcipiraju u vlasti), čak i onih koji su kanalisani upravo od te dijaspore kroz razne vidove ekonomske i humanitarne pomoći. Ljudi koji čine snagu Stranke dijaspore BiH do sada nisu potrošile niti jedan fening koji kruži sistemom naplate javnih prihoda, to su ljudi koji su uglavnom ubrizgavali vlastiti novac u našu državu. To je također jedan od osnovnih razloga koji me motivirao da se politički angažujem baš kroz ovu partiju. I, napokon, program na papiru ne znači ništa. SDA, Stranka za BiH, SNSD, SDP, SDS, HDZ i sve te volšebne stranke koje nas žderu od početka devedesetih godina prošlog vijeka na ovamo, sve imaju divno napisane planove. Problem je u tome što to uvijek ostane mrtvo slovo na papiru. Zato mi se ne govori o nikakvim programima stranke osim što mogu reći samo jedno: opšteg napretka jednog društva nema bez tri osovine: Red, rad i disciplina. Dodao bih i stvarno i funkcionalno uspostavljanje pravne države. Ako kao društvo nismo spremni na to, onda će vrag već donijeti svoje.

Svi znamo da veliki broj naših građana živi od pomoći koja stiže iz dijaspore. Kako iskoristiti ekonomsku moć dijaspore, otvoriti nova radna mjesta, uložiti u poljoprivredu i privredu?

Pa upravo tako što ćete glasati za ovu stranku i njene kandidate na predstojećim izborima u oktobru. U kontaktima koje sam ostvario sa ljudima iz inostranstva svi su mi rekli samo jedno, parafraziram: „Sav novac kojeg doniramo u domovinu, bilo iz humanitarnih ili ekonomskih razloga, uglavnom bestraga nestane kroz političko-kriminalnu hobotnicu ljudi na vlasti. Mi moramo stvoriti svoju strukturu dolje da možemo biti sigurni da će taj novac biti funkcionalno utrošen.“ I, eto, još jednog od glavnih motiva zašto sam prihvatio ponudu ove stranke da me angažuje na predstojećim izborima za skupštinu Hercegovačko-neretvanskog kantona/županije. Ovom prilikom posebno apelujem na sve mlade ljude koji su do sada apstinirali od glasanja. Ne radite to više. Ne izlazeći na glasanje u stvari dajete glas svima onima koji su glavni krivci za sadašnje stanje u društvu: nezaposlenost, drastičan pad životnog standarda, zaduženost države, kriminal i nepotizam ukorijenjen u sve pore društva – od ulice do nižih i viših nivoa svjetovne i vjerske vlasti, mobing, pad vrijednosti obrazovnog sistema, opšta zatucanost stanovništva, političko prostituiranje, interesno poigravanja vjerskim i nacionalnim osjećajima… Spisak loših društvenih i socijalnih pojava bi se mogao nastaviti, ali mi nemamo prostora da nabrajamo sve. Znate li da, citiram: prema posljednjim podacima Svjetske banke (WB), najviši prilivi novca iz dijaspore zabilježeni su u Bosni i Hercegovini i Srbiji. Državljani ove dvije zemlje bivše Jugoslavije, koji su razasuti širom svijeta, učestvuju sa po 13 posto u BDP-u matičnih država. Predsjednik Svjetskog saveza dijaspore BiH (SSDBiH) Zaim Pašić kazao je za agenciju Anadolija (AA) da se svake godine u BiH sliva veliki novac iz dijaspore. To, kako kaže, ima ogroman značaj za bh. ekonomiju.“Značaj priliva novca iz dijaspore je ogroman, ali bi rezultat mogao biti i veći da je više interesa određenih institucija države BiH”, kazao je Pašić za AA. – kraj citata (Abrašmedia, oktobar 2012.)

Dakle, novac koji je do sada kroz razne kanale dijaspora dobronamjerno uložila u BiH zadnjih 20 i više godina već se mjeri milijardama dolara. Istovremeno, kroz političko-kriminalnu hobotnicu svih stranaka na vlasti iz zemalja bivše Jugoslavije već je ukradeno oko 150 milijardi dolara javnih sredstava i putem offshore bankarskih sistema preneseno na privatne račune nekih nama tako egzotičnih zemalja, uglavnom ostrvskih. Trebam li spominjati da je pljačka prikrivena nacionalnim i religijskim kič folklorom. Turbo kič folklor. Nije se prezalo niti od ratnih zločina i protjerivanja stanovništva sa vjekovnih ognjišta – uglavnom nekažnjeno – sve u cilju što većeg zavađanja stanovništva i inkvizicijskog proširenja teritorija koje će se moći nesmetano pljačkati. Znači, u smislu toka novca u odnosu na BiH (kao i sve druge zemlje regiona) imamo dva oponenta: sve desne, centralne i lijeve državotvorne stranke koje su nemilosrdno i beskompromisno krale ovu zemlju, bez obzira na nacionalno-vjerski ili socijalno-demokratski predznak, kao jednu, i ljude koji su bježeći glavom bez obzira u najtežim vremenima, poslije konsolidacije u drugim državama uglavnom zapadne sfere, ponovo otvorili svoje srce u namjeri da najiskrenije pomognu razrušenu i podijeljenu zemlju, kao drugu stranu iste medalje.

Ja lično nisam opterećen time da li ću ili neću dobiti dovoljan broj glasova u HNŽ/K. Mislim da sam svoj život nekako uspio trasirati tako da mogu potpuno samostalno i uspješno da funkcionišem bez pomoći kriminalaca sa ulice, kriminalaca iz struktura vlasti, kriminalaca iz međunarodnih i nevladinih organizacija i kriminalaca iz vjerskih zajednica. Potpuno sam, uz pomoć nekih prijatelja raznih nacionalnih i vjerskih opredjeljenja ili neopredjeljenja. Molim se u sebi da tako i ostane. Ta će molitva svakako morati biti snažna i iskrena. Međutim, ne budu li ovaj put stranački neopredijeljeni glasači ili oni koji se dvoume u većem broju izišli na izbore, a upravo na te glasače i računamo, nema tog Berlinskog kongresa, Vašingtonskog ili Dejtonskog sporazuma koji će nam moći pomoći. U to možete biti sigurni.

Koliko ima članova vaša stranka u Mostaru? Mislite li realno da je moguće osvojiti nešto na ovim izborima pored ‘vječnih’ nacionalističkih stranaka koje redovno pobjeđuju na izborima?

Nisam siguran. Pred početak sastavljanja konačnih izbornih listi trebalo je da za izbornu listu za HNŽ/K bude istaknuto bar tri kandidata ne uključujući mene. Dvojica Bošnjaka i jedan Hrvat. Oni su očito u međuvremenu otpali pa sam ostao samo ja. U pitanju su bili neki značajniji zemljoradnici i stočari. Ne znam za razloge njihovog odustajanja. Iskreno, i ne interesuju me. Nisam ni pitao. Možda zvuči malo čudno ali ja nisam naročito društven ili kolegijalan igrač. Imam svoje ciljeve i ne obazirem se na to da li je neko sa mnom ili nije. Mislim kako su još stari Grci ustanovili da je čovjek najjači kad je sam. To se u mome slučaju u inom navratu pokazalo kao potpuno ispravna definicija. Imao sam apel od jednog člana stranke da se ne obazirem na kvalitetu kandidata, da je jedino bitno da ih je što više na listi. U startu se nisam složio s tim, cijeneći svačije pravo na mišljenje. Odlučio sam da lično ne pozivam nikog u stranku. Ako neko želi samoinicijativno da se priključi, onda sam u potpunosti na raspolaganju. Poziv, naravno, vrijedi još uvijek i svako ko lično želi angažman u Stranci dijaspore BiH na nivou HNŽ/K može slobodno da se javi na sljedeći mail: edohuskovic@yahoo.com. Također, nisam sretan što je stranka uopšte kandidovala svoga čovjeka za bošnjačkog člana predsjedništva. Nije u pitanju sam kandidat gosp. Džebrail Bajramović. O tom čovjeku ne znam ništa i nemam namjeru ocjenjivati njegove vrijednosti kao čovjeka i političara. Radi se o tome da sam čin kandidovanja svoga aplikanta za člana tročlanog Predsjedništva automatski predstavlja i pristajanje na vještačku podjelu ovog društva koja je paravan za pljačku i nepotizam koji je već dugi niz godina razjedaju. I, inače, uloga tročlanog Predsjedništva je minorna i služi samo za političko potkusurivanje. Nije li istina da bi provedba presude nazvane „Sejdić-Finci“ u stvari dokinula ovu nakaradu od ustanove kakva je sada? Evo, dajte mi ulogu člana predsjedništva i odmah ću je bespogovorno odbiti. Da je SDP bio zaista bosanskohercegovački orijentirana stranka nikad ne bi dozvolila da njen tadašnji kandidat gospodin Željko Komšić predstavlja hrvatski narod koji ga faktički nije ni birao. Isto se odnosi i na gospodina Komšića. On nije smio prihvatiti tu funkciju jer je pristajući na nju dokinuo svoju stvarnu i iskrenu bosanskohercegovačku orijentaciju. Idući tom logikom, odgovorno tvrdim da njegova sadašnja partija Demokratska fronta također ne gaji bosanskohercegovački nazor. Neke su političke greške jednostavno neoprostive. Bar što se mene tiče. Jer, na taj se način nije oduzela politička moć HDZ-eu, niti se Bosna i Hercegovina više konstituirala kao pravna država, budući da ta funkcija samo po sebi nema političku težinu, ali mu jeste nepotrebno dat manevarski prostor u pljački i razgradnji društva a sve iza dreke o nacionalnoj ugroženosti. Stoga SDP nije ništa više ili manje bosanskohercegovačka partija nego je to HDZ, mada se ne može poreći da mnogo odgovornije raspolažu javnim prihodima nego sve ostale stranke koje su do sada bile na vlasti. Zadnju istinsku bosanskohercegovačku vladu je vodio drug Branko Mikulić, međutim ona već odavno nije aktualna na političkom prostoru BiH. Nisam više ni siguran koliko ima istinskih Bosanaca i Hercegovaca. Oni su vrsta u izumiranju, baš kao i Jugoslaveni. Ja se više pronalazim u jugoslavenskoj orijentaciji mada te dvije orijentacije ne isključuju jedna drugu. Ali nekad se izumiruće vrste bez vidnog razloga itekako uspješno vrate na svoja prirodna staništa prkoseći proždirućem neprijatelju. Vidite, ja sam siguran da će se to dogoditi. Po tom pitanju sam realni optimist. Nemam ništa protiv nacija i religija, ali me jako smeta kad se manipulira najnižim ljudskim porivima straha i mržnje, pa se nacija i religija koriste u političko-manipulativne svrhe. Hoću da kažem da se pored mene možeš nesmetano prsiti da si veliki Srbin, Hrvat ili Bošnjak, musliman, katolik ili pravoslavac, naravno, pod uslovom da me zbog toga što misliš da jesi, a da ja nisam, ne kaniš povrijediti, ali ja ću tvoje vrijednosti kao čovjeka procijeniti tek onda kad budeš ubačen u sistem protoka tuđeg novca. Odnos i odgovornost prema novcu određuje čovjeka više nego njegovo neznamkakvo vjersko ili nacionalno opredjeljenje. Tu počinje i završava svaka priča.

