Jedinstvena Bosna i Hercegovina

Dobrodošli na moj blog

23.02.2021.

PROF. DR. SENADIN LAVIĆ : ŠTA DANAS ZNAČI "KONSTITUTIVNOST NARODA" SPRAM KONSTITUTIVNOSTI GRAĐANA?

Prof.dr. Senadin Lavić : Šta danas znači “konstitutivnost naroda” spram konstitutivnosti građana?


Poslije dugo vremena pred nas je ponovo iskrsnuo koncept konstitutivnosti naroda u Bosni i Hercegovini. Etničko-religijske grupe u Bosni shvataju ga na različite načine. Koncept konstitutivnosti naroda u Bosni priredili su, između ostalog, Tuđman i Milošević 1993. godine kada su se zalagali za ustanovljavanje tri etničko-religijske republike u Bosni (Bosna kao Unija tri etničko-religijske republike) a što su Oven i Stoltenberg prihvatili i predložili Vladi Republike Bosne i Hercegovine da usvoji.

Piše : Senadin Lavić (Kliker.info)

Sa stanovišta Ustava, smatra profesor Omer Ibrahimagić, konstitutivnost naroda nije uopće ispravan pojam. Naime, sa stanovišta Ustava može se govoriti o konstitucionalnosti naroda, to jeste o narodima ustava ili narodima koje Ustav spominje, to jeste nabraja kao jednakopravne, naprimjer, od 1943. do 1993. godine. Naspram toga, konstitutivnost, kakvu su nam podmetnuli 1993. godine Tuđman i Milošević, odnosno Oven i Stoltenberg, podrazumijeva stvaranje tri entiteta (etničko-religijsko geto) ili uspostavljanje “političkih etno-teritorija” svakog naroda u Bosni.

Narodi u Bosni su konstitucionalni, a ne konstitutivni iz prostor razloga jer oni nisu “konstituirali” Bosnu koja je stotinama godina postojala prije današnjih naroda i njihovih politika. Neprijatelji demokratije u bosanskom okruženju insititraju na konceptu “konstitutivnosti” kao ostvarenju etno-teritorijalizacije bosanskog državnog prostora u kojemu bi oni imali uticaj neovisno od države Bosne i Hercegovine.  

Odluka Ustavnog suda o konstitutivnosti naroda na cijeloj teritoriji Bosne i Hercegovine poništila je onaj “koncept konstitutivnosti” iz 1993. godine koji su nam podmetnuli Tuđman i Milošević uz koncept Unije Bosne od tri etničke republike. Nacionalističke antibosanske snage ni danas ne pristaju da prihvate ovu Odluku.

Niko normalan nije protiv ravnopravnosti naroda u Bosni i Hercegovini jer je to naša tradicija, kulturna specifičnost i navika.

Šta danas znači konstitutivnost naroda u Bosni? U kakvoj vezi stoje koncept konstitutivnosti i srbijanski / hrvatski hegemonijski projekti u kojima bosanski Srbi i Hrvati služe susjednim državama da utiču na procese u Bosni. U kakvom odnosu su “konstitutivnost” i “matična država”. Da li su Srbi i Hrvati u Bosni dijaspora ili su bosanski narod? Šta znači da su bosanski Hrvati dijaspora Hrvatske?

Otvoreno uplitanje  srbijanske i hrvatske politike u unutarnje stvari Bosne prevršilo je svaku mjeru. Po Bosni se šetaju političari iz Srbije i Hrvatske kao da im je to ćaćevina, prave škole, mostove, fabrike, ulažu novce i operiraju s bosanskim državnim prostorom kao etničkim (ili “plemenskim”) vlasništvom svojih narodnih grupa.  U projektu internacionalne konstitucije Bosne namjerno je ostavljen slab unutarnji suverenitet da bi se zadovoljili interesi Srbije i Hrvatske. Bosna je samo poslužila za smirivanje tenzija između srpskog i hrvatskog nacionalizma.

Prije svega, treba priznati činjenicu da preko “konstitutivnosti naroda” Srbija i Hrvatska ostvarujudominaciju u Bosni nad dijelom stanovništva i kontroliraju teritorije na kojima bosanski Srbi i bosanski Hrvati žive. Tako bosanski Srbi i Hrvati služe svojim “matičnim državama”, često kao “topovsko meso” hegemonijskih projekata, a u Bosni izigravaju konstitutivne narode. Ako su konstitutivni u Bosni kao narodi, to onda znači da nemaju svoje matične države izvan Bosne i da nisu dijaspora. Ali, stvari ne stoji tako. Iz ove paradoksalne situacije dva konstitutivna naroda mogu zakočiti sve bosanske procese, pozvati se na veto i raditi protiv Bosne po naredbi iz Beograda i Zagreba. To je osnovni problem nefunkcionalne države. Stoga se “konstitutivnost” (na ovakav način) pokazuje kao trojanski konj unutar bosanskog državnog suvereniteta.