Da li su i žene aktivne u vašoj stranci i kakvo je vaše mišljenje o ženama u političkim procesima u BiH?

Svoj prvi kontakt sa Strankom dijaspore BiH ostvario sam sa jednom ženom iz Švedske. Nadam se da će na kraju biti plodan. I, inače, na svjetskom, globalnom nivou, u svim sferama ljudskog djelovanja nedostaje tog ženskog aspekta kao zdrave protuteže muškom aspektu. Ne zaboravite da mušku energiju predstavlja samovoljni, tvrdoglavi, grubi, svadljivi, borbeni, snažni, eksplozivni bog Mars, dok je ženska boginja Venera blaga, lijepa, nježna, pametna, skromna, stidna, diplomatski nastrojena. A diplomatske sposobnosti čovjeka kao vrste su na vrlo niskim granama. Baš tu ja vidim uzrok mnogih međunarodnih, globalnih problema gdje, na neki način, zemlje Balkana mogu predstavljati jednu od najočitijih personifikacija tih nedostataka. Balkanski muškarci za sebe smatraju da su mačomeni (možda i najmačomenskiji u cijelom svijetu) ali ih to ne spriječava da u datim okolnostima siluju nevine i nemoćne žene, da ih obezvrjeđuju i nasilno se ponašaju prema njima u bračnim zajednicama, oduzimaju im pravo na školovanje i rad, svoje usluge prema njima boje otvorenim mobingom. Svako se od nas muškaraca mora više okrenuti ženi u sebi jer su perfekcija i sklad ono što će izdržati sud. Naravno, to ne znači da muškarci treba da postanu ženstveni ili obrnuto, jer u različitosti je bogatstvo i smisao postojanja, već se radi o tome da muškarci nešto više u svoj program ponašanja ubace one karakteristika na koje ih inspiriše Venera. Tek tad će biti potpuni i pravi muškarci, a ne brkate, debele, masne, smrdljive, tvrdoglave, opasne, krimogene, bučne muškarčine. U tom smislu ja kroz isticanje ženskog aspekta u međuspolnim odnosima u stvari težim isticanju onoga čega nedostaje u tim odnosima, a to može biti jedino u interesu oba spola. Zato se nemojte iznenaditi da ako uspijem ući u kantonalnu skupštinu da na kraju budem okružen samo ženama. Ha ha!

edohus

Edin Husković

Građani su emocionalno utučeni i nisu motivirani nizašto. Svjedoci smo također i indiferentnosti mladih, ne samo u Mostaru nego u cijeloj BiH, koji bi trebali sutra povesti ovu zemlju, izvući je iz nevolja, naravno uz pomoć čestitih i stručnih starijih. Da li mladi pristupaju vašoj stranci i kako ih pokrenuti i motivirati?

Na dio ovog pitanja sam već odgovorio. Mladi danas nisu isti kao mladi jučer. Zabrinut sam za budućnost mladih jer oni uglavnom uopšte nisu svjesni značaja i težine društvenih događaja iz neposredne prošlosti i sadašnjosti kao i mogućnosti njihovog uticaja na tok tih zbivanja. Kažu da o ukusima ne vrijedi raspravljati, ali ja se ubi’ pokušavajući dokazati kako turbo folk muzika, turbo folk politika, turbo folk religija, turbo folk nacija, turbo folk ekonomija, turbo folk kultura i književnost (gdje pojam turbo folk možemo slobodno zamijeniti sa riječju kič) mladima ne mogu donijeti ničeg dobrog. Bojim se da je zbog nečega došlo do strmoglavog pada vrijednosti onog što su mladi i što bi po prirodi stvari trebali da budu. I tu je jedan od osnovnih razloga duboke društvene krize, jer ako neko može pokrenuti stvari sa mrtve tačke onda su to mladi ljudi, bez obzira da li se radi o studentima, zaposlenim, nezaposlenim, manje ili više politički angažovanim mladim ljudima. Mladi ljudi uglavnom ne žele da budu društveno angažirani ali su dopustili sebi da budu hipnotisani agresivnim hipnotičkim metodama multinacionalnih kompanija koje su na ovim prostorima razvili goleme trgovačke mreže. Imam priliku da nekad nekog mladog čovjeka pokušavam obavijestiti o simptomima koji ukazuju na to da je duboko hipnotisan i da ima programirano potrošačko ponašanje. Uglavnom me blijedo gledaju – kao zombiji. Iako se može činiti da se radi o još jednoj fantastičnoj teoriji zavjere, matematičke brojke pokazuju nešto sasvim drugo. Po grubim izračunima nekih ekonomista krvavi raspad Jugoslavije njene je bivše republike koštao oko 600 milijardi dolara. Nadodajte još 150 milijardi dolara koji su bezočno opljačkani sa ovih prostora doći ćete do urnebesne cifre od 750 milijardi dolara. Sve ukazuje na to da je kroz gašenje domaće proizvodnje i rušenje ili pljačku tvornica/fabrika kroz privatizaciju što posredno što neposredno od mladih ove zemlje oteta bar jedna trećina od sračunatog iznosa. To mlade ljude nije spriječilo da dopuste da budu hipnotisani po raznim osnovama i preko kupovine isključivo strane robe, bilo kroz garderobu, bilo kroz prehranu, tehniku ili hemiju, ponovo iz ovih zemalja (uključujući BiH) iznesu još na desetine milijardi dolara. Znamo da jako lijepo zvuče imena: Nike, Adidas, Helmann’s, Meggle, Ferrero, Gazprom, Sony, Michelin, Waikiki, H&M itd itd, ali sve većom kupovinom stranih proizvoda, a izbjegavanjem kupovine vlastitih proizvoda i omaložavanjem vlastitih proizvodnih kapaciteta mladi čovjek je postao saučesnik u rušenju domovine Bosne i Hercegovine, kao i bilo koji mladi čovjek iz bilo koje države nastale raspadom SFRJ. Koliko mladih ljudi razmišlja na taj način? Šveđani kupuju svoje proizvode čak i kad su znatno skuplji od konkurentskih stranih proizvoda. U stvari, Šveđani tako plaćaju mnogo manju cijenu jer na taj način čuvaju stara i stvaraju preduslove za otvaranje novih radnih mjesta u vlastitoj državi. Takav potrošački pristup ukazuje na to da mladi Šveđani, isto kao Švicarci ili Nijemci nisu hipnotisani. U stvari, oni su samosvjesni mladi ljudi koji daju značajan doprinos jačanju vlastitih ekonomija. Danas, u svijetu globalne ekonomije, nisu demonstracije, ratovi ili revolucije jedini načini da se stvari na terenu postave bitno drugačije. Revolucija se može izvesti promjenom potrošačke navike ili tihim bojkotom proizvoda određenih multinacionalnih grupacija.

202. je dan od kada traju mirni protesti građana Mostara na Španskom trgu koji traže svoja osnovna prava upozoravajući svakodnevno na korumpiranu kleptokratskonacionalističku vlast. Jeste li ikada bili na protestima i može li išta promijeniti ovih tridesetak najupornijih građana koji su pretrpjeli svu torturu represivnog aparata ovog grada od strane stranačke bratije koja je već sve resurse opljačkala i igra samo na kartu zastrašivanja i tobožnjeg očuvanja nacionalnih interesa?

Ne. Nisam niti jedan sat proveo na tim protestima. I ne planiram. Čast izuzecima kojih svakako ima, i ja te osobe izuzetno cijenim, uključujući i Vas gospođo Galić, ali na tim protestima ja još vidim određene ljude vrlo sumnjive reputacije ili one ljude koji jednostavno ne znaju šta će sa sobom. Mislim da u takvoj grupaciji vi tamo gubite svoje dragocjeno vrijeme i energiju. Ti protesti meni dođu otprilike kao vrbovanje u vehabijsko-selefijskim zajednicama gdje pojedinci koji su prekršili sve normative prihvatljivog ponašanja i koji su, baveći se raznim vrstama kriminala, prodajom droge, ljudi ili ukradenih stvari i auta, izgubili svaku šansu za funkcionalno i produktivno infiltriranje u društvenu zajednicu, i sad odjednom traže izlaz kroz takve ekstremno-vjerske organizacije. Potpuno je isti problem sa pravoslavnim i katoličkim fundamentalistima. Ne tvrdim da su učesnici protesta u Mostaru bivši kriminalci, ali paradigma društvenog angažovanja na naizgled novim osnovama je ista. Dalje, ti su protesti vremenom postali i nacionalno obojeni kada se u jednom trenutku na njima insistiralo na obilježavanju dana pogibije generala Arifa Pašalića. Ne ulazeći u genezu početka rata u Mostaru gdje također imam svoje jasne stavove, a izreći ću ih poslije, nije se smjelo dozvoliti da protesti u Mostaru poprime jednonacionalni karakter. Očito je došlo do miniranja protesta iznutra. Ali to je i bilo za očekivati. Također, moram naglasiti da klasna borba, čak i pod uslovom da su protesti bilo gdje u BiH bili samo socijalne naravi, u 21. vijeku potpuno gubi na značenju. Već je osamdesetih godina prošlog vijeka otpjevano: „Papa proleteri…“, ali trebati će još vremena da samoprozvani ljevičari shvate da više ne postoji kritična masa na kojoj mogu zasnivati svoju ideologiju. Radnici su izgubili svako pravo na fabrike. Čak i radnički sindikati nisu više tu radi zaštite radničkih prava koliko radi zaštite korporativnih interesa. Ali kad se sjetim radničkog samoupravljanja iz vremena SFRJ kojeg sada mnogi kače u zvijezde, želim da naglasim još jednu bolnu istinu: radnici ne zaslužuju tvornice, ništa manje ili više nego korporativni kapitalisti. Pitate se zašto? Jednostavno je. Poznata je izreka, mislim još iz doba starog Rima ili feudalne Franačke monarhije, nebitno: „Svačije – ničije!“ Sjećam se, kad bih kao mladi zaposlenik preko Studentske zadruge, na kraju radnog vremena izlazio kroz fabričku kapiju Aluminijskog kombinata u Mostaru, ostali radnici, ali svi do jednog osim mene i mog prijatelja i kuma Elvedina Boškaila, bili bi bar pet kilograma teži u vremenu izlaska u odnosu na vrijeme ulaska u fabrički prostor. Još jedno zašto? Zato što bi im nogavice i rukavi bili prepuni alata i raznih vrijednih materijala koje su doslovno svakodnevno krali iz Aluminijskog kombinata u kojem su radili, čak i pored toga što im je Uprava fabrike obezbjeđivala vrlo solidne plate za to vrijeme, potpuno zdravstveno osiguranje za njih i njihove familije, osmosatno radno vrijeme i, zamislite, potpuno besplatan stan nakon što zadovoljite određene komisijske kriterije za dodjelu stanova koje uopšte nije bilo teško zadovoljiti. Ja sam dobivao svoju studentsku platu i zgražavao sam se od pomisli da iznesem i jedan šrafciger zato što samoupravni poredak nije podrazumijevao pljačku tvorničkih vrijednosti i što mi je i pomisao na to jednostavno bila ogavna. Hoću da kažem da radnici sa balkanskim mentalitetom nikad nisu zasluživali tvornice koje im je drug Tito dodijelio i bilo je samo pitanje vremena kad će, po prirodi stvari, sve to izgubiti. U konkretnom slučaju, Aluminijski kombinat kao vrlo uspješno mostarsko preduzeće prvo su, još za vrijeme SFRJ, počeli pljačkati njegovi samoupravni i bratstvojedinstveni radnici, zatim, za vrijeme agresorsko-građanskog rata u BiH, tada već pročetnička takozvana JNA (namjerno ne kažem srpska), a onda, u poslijeratno vrijeme, i HDZ ustaški oligarsi (namjerno ne kažem hrvatski) koji su, sračunato je, ovaj kombinat „olakšali“ za minimalno 250 miliona KM. U međuvremenu za otprilike toliki iznos kadrovi handžarske SDA i Stranke za BiH (namjerno ne spominjem bošnjačke kadrove) na takozvanoj istočnoj strani grada Mostara opljačkali su fabrike „Đuro Salaj“, „Kompresori“, „Soko“, „Fabrika duhana – Mostar“ itd. Istovremeno u svijetu, praćeni manje ili više sličnim kataklizmama, izgubivši fabrike, radnici su izgubili moć političkog organizovanja, izgubivši moć političkog organizovanja izgubili su klasu. To su sada radnici, ali ne i radnička klasa. Ipak, na globalnom nivou rođena je potpuno nova klasa. Klasa 21. Stoljeća: Potrošačka klasa ili klasa potrošača. Ovo zabilježite. Ovo još niko, nikad i nigdje nije javno obznanio, ali korporativna klasa, koja je još jedna potpuno nova društvena klasa, uništivši sve druge, nesvjesno je stvorila novu klasu na kojoj zasniva svoju moć, a to je, ponavljam: Klasa potrošača. Ta klasa još nije svjesna sebe i svojih mogućnosti iz jednostavnog razloga što joj još niko nije rekao da postoji i da u ima vanrednu masovnost i ekonomsku moć. U odnosu na praktičnu tehnološku, vojnu i ekonomsku moć koje imaju moderne države ustrojene korporacijskim diktatom, to je ujedno i najmoćnija klasa u dosadašnjoj nama poznatoj istoriji iz prostog razloga što u roku od par dana bez ispaljenog metka ili dizanja revolucije može u potpunosti uništiti korporativnu klasu i svu njenu organizacijsku konstrukciju i promijeniti svijet. Prvi cilj te super klase biti će globalno smanjenje potrošnje (iz ekoloških razloga) ali i razbijanje globalnog tržišta pri kojem je upravljanje finansijskom moći prigrabilo svega nekoliko familija u svijetu. Razbijanjem globalnog i formiranjem mnogobrojnih regionalnih, samodovoljnih tržišta, kakvo je nekada bilo tržište Jugoslavije koje će se ponovo morati stvoriti želimo li da ne budemo potpuno progutani od strane korporacija, stvoriti će se uslovi za izbjegavanje globalne ekonomske krize i koliko-toliko bezbolne tržišne tranzicije sa jednog svjetskog na mnoge regionalne nivoe. Naravno, pri formiranju novih regionalnih grupacija potrebno je slijediti istorijsku, ekonomsku i geografsku logiku kako bi se izbjeglo zanemarivanje interesa bilo koje narodnosne skupine i tako odmah u početku izbjegli eventualni uzroci novih ratova. Jako je moguće da ovaj svijet opstaje i razvija se u miru. Mislim da bi se samo Evropa trebala podijeliti u najmanje 8 ekonomskih regija sa istim brojem država kao što je danas. Na primjer, ja sam se već počeo „boriti“ protiv korporacija. Kada kupujem proizvode široke potrošnje, kao pripadnik nove potrošačke klase, biram isključivo proizvode koji se proizvode u BiH. Ako se u BiH ne proizvodi neka određena roba, onda se okrećem proizvodima koji potiču iz Srbije, Hrvatske, Makedonije, Crne Gore ili Slovenije. A ako se niti u jednoj od ovih država ne pravi određeni proizvod tad sam prisiljen okrenuti se inozemnim proizvođačima. Već sada, primjenjujući svoje nove potrošačke navike, našu mjesečnu potrošačku korpu čini otprilike 60% proizvoda iz BiH (proizvodi su iz oba entiteta), 30% iz zemalja u okruženju i samo 10% iz Kine odnosno ostatka svijeta. Time sam kao pripadnik potrošačke klase zadao značajan udarac korporativnoj klasi. Nema potrebe da se vrtim po demonstracijama boreći se za radnička prava, protiv fašizma, nacionalizma itd. I fašisti i nacionalisti su snage u rukama korporacija kojima rasturaju regionalna tržišta. Vidjeli ste kako je to završilo sa bivšom Jugoslavijom i nema smisla boriti se protiv ljudi koji su ionako do srži indoktrinirani bolesnom i besmislenom mržnjom. Mržnju ne možete liječiti mržnjom. Ali, mijenjanjem potrošačkih navika, možete prekinuti novčane tokove kojima se finansiraju takve stranačke i kriminalne organizacije. Svoj rat možete dobiti u samoposluzi ili tržnom centru. Doslovno. Ali da bi se sve to diglo na mnogo veći nivo, morate imati ljude od povjerenja u vlasti. Vlast, kakvu ja zamišljam, treba jako predano da radi na revatilizaciji domaće proizvodnje, prije svega kroz poništenje svih kriminalnih privatizacija, procesuiranje stranačkih kriminalaca koji su uz pomoć međunarodnih (čitaj: korporativnih) institucija učinili taj zločin nad ekonomskim resursima, vraćanje vlasništva nad fabrikama državi (nikako radnicima), a onda ponavljanje privatizacije kojoj će jedini cilj biti pokretanje proizvodnje (i zapošljavanje radnika). U tom pravcu ja vidim mogućnost korištenja snage dijaspore, snage koja će ovoj zemlji vratiti mjesto pod suncem koja joj zaista pripada. Nova bosanskohercegovačka potrošačka klasa trebalo bi u međuvremenu da promijeni svoje potrošačke navike tako stalno i stalno povećavajući vlastitu kupovnu moć i životni standard. To je još jedan od razloga zašto mislim da treba da se politički angažujem kroz Stranku dijaspore Bosne i Hercegovine. Nadam se da će i vodeći ljudi u stranci, naročito ljudi sa kapitalom, zajedno sa mnom prepoznati ove kapacitete. To će biti i uslovi mog stalnog i predanog angažmana u stranci. U protivnom, svoj ću angažman nastaviti kao nezavisan kandidat.

edoh

Negiranje i suočavanje s prošlošću je veliki problem ovih prostora, Mostara posebno. Trebamo se ozbiljno pozabaviti tim problemom jer sve što je neraščišćeno, među ostalim, podloga je za političke i druge obračune. Je li uopće moguće otvoriti širu raspravu koja bi pomogla suočiti se sa prošlošću u Mostaru i u cijeloj zemlji i krenuti jednom dalje, ili je to utopija?