Pod krinkom konstitutivnosti odvijaju se brojni antibosanski procesi. Koncept konstitutivnosti ne označava ravnopravnost građana i naroda u Bosni na cijeloj državnoj teritoriji nego se svodi na besprimjernu etničku teritorijalizaciju državnog prostora. Po tome, koncept konstitutivnosti trebao bi poslužiti da se u Bosni “ograde” etničko-religijske teritorije.

Zato se odmah uz konstitutivnost naroda nameće sa HDZ-ovske strane priča o federalizaciji državne teritorije kao konačni čin podjele države Bosne prema etničko-religijskim principima i ratnim dostignućima. Naravno to je antibosanski koncept.

Današnja kvazi-politička naracija o “konstitutivnosti naroda” pada još niže ispod rješenja Dejtonskog sporazuma, pada u plemensko, predmoderno, nedemokratsko razgraničavanje “pašnjaka” kojima će upravljati jedna partija i njezin vođa. Ovakvo zaostalo predpolitičko djelovanje ne postoji nigdje u današnjoj Evropi.

Dakle, sporno je insistiranje na konstitutivnosti naroda koje su predložili Tuđman i Milošević, jer Bosna kao država nije ni federacija, ni konfederacija, niti je unija tri etničko-religijske “republike”. Bosna jeste multietničko, višereligijsko, multikonfesionalno društvo, ali je prosta decentralizirana država koja ima internacionalno priznanje.

Drugo, koncept konstitutivnosti treba da posluži kao argumentaciona osnova za kvarnu političku zamisao da tri naroda “konstituiraju” državu Bosnu. Tri naroda imaju navodno svoje odijeljenje teritorije i oni raspolažu tim teritorijama kao “plemenskim” teritorijama. Tako Bosna biva prikazana kao konstrukt volje tri etničko-religijske oligarhije koji je nastao u Deytonu 1995. godine. Potpuno se negira njezina državnost koja je obnovljena 1943 na Prvom zasjedanju ZAVNOBiH-a i osporava se njezin povijesni kontinuitet od srednjevjekovnog doba do kraj 20. stoljeća.

Danas je jasno da Opći okvirni sporazum o miru iz Daytona 1995 godine predstavlja korak nazad u odnosu na ZAVNOBiH i Deklaraciju o pravima građana Bosne i Hercegovine. Dejtonski Ustav (Anex IV) bosanskom čovjeku, građaninu ili pojedincu, pretpostavlja i nameće grupu, kolektiv, zajednicu, narodnu grupu kao centar i subjekt ustava.

Treće, nešto nije normalno s konceptom “konstitutivnosti naroda” ako se samo odnosi na Bosnu, a ne na Srbiju i Hrvatsku. Ako su Srbi i Hrvati konstitutivni u Bosni, zašto onda nisu Bošnjaci konstitutivni u Srbiji i Hrvatskoj po istom obrascu kakav su nam ponudili Tuđman i Milošević 1993. godine? Zašto hrvatski Srbi nisu konstitutivni  u današnjoj Hrvatskoj? Isto tako, pred nama je važno pitanje: da li su bosanski Srbi i bosanski Hrvati kao narodi dio bosanske nacije (države-nacije) ili nisu? Ako su isključeni iz ili otkinuti od bosanske nacije, onda je pitanje gdje su i gdje pripadaju?

Do kada će živjeti ovu spornu antibosansku perverziju koja je ostatak Tuđman-Miloševićevog projekta rušenja Republike Bosne i Hercegovine 1992. godine. Zašto se nastavlja pogrešno razumijevanje činjenice da su bosanski Srbi i bosanski Hrvati  konstitucionalni narodi ili narodi koji se nabrajaju i spominju u Ustavu Bosne i Hercegovine. Bosanski Srbi i bosanski Hrvati planski se otkidaju od Bosne i guraju u shizofreniju, razdomljenje, “beskućništvo” u egzistencijalnom smislu, u beznađe, koje projektanti “velike Hrvatske” i “velike Srbije” koriste u svojim hegemonijskim igrama protiv Bosne.