To nije utopija. Mislim da je dosta tog urađeno u zemljama regiona po pitanju otklona od zločinačkih politika njihovih vladajućih struktura u vremenu rata u ex-yu, ali stvari u Bosni i Hercegovini ne pomiču mnogo s mjesta. Ohrabruju riječi srbijanskog predsjednika Aleksandra Vučića da Srbija više neće htjeti ratovati sa zemljama u okruženju. Mene ne interesuje prošli angažman gospodina Vučića, ja sam jako zainteresovan da on ostane na sadašnjem političkom kursu. Srbija ponovo može biti lider u regionu. To mjesto joj prirodno pripada. Ali neka to sada bude pozitivno liderstvo za razliku od onog kako se Srbija postavila prema zemljama i narodima u okruženju tokom devedesetih godina. Hrvatska također u osnovi ima poželjan politički kurs prema BiH. I Hrvatska na svoj način treba da zauzme još značajnije mjesto pri regionalnoj saradnji i razvoju. Hrvatska i Srbija su dva neosporna lidera u regiji i red je da opravdaju svoje reputacije. To je konačno i u njihovom interesu. Prije svega treba da znate da su svi zločini na prostoru bivše Jugoslavije smišljeni, isplanirani i izvedeni od istih onih političkih struktura koje su i opljačkale ove zemlje. Značajan dio tih ljudi su bili pripadnici komunističkih obavještajnih službi – posebno UDBE. Te strukture na žalost još uvijek participiraju u policijskim, vojnim i obavještajnim strukturama i imaju značajnu političku moć. Ipak, njihov uticaj postepeno slabi. To je očekivan i neizbježan proces. Vrijeme će donijeti potpuno i bezuvjetno suočavanje sa sjenama iz prošlosti i taj će katarzičan proces biti neugodan i bolan, ali samo za one ljude koji će biti dijelom tog procesa. Stoga, kako vrijeme prolazi istina i pravda će biti sve bliže svom cilju, iako sad ne izgleda da će to biti tako. A onda će i prilike u Bosni i Hercegovini po tom pitanju krenuti uzlaznom putanjom. Lideri moraju odraditi svoj dio posla da bi ostatak regije mogao krenuti dalje. Naravno, do tada ne treba dati za pravo negatorima zločina nad stanovništvom bilo kad i bilo gdje u sprovođenju njihovih nepoštenih nakana.

HDZ obećava svojim biračima, od izbora do izbora, da će Mostar biti hrvatski stolni grad. Kako bi taj grad trebao izgledati, govore nazivi nekih mostarskih ulica, koje su dobile imena ustaških generala i ministara, među kojima Jure Francetića i Mile Budaka. To je sramotno. Jedna multietnička zajednica kakav je bio grad Mostar zauvijek je uništena, čini mi se. Kako vi vidite političko rješenje koje bi praktično dobro funkcioniralo za cijeli grad Mostar?

HDZBiH sa svojom politikom od samog početka nema kapacitet niti kredibilitet da od Mostara napravi bilo šta do zaostale palanke. Ista je stvar i sa vladavinom SDA ili Stranke za BiH u ovom gradu. Dalje, to što HDZ na svome teritoriju (jer ovdje se očito radi o podjeli gradskih teritorija još od rata naovamo) kod naziva ulica preferira imena ličnosti koji su se sami deklarirali kao fašisti je apsolutno njihov problem i problem njihovih birača. Dakle, sami su se politički usmjerili. Ja tu ne mogu niti želim išta uraditi. To je više stvar političkog ukusa, odnosno neukusa. Nažalost, centrala SDA se uvijek maćehinski odnosila prema Mostaru jer je potpuno jasno da je nekad, na nekom nivou, zaista dogovoreno da u novoj teritorijalno-političkoj podjeli BiH Sarajevo, Zenica i Tuzla postanu gradovi pod bošnjačkom, a Mostar pod apsolutno hrvatskom kontrolom. Hadezeovski argument je kako se kod tri spomenuta grada ta politička nakana ostvarila što u potpunosti nije slučaj sa Mostarem, odnosno jednim njegovim dijelom. Međutim, podjela grada je produkt ratnih dejstava, kad su snage ARBiH, kojima sam i sam pripadao u to vrijeme, 9. maja (Dan pobjede nad fašizmom) vojnom silom uspjele zadržati prodor snaga HVO-a i HV na takozvani istočni dio grada.  Tokom rata istočni dio Mostara je još deblokiran zauzimanjem Sjevernog logora i kompletnog B. Polja poslije čega je do potpisivanja Vašingtonskog sporazuma situacija na terenu de facto ostala ista. Dakle, istočni i zapadni dio Mostara su produkt: 1. Političkog dogovora HDZ-a i SDA o novom teritorijalnom ustrojstvu unutar Federacije BiH 2. Neprovođenja tog dogovora samo u Mostaru jer Bošnjaci Mostara nisu pristali na ultimativne zahtjeve o razoružanju. 3. Silom zauzetih odnosno zadržanih teritorija tokom sukoba HVO,HV/ARBiH. Moj lični stav je da je u Republici Hrvatskoj od samog početka postojao značajan otpor politici Tuđmanovog HDZ-a prema Mostaru i Bosni i Hercegovini u cjelini, čak i unutar samog HDZ-a. Da nije bilo tako, da je Hrvatska krenula srcem i dušom u zauzimanje Mostara isto onako kako je bila posvećena borbi protiv Srpske Krajine unutar Hrvatske, Mostar se ne bi vojno održao. Sad ću stvar postaviti još šire. Da je Srbija srcem i dušom putem pristrane JNA punim kapacitetom krenula u osvajanje BiH, Hrvatske i Slovenije, mislim da bi to osvajanje u kratkom roku bilo završeno. Hoću da kažem da Miloševićeva i Tuđmanova zločinačka vojna mašinerija nikad nije imala potpunu i bezrezervnu podršku unutar vlastitih naroda. Čak vjerujem da je većina stanovništva bivše Jugoslavije silom uvučena u jednu tako užasnu ratnu kataklizmu potpuno nespremna na sve ono što je slijedilo. Ljudi su bili zbunjeni i nesretni i danas su isti takvi. Velika većina njih. A profitirali su jedino psi rata, klerofašisti i zločinci, svi kao plaćenici mega korporacija. (O konkretnim podacima pročitajte uskoro nešto više u intervjuu sa nezavisnim novinarom gosp. Domagojem Margetićem). Takvi su na svim stranama jedini profitirali i profitiraju još uvijek. Gospodin Alija Izetbegović je od samog početka nesretnih događanja u Bosni i Hercegovini, u skladu sa izjavama iz Islamske deklaracije zbog koje je bio osuđivan u socijalističkom sistemu, bio posvećen samo jednoj ideji: stvaranju islamske države sa čisto bošnjačkim teritorijem koji će se onda ekonomski, a po mogućnosti i vojno integrirati u širu muslimansku svjetsku zajednicu od Balkana do Indonezije. U ratu je, već prema borbenim okolnostima, kalkulisao gdje i koliki bi taj teritorij mogao biti, pa je u skladu s tim, u zamjenu za kompaktan teritorij oko Sarajeva, Zenice i Tuzle, jednostavno žrtvovao Srebrenicu i Žepu u istočnoj Bosni i kompletnu središnju i južnu Hercegovinu sa Mostarom kao administrativnim sjedištem. Blokirao je i vojnu operaciju koju je vodio general Sefer Halilović na brdima sjeverno od mostarske kotline, a koja je imala za cilj stavljanje cijelog Mostara pod kontrolu snaga ARBiH. I u tom kontekstu treba posmatrati mostarsku podjelu. Mislim da je i međunarodna zajednica kumovala takvoj podjeli. Ali, stvari na terenu nekad ne budu onakve kakve se isplaniraju na tajnim sastancima za podrumskim kancelarijskim stolovima. Zato je Mostar ostao grad slučaj koji očito sada traži novu vrstu rješenja. I to će rješenje, bar što se tiče gradske raje Mostara, biti moguće onda kada ljudi iz zapadnog dijela grada bez prisile, samovoljno, dobronamjerno i iskreno sami skinu table raznih Francetića i Budaka sa svojih uličnih direka shvativši da fašizam i nacionalizam nikad nikom nisu donijeli ničeg dobrog. Tog dana će i određenim političkim strujama u istočnom dijelu grada također doći kraj, i to, vidite, onim što se atraktivno busaju antifašizmom.

28.08.2014.

TUŽNA ZEMLJA I GODINE NADE

TUŽNA ZEMLJA I GODINE NADE

Esad Bajtal
Autor 28.8.2014. 



TUŽNA ZEMLJA I GODINE NADE

////////////////////////////////////////

Prikaz knjige Zdravka Marjanovića: TUŽNA ZEMLJA I GODINE NADE, Čelarevo, 2013.

Piše: Esad Bajtal

U svojoj osviještenosti za jednokratnu i neponovljivu ljepotu ljudskog života, Marjanović idealistički uporno i namjenski učestano, nasuprot ideologijama “krvi i tla”, poziva na “njegovanje bogatstva i ljepote življenja u različitosti”

Već sam naslov: Tužna zemlja i godine nade, obimnog rukopisa osvjedočenog humaniste Zdravka Marjanovića, neumornog aktiviste i laureata Ahenske mirovne nagrade (Aachener Fridenspreis), dovoljno govori ne samo o napisanom, nego i o civilizacijsko-vrijednosnoj vertikali ovog autora. Pisan bez literarnih ambicija, ovaj spis izraz je moralnog htijenja njegovog autora da se digne iznad vremena i one etno-ideologije koja je njegovu zemlju učinila tužnom, a susjedstvo (otvaranjem krvave Pandorine kutije velikodržavlja), zavila u crno, čineći doglednu budućnost ljudi ovih prostora žalosno beznadežnom.

Marjanović će, uprkos tom beznađu, svojim djelovanjem na terenu ustati u odbranu ljudskosti, i nošen biblijskim etosom vjerovanja (“ko kuca otvoriće mu se”) uporno kucati na vrata dijaloga i pomirenja. Ovaj rukopis je svojevrsni dnevnik tog traganja na dvodecenijskom putu potucanja i nadanja (“godine nade”), da su dijalog, pomirenje i zajedništvo mogući. Svjedočeći najprije primjerom vlastitog držanja, autor nam, dodatno, i ovim rukopisom, pokazuje da sistematski ubijana i idejnim lažima potkopavana ljudskost, na našu sreću, još uvijek nije – sahranjena.

zmarjanovic

Zdravko Marjanović: TUŽNA ZEMLJA I GODINE NADE

Mi, građani nepotrebno okrvavljene Bosne, koji smo prošli sve strahote uporno negirane agresije, bili smo živi svjedoci tog paradoksa na koji i ovaj rukopis pokušava da ukaže. Slušajući svakodnevno medijske izveštaje o uspesima napadača, bili smo, u svrhu skrivanja tim uspesima počinjenih zločina, od naših ubica optuživani da granatiramo i ubijamo sami sebe. Upravo zato, ljudska vrijednost ovog rukopisa (sa stanovišta etike i povijesne istine stvarnog dogoda) u tome je što vrlo precizno (i sa svim rizikom koji usto ide), precizno detektira i locira mjesto, razloge i subjekt (“ako ne znamo da radimo, znamo da se bijemo”), razorne i krvave kalvarije čije porazne posljedice trpimo i danas. A trpimo svi zajedno. Bez obzira na ime i prezime i etno-državicu u kojoj ljudski poniženi životarimo. Iz reda u red, iz riječi u riječ, ovog obimnog rukopisa, slijedimo hod građanski odvažne, antiratne, pacifikacijske svijesti Z. Marjanovića kroz ratna bespuća ex-Yugoslavie.

U isto vrijeme, i kroz sve to, pratimo nastajanje i mučno odrastanje civilnog društva na stalnom udaru ideologa rata i ratnih profitera koji na tuđoj nevolji, a prije svega na nevolji vlastitog naroda, grade svoje kule i gradove. Upornost kojom se autor upušta u tu vrstu logičko-svjedočećeg i moralno raščišćavajućeg hoda kroz licemjernu svakodnevnicu krvavo-tekuće istorije, kao da potvrđuje onu Bumaršeovu misao o tome da “ljude ne možeš popraviti drugačije, nego da ih prikažeš onakvima kakvi jesu”. Sav rizik te vrste popravljanja, upravo ovim aktivistički vrućim i ljudski odvažnim tekstom autor građanski hrabro preuzima na sebe.

spomensa

U tu svrhu, Marjanović, citatima “svetih knjiga” i afirmisanih autora, pokušava priskrbiti dodatnu logičku težinu vlastitom svjedočanstvu koje bdije nad životnim dešavanjima na terenu, ne bi li na taj način pokrenuo učmalu svijest onih koji odlučuju o krvavom kolu istorije, a koje su sami, i zarad vlastitog sebeljublja, poveli. Pri tome, autor razmišlja isključivo logikom uzrokposljedica, bježeći tako od zamki ideoloških matrica etno-umovanja po kojima je, uprkos svemu viđenom i poznatom, krivac uvijek onaj drugi. U svojoj osviještenosti za jednokratnu i neponovljivu ljepotu ljudskog života, Marjanović idealistički uporno i namjenski učestano, nasuprot ideologijama “krvi i tla”, poziva na “njegovanje bogatstva i ljepote življenja u različitosti”. U tom smislu, Pismo nepoznatom prijatelju, predstavlja opipljivo, autoportretski (o)bojeno svjedočanstvo iz koga se dā očitati uzorno-etička matrica svjesno izabrane aksiološke vertikale ovog rukopisa i njegovog autora.

Naravno, put za koji se autor opredijelio, nije ni ravan ni jednostavan i brojna svjedočanstva iskustveno pisanih stranica, uvjerljivo govore o poteškoćama, nerazumijevanju, ignorisanju, ali i o svjesno ideološkom otežavanju rada udruženju “Tolerancija”, kojim Marjanović rukovodi i idejno ga usmjerava u pravcu kozmopolitsko-civilizacijski zacrtanih ciljeva i njihove realizacije diljem ex-Yugoslavie.

Slijedeći Marjanovićeve deskriptivne napore u opisivanju brojnih poteškoća dostizanja tih uzvišenih ciljeva, čitalac svjedoči nijansiranom oslikavanju rata kao najprljavijeg veša regionalne ratno- i etno-huškačke birokratije. Odnosno, čitalac slijedi priču o ukakanom rublju ideologa, nalogodavaca i izvođača rata, koje se konstantnom massmedijskom halabukom skriva od pogleda komšiluka i svijeta pred kojim se ti licemjeri nastoje prikazati u anđeoskoj čistoti tobožnjeg, odnosno, ublehaški smišljenog i licemjerno medijski podgrijavanog (pseudo)patriotizma, iza kojeg se kriju politikantsko-karijerističko ludilo i goli materijalni egoizam beskarakternih tipova i njihovih moralno slijepih sljedbenika – beskičmenjaka.

Tu neravnopravnu borbu Davida i Golijata (rasp. moralne samosvijesti i hirova vladajućih ideologija) otežava činjenica da je i civilno društvo, odnosno, njegov NVO segment, popucalo po istim ideološkim etno-šavovima koje slijede agresivno-osvajačke pseudopatriotske velikodržavne ideologije. Događa se to, koliko iz neznanja i nerazumijevanja vlastite društvene zadaće (biti korektor vlasti), toliko iz čisto dnevno-pragmatskih razloga beskarakternih pojedinaca koji su principe borbe “za čovjeka”, zamijenili mogućnošću dobrog uhljebljenja i jeftinog sluganstva vlasti na njenom putu politikantske manipulacije nekritičkim i dvodecenijski etno-spinovanim javnim mnijenjem.

Semantički pogled na neke od naslova ovog rukopisa, već je hermeneutički znakovita slika Marjanovićevog napora da vlastitim obratom važećih idejnih vrijednosti, jednoj lošoj, pljačkaško-krvavoj stvarnosti, konačno ponudi alternativu – ljudski obojenu šansu izlaska iz moralnog košmara u kome se obrela. Evo nekoliko simptomatičnih naslova koji dovoljno jasno opisuju intenciju praktičnih i normativno-pedagoških nakana autora:

Prestanite s mržnjom
Znamo li za stid?
Kome sve ovo služi na čast?
Proizvodnja neprijatelja
Još jedna manipulacija
Zločin zvani Sarajevo
Srebrenica
U haosu
Dvostruki moral
Zbogom pameti

Najkraće govoreći, ovaj iskustveno i značenjski slojeviti rukopis može se čitati kao inventurna lista političkog i ljudskog beščašća ratnih i poratnih godina, s jedne, ali i kao svojevrsni pledoaje za zdrav razum okrenut Životu i Čovjeku, s druge strane. U oba slučaja radi se o pozivu Čovjeku da sagleda, i situira sebe u svjetlu ružnih ali bolno otrježnjujućih istina nedavne prošlosti. To bi, ako dobro razumijem autora, bila najveća dužnost svakoga od nas prema samome sebi. A “dužnost prema samome sebi” (naučili smo to kod Kanta), “sastoji se u tome da čovjek očuva ljudsko dostojanstvo u vlastitoj ličnost”, i da ga, kao neotuđivo pravo, “prizna i svakom drugom čovjeku”. Jer svaki čovjek je “naš bližnji”, kako nam to, biblijski nesebično dvije hiljade godina biva uporno, i nažalost – uzalud sugerisano.

Očito, od Biblije nismo ništa naučili.

Odnosno, Bibliju uglavnom, verbalno (i formalno-pozerski napadno), citiramo, ali je praktično ne slijedimo. Baš kao ni sljedbenici “biblija” drugih konfesija.

Kao nesumnjivi kontraprimjer, odnosno rijetko slikovit primjer onoga koji je uspio da prepozna svakog čovjeka kao “svog bližnjeg”, i ustane u odbranu i svog i njegovog ljudskog dostojanstva, Z. Marjanović nam se pokazuje i kao čovjek i kao autor dostojan recenzentski pozitivne preporuke i konkretne izdavačke pažnje.

Praktične pažnje koja bi ovaj rukopis uobličila u knjigu koja će naći svoje didaktički vrijedno i istaknuto mjesto na prašnjavim i zaboravljenim policama naše moralno sumorne i ljudski odveć umorne svakodnevnice.


///////////////////////////////////

Interview

Edin Husković: Profitirali su jedino psi rata, klerofašisti i zločinci, svi kao plaćenici mega korporacija

Edin Husković: Profitirali su jedino psi rata, klerofašisti i zločinci, svi kao plaćenici mega korporacija



//////////////////////////////////////////

/////////////////////////////////////////

Wolfgang Petritsch tvrdi : Promjene će u Bosnu i Hercegovinu doći veoma brzo


  28.08.2014

petric213

Gostujući u emisiji „Danas“ Radija Bosne i Hercegovine, nekadašnji visoki predstavnik međunarodne zajednice u BiH Volfgang Petrič (Wolfgang Petritsch) iznio je glavne poruke konferencije u Berlinu i ciljeve tzv. novog pristupa Njemačke i Evropske unije (EU) rješavanju krize u regionu, a posebno u BiH – Nije moguće napraviti lakši put u EU jer onda nećete biti u stanju preuzeti pozitivne elemente iz članstva u EU.Prvo morate uspostaviti funkcionalnu vlast. Država ne može sebi dopustiti vlade koje plaćaju, a koje su prvenstveno birokratske, komplicirane, I koje ne pomažu razvoj privrede jer je previše prepreka za razvoj – kazao je Petrič.Dodao je da je to ono što mora doći iz BiH uz pomoć EU te da će konferencija u Berlinu poslati veoma snažnu poruku regiji i BiH posebno.- Ne postoji mogućnost da se nastavi kao do sada. Čak i ako naredni izbori ne donesu promjene, uvjeravam vas da će promjene doći u BiH veoma brzo – poručio je Petrič. (Kliker.info-Fena)

28.08.2014.

GODIŠNjICA MASAKRA KOD GRADSKE TRŽNICE U SARAJEVU: ŽRTVE NE ZABORAVITI, ZLOČINCE KAZNITI

Godišnjica masakra kod Gradske tržnice

Žrtve ne zaboraviti, zločince kazniti



Photo: Stock

Građani Sarajeva i visoki državni zvaničnici danas su polaganjem cvijeća, minutom šutnje i učenjem Fatihe, obilježili 19. godišnjicu masakra u kojem je ubijeno 43 Sarajlija

Minobacačka granata ispaljena sa agresorskih položaja iz pravca Trebevića, eksplodirala je kod sjevernog ulaza u sarajevsku Gradsku tržincu 28. avgusta 1995. godine. Tog dana, teško je ranjeno 84 građana Sarajeva.

Na licima nekoliko desetina građana, koji su došli da odaju počast nevino ubijenim, vidjela se bol i tuga dok su čitana imena nedužno ubijenih Sarajlija.

Među brojnim visokim zvaničnicima i delegacijama koje su položile cvijeće na spomen-obilježje ubijenim Sarajlijama bili su predstavnici državnih, federalnih, gradskih, općinskih vlasti i druge delegacije. Vijence su položile i delegacije Udruženja civilnih žrtava rata Kantona Sarajevo, Udruženja roditelja ubijene djece Sarajeva, te predstavnici JP Tržnice pijace.