Četvrto, preko koncepta konstitutivnosti naroda Srbija i Hrvatska direktno sprovode svoje hegemonijske politike na tlu države Bosne i Hercegovine. Konstitutivnost se razumijeva sa strane srbijanske i hrvatske državne politike kao pravo tih država da se miješaju u unutarnje stvari Bosne i Hercegovine. Kao da ljudi u Bosni ili bosanski narod, Bosanci, nisu u stanju da samostalno i neovisno od bilo koga sa strane donose bitne odluke za sebe i svoju budućnost. Tako se pojavljuje model patronizma: briga za svoje “sunarodnjake” pretvara se u plansko ometanje bosanskog suvereniteta.

Pokazuje se da je konstitutivnost pretvorena u jedan opasan mehanizam kočenja bilo kakvog razvojnog procesa u Bosni. Ni jedna odluka ne može se donijeti bez besmislenih dogovaranja, natezanja, opstrukcija i sličnih smicalica. Zemlje slabedemokratije zato ostaju “negdje između” i uvijek su meta patronizma prvih susjeda koji vide svoju šansu u potčinjavanju. Naravno ovaj patronizam u Bosni pojavljuje se tokom 20. stoljeća i ide uz srpske i hrvatske nacijske projekcije kojima se Bosna sasvim neopravdano uračunava u neki veliki srpski ili hrvatski politički aranžman.

Empirijska provjera brojnih ustava pokazuje da Srbi, naprimjer, nisu konstitutivni u Hrvatskoj, Sloveniji, Rumuniji, Crnoj Gori, Kosovu, Makedoniji, Austriji, SAD, Njemačkoj i tako redom.

Umjesto etničko-teritorijalnog koncepta “konstitutivnosti naroda” trebamo uvesti koncept ravnopravnosti građana na svakom dijelu države Bosne i Hercegovine.

Peto, današnje stanje mira u Bosni zasnovano je na zadovoljenju potreba Srbije i Hrvatske da dominiraju u Bosni, a ne na unutarnjem procesu demokratizacije bosanskog društva i razvijanja građanskih sloboda i koncepcija. Zato je Bosna ostavljena između socijalističkog i demokratskog svijeta kao “zemlja u tranziciji” – što se tiče IC (internacionalne) birokratije ovo stanje može trajati vječno. Bosna još uvijek ne može ući u EU jer ima internacionalnog HR (Visokog predstavnika UN i EU). Bosni se, dakle,  još ne dopušta da postane slobodna evropska demokratska država.

Preko konstitutivnosti naroda Srbija i Hrvatska ostvaruju direktno uplitanje u suverenitetdržave Bosne i na pojedinim dijelovima bosanske državne teritorije ostvaruju hegemonijski interes pod krinkom zaštite svojih sunarodnjak. Neprijatelji demokratije u Bosni hoće nam nametnuti karikaturu demokratije kroz shvatanje da postoje srpske  i hrvatske teritorije u državi Bosni kojima samo Srbi i Hrvati mogu raspolagati kako oni hoće, to jeste – Srbija i Hrvatska mogu “voditi brigu” o tim bosanskim državnim teritorijama pod plaštom zaštite svoje dijasporalne zajednice. Tako se postepeno i prikriveno hegemonijsko-osvajačka pohlepa Srbije i Hrvatske zadovoljava na Bosni.“Konsenzus” se pretvara u funkcionalno sredstvo blokade države Bosne i Hercegovine.

Šesto, etnofaulizam i historicistički mentalitet predstavljaju dvije glavne “kulturne crte” u djelovanju balkanskih “plemena”.Zavist pre drugačijim i ponižavanje drugog uz izmišljanje (falsificiranje) povlaštenog mjesta u povijesti i ishodišnog “zlatnog doba”, prepoznaju se u svakoj ljudskoj djelatnosti na prostorima balkanskih naroda.

Srbija i Hrvatska ne prihvataju potpunu suverenost Bosne jer po njihovim iz 19. stoljeća naslijeđenim koncepcijama trebaju da se teritorijalno prošire na Bosnu u sklopu rješavanja “istočnog pitanja”. Zato preko tobožnje brige za konstitutivnost naroda otvaraju prostor da se miješaju u unutarnje stanje Bosne. Strah od bosanske suverenosti kazuje da Srbija i Hrvatska ne napuštaju svoje hegemonijsko-osvajačke ciljeve po pitanju Bosne. Agresija na Bosnu 1992. imala je za cilj da slomi bosansku suverenost i zemlju podijeli prema etničkim linijama.