Vijenac je položio i član Predsjedništva BiH Željko Komšić, a u ime predsjedavajućeg Predsjedništva BiH Bakira Izetbegovića, savjetnik Haris Bašić.

Pristunima se obratio Čedomir Lukić, ministar u Vladi Kantona Sarajevo, koji je kazao kako je važno obilježavati mjesta stradanja nedužno ubijenih Sarajlija tokom opsade grada koja je trajala od 1992. do 1995. godine. 

"Sarajevo je svakodnevno bilo meta. Meta su bili civili, djeca koja su se igrala u parkovima. Tim svakondevnim teroriziranjem pokušali su ubiti život u ovom gradu. Danas se sjećamo naših ubijenih sugrađana. Sa ovog mjesta šaljemo poruku cijelom svijetu da ono što se desilo ovdje ne smijemo zaboraviti, a zločinci moraju biti kažnjeni", kazao je Lukić.

U masakru koji se dogodio na sjevernom ulazu u sarajevsku gradsku Tržnicu 28. augusta 1995. godine, pred sam kraj rata u BiH, smrtno su stradali: Omer Ajanović, Hidajet Alić, Salko Alić, Zeno Bašević, Husein Baktašević, Sevda Brkan-Kruščica, Vera Brutus-Đukić, Halida Cepić, Paša Crnčalo, Mejra Cocalić, Razija Čolić, Esad Čoranbegić, Dario Dlouhi, Salko Duraković, Alija Dževlan, Najla Fazlić, Rijad Garbo, Ibrahim Hajvaz, Meho Herceglić, Jasmina Hodžić, Hajrudin Hozo, Jusuf Hašimbegović, Adnan Ibrahimagić, Ilija Karanović, Mesudija Kerović, Vehid Komar, Muhamed Kukić, Mirsad Kovačević, Hašim Kurtović, Ismet Klarić, Masija Lončar, Osman Mahmutović, Senad Muratović, Goran Poturković, Blaženka Smoljan, Hamid Smajlhodžić, Hajro Šatrović, Samir Topuzović, Hamza Tunović Ajdin Vukotić, Sabaheta Vukotić, Meho Zećo i Narima Žiga.


/////////////////////////////////////////////////////
////////////////////////////////////////////

Tužilaštvo traži priliku da prezentira dokaze o Tomašici

Tužilaštvo u predmetu Ratka Mladića traži ponovno otvaranje dokaznog postupka da bi predočilo dokaze o masovnoj grobnici Tomašica. Tužilaštvo namjerava da pozove 13 svjedoka - sedmoro preživjelih ...
/////////////////////////////////////////
e-Plus

Rauf Yasit: Čovek od gume i kože

Plesač Rauf Yasit, poznatiji kao Gumene noge (Rubber Legz), izgradio je karijeru ulazeći u naizgled nemoguće poze, testirajući granice ljudskog tela, a sve u ime umetnosti. Kao sin kurdskog folk ...

Hemingvej oslobodio hotelski bar u Ricu

Hemingvej je istrajao u svom planu i 25. avgusta u dopisničkoj uniformi, naoružan puškom, došao je džipom sa grupom boraca Pokreta otpora u hotel na Trgu Vendom. Uleteo je u ...
///////////////////////////////////////////
Svet plus

Netanijahu proglasio "pobedu" u Gazi

Izraelski premijer Benjamin Netanijahu proglasio je u sredu uveče pobedu u ratu protiv Hamasa, istakavsi da u dogovoru o prekidu vatre nije dato ništa toj islamističkoj organizaciji

Pritisak na Rusiju da se povuče iz Ukrajine

Nemačka kancelarka Angela Merkel je zatražila objašnjenje od predsednika Rusije Vladimira Putina nakon izveštaja da su ruske trupe pokrenula upad u jugoistočnu Ukrajinu
////////////////////////////////////////
Under pressure

Andrej Nikolaidis: Obamina imperija na Bliskom Istoku

Nije to tako samo na Bliskom Istoku. Može li proći neprimijećeno da je, čačkajući rusku mečku u Ukrajini, zapad na čelu sa Obamom uspio da dovede u pitanje svoju pobjedu u Hladnom ratu? U sučeljavanju ...

svetislav basara: Kim Prekardašijan

Počelo je, da izvinite, da me kopka - u čemu je tajna Kim Kardašijan - pa sam, da bih se blagoobavestio, konsultovao gorepomenutu Vikipediju i iz Vikipedije doznao da je interesovanje za Kardašijanovu počelo kada se na ...
////////////////////////////////////////////////////
Fotogalerije: Trista čuda

Evgen Bavčar: Dnevnik slepog fotografa

Evgen Bavčar izgubio je vid pre nego što je napunio dvanaest godina. Uprkos tome danas je priznati fotograf čija se dela izlažu širom sveta. "Fotografišem ono što zamislim, možete reći da sam nešto poput Don Kihota," objašnjava ...

Sedam foto dana: Lopta od straha i vatre

Sa napretkom tehnologije neka daleka mesta postala su nam bliža. Nije uvek jednostavno putovati, a sa razvojem interneta sada možemo da otvorimo neke nove horizonte. Dok se sami ne uverite, pridružite nam se na putovanju ...

//////////////////////////////////////////

Živjeti u vremenu između rata i mira

//////////////////////////////////////////////////////

/////////////////////////////////////////////

Ka svetioniku

////////////////////////////////////////////////////////////////

////////////////////////////////////////////
Junaci našeg doba jure

Karađorđevići: Na Bermudima sa divnim ljudima

Supružnici Karađorđevići, grčka princeza Katarina i još više srpski Aleksandar, mnogo su radili ove prestolonasledne godine, pa su se mnogo i umorili. Smoren od neprofitabilnog humanizma, popularni par iskoristio je ...

///////////////////////////////////////////////////////////////

Jebaše nam nanu i na mikroplanu

Rasprdeo se na stranicama fašistoidnog Novog standarda Milan Damjanac, naš stari ali pomalo zaboravljeni znanac, pa posumnjasmo da je, može biti, krkao ljuti prebranac. Vreme je, veli, da narod shvati da država koju je stvarao ...


///////////////////////////////////////////////////////
28.08.2014.

PUKOTINE NA POTPORNOM STUBU EVROPSKE UNIJE

Ima neka javna veza: Francuska i Nemačka

Pukotine na potpornom stubu Evropske unije



Photo: EPA

U kontekstu nadgornjavanja oko evrokrize, Francuska svoj „prkos“ između ostalog iskazuje upornim prekoračivanjem dozvoljenog budžetskog deficita nametnutog iz Brisela uz podršku Nemačke. Brisel je u problemu jer nema instrumente kojima može da primora zemlje članice da poštuju ovo ograničenje (kao ni mnoga druga ograničenja), posebno ne jednu tako veliku i uticajnu zemlju kakva je Francuska. Nemačka, sa svoje strane, više reda radi kritikuje takvo neodgovorno ponašanje, ali ga u suštini prećutno toleriše u želji da izbegne još goru fragmentaciju unutar EU

Odluka francuskog predsednika Fransoa Olanda da pre par dana raspusti vladu i starom-novom mandataru naloži formiranje novog kabineta usledila je nakon intervjua u kojem je (sada već bivši) član te vlade, ministar ekonomije Arno Montebur, uputio kritike na račun ekonomske politike koju Pariz trenutno vodi. Mnogima je, međutim, promakla jedna bitna rečenica u kojoj je opleo po Nemačkoj: „Francuska je druga najveća ekonomija eurozone i ne pada joj na pamet da sledi uobražene opsesije nemačkih konzervativaca“.

Ova izjava naročito dobija na težini kad se zna da strateško partnerstvo između Pariza i Berlina predstavlja kamen temeljac i ključni potporni stub Evropske unije. Pucanje ove veze značilo bi bez sumnje najveću pretnju dugoročnom miru i stabilnosti na čitavom evropskom kontinentu.

Među Francuzima je, nikako bez osnova, sve više prisutan osećaj da uticaj njihove zemlje rapidno opada u odnosu na Nemačku. Nakon Drugog svetskog rata pa sve do ponovnog nemačkog ujedinjenja, Francuska je zahvaljujući opravdanoj kaznenoj okupaciji Nemačke bila dominantna sila u Evropi, ali je potom polako počela da se uspostavlja ravnoteža snaga između dve najvažnije evropske države, da bi sa izbijanjem tekuće krize Nemačka ubrzano krenula da preuzima primat - više sticajem realnih okolnosti nego sopstvenom voljom. Uz ostalo, Nemačka je, kao odgovorna država, suštinske reforme sprovela blagovremeno, mnogo pre krize u eurozoni, zbog čega i dalje relativno uspešno odoleva ekonomskom sunovratu diljem Starog kontinenta.

I Nemačka i Francuska imaju zajednički interes da EU opstane, ali im se pristup rešavanju krize u Uniji poprilično razlikuje. Poseban interes da sačuva EU i eurozonu kao jedinstveno tržište ima izvozno orijentisana Nemačka, koja je od evropskog ujedinjenja najviše i profitirala u svakom mogućem smislu.

Gde leže glavne tačke neslaganja?

PHOTO/EPA:GUIDO BERGMANN

Francuska se, recimo, zalaže za veće subvencije Brisela kao podsticaj nacionalnim privredama, ali i za pravo nacionalnih vlada da restriktivnim merama zaštite određene sektore svoje privrede od spoljašnje konkurencije. Francuska se, takođe, zajedno sa Italijom zalaže i za obaranje vrednosti eura radi stimulisanja vlastitog izvoza. Pored toga, Francuzi predvode blok zemalja eurozone koje zahtevaju ekspanzivniju monetarnu politiku Evropske centralne banke (ECB) u pravcu kupovine obveznica prezaduženih članica Unije sa ciljem smanjenja kamatnih stopa, što bi ovim zemljama olakšalo dalje zaduživanje.

Svim ovim merama Nemačka se snažno protivi, najvećim delom opravdano. U Berlinu tako smatraju da bi masovan otkup obveznica prezaduženih vlada od strane ECB doveo do tzv. „moralnog hazarda“: em prezadužene države time gube motivaciju da sprovode duboke strukturne reforme kojima bi se dovele u red, em još praktično bivaju nagrađene umesto kažnjene za svoju neodgovornu politiku prekomernog zaduživanja.

Protivljenje Nemaca ekspanzivnijoj monetarnoj politici u eurozoni, kao i ideji namernog obaranja kursa eura, svoje korene ima i u njihovom, možda pomalo i patološkom, ali svakako razumljivom strahu od inflatornih rizika usled bolnog istorijskog sećanja na hiperinflaciju još iz vremena Vajmarske republike, kao jednog od bitnih faktora koji su potpomogli ondašnji uspon nacista.

Uz sve to, nemačka vlada mora da pred vlastitim građanima, kao poreskim obveznicima koji ne žele da se njihov novac rasipa na „tamo neke neradnike i lenštine“, opravda finansijsku pomoć koju šalje prezaduženim perifernim članicama eurozone tako što insistira da ove u zamenu za tu pomoć moraju sprovesti ozbiljne mere štednje, ali i druge neophodne sistemske reforme. Takvi zahtevi Berlina, međutim, automatski izazivaju otpor prema Nemačkoj, i to ne samo kod građana i dela političara u tim „inkriminisanim“ zemljama, već i u Francuskoj koja se od početka krize suočava sa konstatnim ekonomskim opadanjem, bez obzira što joj još uvek nije neophodna direktna finansijska pomoć iz Brisela.

PHOTO/EPA:STR

Dve su karakteristike jako izražene kod Francuza kao naroda. Jedna je snažna sklonost protestima: Francuzi su spremni da za svaku sitnicu masovno izađu na ulice i bune se protiv svega i svačega, što svim njihovim vladama dodatno komplikuje život. Druga je nacionalni ponos: Francuzi su „puni sebe“ kao rezultat svesti da je njihova čuvena revolucija postavila temelje savremene zapadne civilizacije.

U kontekstu nadgornjavanja oko evrokrize, Francuska svoj „prkos“ između ostalog iskazuje upornim prekoračivanjem dozvoljenog budžetskog deficita nametnutog iz Brisela uz podršku Nemačke. Brisel je u problemu jer nema instrumente kojima može da primora zemlje članice da poštuju ovo ograničenje (kao ni mnoga druga ograničenja), posebno ne jednu tako veliku i uticajnu zemlju kakva je Francuska. Nemačka, sa svoje strane, više reda radi kritikuje takvo neodgovorno ponašanje, ali ga u suštini prećutno toleriše u želji da izbegne još goru fragmentaciju unutar EU.

Ništa od toga, međutim, pa tako ni česte rekonstrukcije vlade, neće biti od prevelike pomoći predsedniku Olandu dok trpi sve snažniji pritisak kod kuće, čak i unutar sopstvene stranke, da se odlučnije suprotstavi novouspostavljenom nemačkom vođstvu u Evropi i paralelno sa tim nametne „francuski model“ kako krizu ubuduće treba rešavati. U jednom trenutku, kada taj pritisak dovoljno naraste, zlosrećni Oland moraće, makar i protiv svoje volje, da Berlinu „pokaže zube“.

U kom će se pravcu Evropa nakon toga kretati umnogome će zavisiti i od toga kako Nemačka bude odgovorila na takav „šamar“. Nadajmo se samo da će na kraju razum ipak preovladati.


//////////////////////////////////////////////////////////////////////////
//////////////////////////////////////////////////////////////

Jugoslavija je mrtva, vi ste je ubili


//////////////////////////////////////

image

Malo koristi od Ice Bucket Challengea

Histerija oko ledene vode


////////////////////////////////////////////////////

image

Špijunski skandal u Berlinu

I Nemci prisluškuju, zar ne?

image

Znanje je moć: UC Berkeley

Osnovni zakoni ljudske gluposti

image

Ukrajinska kriza: Bojno polje muzgavci

Rusija i zapadne zemlje odmjeravaju snage sankcijama

image

Jubilej straha: 69 godina od prve atomske bombe

Hirošima, opomena čovečanstvu



/////////////////////////////////////////////////////////

Umetnost se doživljava kao prihvatljiv porok


/////////////////////////////////////////////////////

image

Pozajmljeni intervju: Damir Šabotić, pisac

Sagledati rat okom progonitelja

image

Pozajmljeni intervju: Andrija Matić, pisac

Istorija propadanja jednog grada

image

Pozajmljeni intervju: Alexey Titarenko, umjetnički fotograf

Rusi se uvijek osjećaju kao žrtve

image

Pozajmljeni intervju: Elis Bektaš, pisac

Previše je laži u našoj književnosti

image

Pozajmljeni intervju: Ivica Buljan, reditelj

Kazalište je oblik borbe protiv masovne kulture i zaborava

image

Pozajmljeni intervju: Josipa Lisac uoči koncerta u Kotoru

Smijehom protiv vjetra

27.08.2014.

NjEMAČKI PODSTICAJ EKONOMSKOG OPORAVKA ZAPADNOG BALKANA

********************************

Njemačka kancelarka Angela Merkel biće u četvrtak u Berlinu domaćin Konferencije o Zapadnom Balkanu, na kojoj će delegaciju BiH činiti predsjedavajući Vijeća ministara BiH Vjekoslav Bevanda, ministar vanjskih poslova Zlatko Lagumdžija i ministar vanjske trgovine i ekonomskih odnosa Boris Tučić. Poruka domaćina je da EU računa na zemlje Zapadnog Balkana, te da će u narednom periodu pružiti svoju pomoć za ubrzanje reformi i ekonomsko osnaživanje regiona.

Domaćin konferencije šefova vlada, ministara vanjskih poslova i ministara ekonomskih poslova Njemačka želi poslati poruku zemljama Zapadnog Balkana da računa na ovaj region i da je spremna pomoći da se ubrzaju reforme i ekonomski osnaže zemlje regionalnim projektima, kaže za naš radio ambasador BiH u Berlinu Edin Dilberović:

„Poruke službenog Berlina da region nisu zaboravili, da je region također jedan od njihovih pririteta i da budućnost regiona vide u EU, ali ovog puta definitivno kao regiona - jer i ova konferencija jeste namijenjena budućoj kvalitetnijoj saradnji i nekim novim poglavljima koja će se u regionu zapadnog Balkana otvoriti. Nisu predviđeni posebno odvojeni radni sastanci sa bilo kim od premijera, jer, kao što sam vam i rekao, stav je službenog Berlina pristup regionu, a nikako pristup svakoj zemlji pojedinačno u ovom slučaju“, navodi Dilberović.

Konferencija u Berlinu je svojevrsna poruka da je vodeća zemlja EU spremna dati podsticaj za ekonomsko osnaživanje regiona, ocjenjuje Zijad Bećirović iz Međunarodnog instituta za bliskoistočne i balkanske studije (IFIMES) iz Ljubljane:

„EU nije riješila mnoga pitanja za koja je bila zadužena u samoj regiji zapadnog Balkana, nego je to morala preuzeti najmoćnija država Evrope - Njemačka, tako da povratak Njemačke znači, prije svega, jak podsticaj ekonomskom oporavku države. Mi moramo biti svjesni činjenice da je prošlo 20 godina od završetka tragičnih sukoba na području Zapadnog Balkana, međutim ekonomska situacija u svim tim državama je slabija nego prije raspada nekadašnje zajedničke države, što znači da su, pored političke nestabilnosti, države ekonomski osiromašene, jednostavno uništene i upravo Njemačka može predstavljati značajan signal, značajan podsticaj da se krene u ekonomsku obnovu tih država“, ocjenjuje Bećirović.

Budući da su u BiH izbori za mjesec i pol dana, bh. zvaničnici smatraju da će politička pitanja biti odložena za period nakon izbora. Potvrđuje to i Damir Hadžić, ministar prometa i komunikacija BiH:

„Politička pitanja što se tiče njemačke administracije, a čini mi se i evropske, biće ostavljena za period nakon izbora u kojem BiH u naredne četiri godine ima obavezu da riješi jako puno reformskih ne samo zakona nego i reformskih puteva koji bi mogli obezbijediti Bosni i Hercegovini ne samo evropski konsenzus nego evropsku orijentaciju koja bi mogla garantovati da postajemo vrlo brzo nečim što se zove jedna velika evropska porodica“, konstatuje Hadžić.

Ambasador BiH u Berlinu Edin Dilberović napominje kako već postoji dogovor o narednim susretima čelnika zemalja regiona u vodećim zemljama EU, što govori o opredijeljenosti da se reforme u što kraćem roku završe:

„Jer stav službenog Berlina, koji je već prihvaćen u Beču i u Parizu, a koliko imamo informacije - i u Hagu, odnosno u Nizozemskoj, jeste da ova konferenica ima i budući kontinuitet i da će sljedeća konferencija biti održana u Beču, konferencija 2016. se očekuje u Parizu, a vrlo vjerovatno 2017. u Hagu. Prema tome, to je jedan kontinuitet u kojem vodeće zemlje EU pokazuju da je mjesto - u skladu i sa onom deklaracijom iz Grčke - Zapadnog Balkana u EU, a nikako van nje“, zaključuje Dilberović.


//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

/////////////////////////////////////////////////////////////////

////////////////////////////////////////////////////////

27.08.2014.

KO SMIJE DA CENZURIŠE DRUŠTVENE MREŽE?

Ko sme da cenzuriše društvene mreže?

Ko sme da cenzuriše društvene mreže?

Regeneration generation, The Binary Graffiti Club bit.ly/1tGekLc

 
Čuli su se sve glasniji pozivi da Twitter, Facebook i druge korporacije iz Silicijumske doline počnu agresivnije da kontrolišu šta njihovi korisnici smeju da vide i pročitaju. Prošlog meseca je u Washington Postu, na primer, voditelj MSNBC-ja Ronan Farou zahtevao da društveni mediji zatvore naloge „terorista“ koji objavljuju „direktne pozive“ na nasilje.

Ove nedelje, najava direktora Twittera Dika Kostola da će ta kompanija zabraniti objavljivanje snimka obezglavljivanja Džejmsa Folija i fotografije sa tog snimka (i zatvoriti naloge svima koji postave link ka snimku) naišla je na većinsko odobravanje. Ovo je važno jer, kao što je Džejms Bol istakao u Guardianu, „Twitter je agresivno promovisao slobodu govora od prvih dana postojanja“. S druge strane, Facebook odavno aktivno reguliše šta njegovi korisnici smeju da kažu i pročitaju: krajem 2013, ova kompanija je promenila svoju raniju odluku i odlučila da će snimci odrubljivanja glave biti dopušteni, ali samo ako korisnik ne izrazi svoju podršku tom činu.

S obzirom na divljaštvo Folijevog snimka, lako je van konteksta aplaudirati njegovoj zabrani na Twitteru. Ali cenzura uvek tako funkcioniše: obavezno počinje od gušenja stavova koji su toliko omraženi da emocionalna reakcija na njih potiskuje svako razmatranje principa koji se usvaja.

Primamljivo je podržati kriminalizaciju, recimo, rasističkih stavova ukoliko se čovek fokusira na prezir prema takvim stavovima i ignoriše ozbiljnu opasnost prepuštanja državi ovlašćenje da sastavlja spiskove zabranjenih ideja. Zato branitelji slobode govora kao što je ACLU tako često zastupaju i brane rasističke i druge odvratne stavove u postupcima koji se tiču slobode govora: zato što se erozija slobode govora, kad se na nju pristane, prvo tu legitimiše.

Pitanje koje Twitterova najava otvara nije da li vi mislite da je dobro da ljudi gledaju Folijev snimak. Naprotiv, relevantno pitanje je da li želite da direktori Twittera, Facebooka i Googlea imaju ogromna ovlašćenja da odlučuju šta može da se vidi i pročita.

Svakako je tačno, kao što su branioci Twittera već istakli, da u pravnom smislu privatni akteri – za razliku od država – uvek imaju i često koriste pravo da odluče kakva se mišljenja mogu iznositi preko njihove svojine. Generalno gledano, dihotomija javno/privatno ključna je za svaku raspravu o legalnosti ili ustavnosti „cenzure“.

Po zakonu, postoji suštinska razlika između toga da privatni pojedinac odluči da ne pušta rasiste u svoju kuću i da država zatvara ljude jer iznose rasističke stavove; ovo prvo je legitimno dok ovo drugo nije. Čovek može da dosledno bude protiv svake vrste državne cenzure, a da s druge strane brani pravo privatnih novina da ne objavljuju određenu vrstu članaka ili pravo privatnih blogova da zabrane određenu vrstu komentara, ili pravo privatnih lica da ne komuniciraju sa nekim ko ima određene stavove.

Prvi amandman zabranjuje ograničavanje slobode govora od strane države, a ne privatnih aktera. Očigledno je nema ništa nezakonito u tome da Twitter, Facebook i slične kompanije guše koje god ideje odluče da cenzurišu.

Ali kao zdravorazumsko pitanje, privatno/javna dihotomija nije toliko jasna kada se radi o tehnološkim gigantima koji sada kontrolišu ranije nezamisliv obim globalnih komunikacija. U svetu trenutno ima skoro 300 miliona aktivnih korisnika Twittera – što je otprilike jednako celokupnoj populaciji Amerike – i taj broj rapidno i dramatično raste. Krajem 2013, Facebook se hvalio sa 1.23 milijarde aktivnih korisnika: drugim rečima, svaka sedma osoba na planeti. YouTube, čiji je vlasnik Google, nedavno je izdao saopštenje da je „broj jedinstvenih korisnika koji svakog meseca posećuju ovaj sajt dostigao milijardu“ i da „skoro svaka druga osoba na internetu posećuje YouTube“.

Ovo nisu obične privatne kompanije čijih se usluga lako možete odreći ako vam se ne sviđa njihova politika. Zbog same njihove sveprisutnosti teško je izbeći ih, ako ne i nemoguće,  posebno u nekim oblastima rada. One utiču na ono što znamo, čitamo i vidimo mnogo više nego što je nekad bilo moguće – ili zamislivo – za obične kompanije. Kao što je Bol istakao u Guardianu izrazivši zabrinutost zbog Twitterove najave cenzure:

Twitter, Facebook i Google imaju zaprepašćujući, alarmantan stepen kontrole nad tim kakve informacije možemo videti ili podeliti, bez obzira da li smo medijska kuća ili običan korisnik. Dali smo im ogromno poverenje, koje moraju da zasluže iz dana u dan, uvek iznova.

Poređenje nije savršeno, ali imajući u vidu neverovatnu kontrolu nad sredstvima globalne komunikacije, giganti iz Silicijumske doline sada su sličniji javnim službama poput telefonskih kompanija nego običnim privatnim firmama kada je reč o opasnosti gušenja ideja, grupa i mišljenja. Nije teško shvatiti rizik dopuštanja, recimo, kompanijama AT&T ili Verizon da odluče kako njihove telefonske linije ne smeju da koriste određene grupe ili da se one ne smeju koristiti za prenošenje određenih ideja, a opasnosti dopuštanja tehnološkim kompanijama da to rade su slične.

U digitalnom dobu, bližimo se trenutku kada ideje koje zabrane Twitter, Facebook i Google praktično potpuno nestaju iz javnog diskursa, a to će samo postajati sve tačnije kako ove kompanije budu dalje rasle. Implikacije toga da ovakve kompanije prave spiskove ili dozvoljavaju i zabranjuju ideje mnogo su ozbiljnije nego kad to rade obične privatne kompanije.

Još jedan ključna razlika je ona između platforme i izdavača. Kao što Bol objasnio, kompanije poput Twittera već dugo tvrde da su ovo prvo, a ne drugo, što znači da nisu odgovorne za nešto što drugi objavljuju na njihovoj platformi (kao AT&T nije odgovoran za to kako ljudi koriste njegove telefone). Zahtevi da Twitter aktivno interveniše u tome kakav govor jeste a kakav nije dopušten zamagljuje ovu granicu, a možda ček i direktno pretvara Twitter u izdavača. Ovo bi toj kompaniji nužno dalo mnogo veću odgovornost za utvrđivanje kakve se ideje smeju ili ne smeju objavljivati.

Ali ako ste vi neko, uprkos svim ovim opasnostima, ko želi da Dik Kostolo, Mark Zukerberg, Erik Šmit i slični sastavljaju spiskove zabranjenih ideja i grupa, onda morate da artikulišete koji bi principi trebalo da se primenjuju. Ako, na primer, tražite zabranu „terorističkih grupa“, kako se onda ta odluka donosi? U čitavom svetu vodi se intenzivna debata o tome šta je „terorizam“ i ko može da se okarakteriše kao terorista. Da li treba koristiti zvanične spiskove američke vlade, i tako ovlastiti američke zvaničnike da odlučuju ko sme a ko ne sme da koristi društvene medije? Ili će te kompanije korititi spiskove nekog drugog, ili same vršiti procenu?

Ako hoćete da ove kompanije guše pozive na nasilje, kao što je tražio Ronan Farou, da li se to odnosi na sve pozive na nasilje ili na samo određenu vrstu? Da li voditelji MSNBC-ja smeju da koriste Twitter za zagovaranje američkog bespilotnog bombardovanja Jemena i Somalije i opravdavanje ubistava nedužnih tinejdžera, ili da koriste Facebook i pozivaju svoju vladu da pokreće agresivne ratove? Šta je sa Izraelcima koji na Facebooku zahevaju „osvetu“ za ubistvo 3 izraelska tinejdžera, šireći antiarapsku mržnju: da li bi i to trebalo da se zabrani po ovom standardu „zabrane pozivanja na nasilje“?

Voditeljka Fox Newsa je ove nedelje izjavila da su svi muslimani nalik na ISIS i da se njima može stati na kraj samo „metkom u glavu“: da li bi i njoj, ili svakom ko postavi link ka njenom pozivu na nasilje (možda i na genocid) trebalo zabraniti pristup Twitteru i Facebooku? Šta je sa pozivom Boba Bekela na Foxu da se Dulijan Asanž „likvidira“: da li bi to bilo dozvoljeno po Ronanovom standardu zabrane pozivanja na nasilje?

Ništa od ovoga nije teorijski. To je neizbežan zid na koji ljudi nalete kada navijaju za gušenje slobode govora koji smatraju „štetnim“. Štaviše, iako su mu aplaudirali, Twitter je odbio da isprati svoj edikt do logičnog zaključka, objavljujući da neće zatvoriti nalog New York Posta iako je ovaj tabloid na naslovnoj strani preneo necenzurisanu sliku Folijevog obezglavljivanja, koju je reklamirao na Twitteru. Jedino objašnjenje zašto to nisu uradili jeste što bi zatvaranje naloga ovih novina zato što se Twitterovim direktorima ne sviđa njihova naslovna strana bilo jasan pokazatelj koliko je ta njihova nova mera opasna.

Ima ubedljvih razloga zašto bi neko bio protiv širenja snimka Folijevog obezglavljivanja, ali ima i raznih validnih razloga zašto bismo želeli da ih drugi vide, uključujući i isticanje brutalnosti ove grupe. To je vrlo slično debati oko toga da li novine treba da prikazuju fotografije leševa iz ratova i drugih napada: da li je to nepotrebno i neukusno nepoštovanje žrtava, ili zaslužuje da se objavi jer je važno ljudima pokazati grube strahote rata?

Šta god mislili o ovim pitanjima, da li biste stvarno želeli da neki rukovodioci iz Silicijumske doline – vođeni profitnim motivom, potekli iz uskog socioekonomskog i nacionalnog okruženja, oblikovani homogenim ideološkim stavovima, posvećeni nacionalističkim agendama, i na razne načine zavisni od američke vlade i u sprezi sa njom – donose ovakve odluke? Možda ne želite da ISIS-ov snimak kruži pa vas navodi da podržite jučerašnju Twitterovu odluku. Ali možda se nećete složiti sa narednom odlukom o tome šta treba zabraniti, ili onom posle nje, i zato je mnogo relevantnije pitanje da li želite da ovi rukovodioci donose tako značajne odluke o tome šta milioni ljudi širom sveta smeju – i ne smeju – da vide, čuju, pogledaju i saznaju.

 
The Intercept, 21.08.2014.

Preveo Ivica Pavlović

Peščanik.net, 24.08.2014.


/////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Stariji postovi

Jedinstvena Bosna i Hercegovina

MOJI LINKOVI

MOJI FAVORITI
-

Brojač posjeta
18550577

Powered by Blogger.ba