Zato kada god neko iz Srbije i Hrvatske počne pričati o konstitutivnosti bosanskih Srba i bosanskih Hrvata u Bosni, treba upitati – šta to znači?

23.02.2021.

KRUG 99: NAKON PORUKA IZ EU ODBACITI KONSTITUTIVNOST


////////////////////

///////////////////////////////

/////////////////////

////////////////////////////////


//////////////////////////


///////////////////////

////////////////////////////


///////////////////////////////

///////////////////////

///////////////////////


//////////////////////////



////////////////////////////

/////////////////////

////////////////////////


/////////////////////////


/////////////////////////


///////////////


/////////////////////////


////////////////////////

23.02.2021.

NERZUK ĆURAK: POBUNITE SE!

23.02.2021.

PROF. DR. SENADIN LAVIĆ : BOSANSKOHERCEGOVAČKA NACIJA NISU SAMO TRI NARODA

PROF. DR. SENADIN LAVIĆ : BOSANSKOHERCEGOVAČKA NACIJA NISU SAMO TRI NARODA


Prof.dr. Senadin Lavić : Zločinci se slikaju nad masovnim grobnicama |  Kliker.info

U Bosni se ne radi o multikulturnom društvu. U Bosni je riječ o jednoj kulturi, kao uostalom i na prostoru cijele bivše zajedničke države.

Piše: prof. dr. Senadin Lavić

Manipulacija identitetom - Posvećeno Stefanu Schwarzu

Jedno od najtežih pitanja našeg doba je pitanje identiteta. Ljudima je identitet važan. Oni hoće da znaju ko su, odakle potiču, kuda idu, šta je njihovo lično i kolektivno određenje, koji su ključni atributi njihovog identiteta i tim redom.

Šta je identitet čovjeka pojedinca ili jedne ljudske društvene grupe? To je skup oznaka ili atributa koji se pridaju pojedincu ili grupi kao određujući za njeno postojanje. Te oznake su rezultat povijesnog postojanja određene grupe ljudi koja je međusobno povezana mjestom u prostoru, rodbinskim vezama, komunikacijskom ili jezičkom formom, interesima, vjerovanjima, običajima, navikama, događajima i dr. Na taj način ta grupa ljudi postaje jedna kulturna forma koja u trajanju mijenja oblike društvenosti (pleme, narod, nacija) i neku svoju karakterističnu oznaku, crtu ili atribuciju postavlja kao stožernu, kao najbitniju između mnoštva drugih i za nju se identitetno i egzistencijalno veže. Ta “glavna crta” se naglašava, ponavlja, prenosi s koljena na koljeno i na taj način postaje atribut ili oznaka za jednu formu ljudske grupe. S tim se onda jedna društvena grupa poima prema pripisanim atributima, pa se kazuje da je grupa “hrabra”, “ratoborna”, “umna”, “religiozna”, “poslovna”, “naivna”, “neobrazovana”, “napredna”, “nekulturna”, “zaostala” i tome slično.

U jednom povijesnom kontekstu prevladava jedna vrsta bitnih atributa ili oznaka identiteta grupe. Tako se uspostavi poredak atributa koji je ovisan od moći koja vrši kontekstualno pridavanje ili priređivanje (Zuordnung, attribution) raznih atributa u nekom vremenu i prostoru ljudskoj grupi. U vremenu dominacije religije i feudalnih poredaka moći, ljudske grupe se određuju preko religijskih oblika pripadanja. I tada se pojavljuje “religijsko određenje” (kršćani, muslimani, manihejci, krstjani, albigenzi, pavlićani) kao najvažniji atribut koji se pripisuje jednoj grupi ljudi. Tako na osnovu različitih religijskih pripadanja dolazi do diferenciranja ljudskih grupa. Ta diferencija se onda koristi za raznovrsna sučeljavanja i konflikte koji služe samo sveštenicima za dominaciju i manipuliranje grupom koja prihvata njihove religijske izričaje.

Kulturna forma ljudske grupe je primarno društvena forma koja nastaje kao rezultat djelovanja jedne društvene grupe ljudi u povijesti i prostoru. Ona je objekt pripisivanja atributa jer bez toga bi bila bezlična i nediferencirana među drugima grupama. On se ne bi održala bez komunikativnog djelovanja i atributima diferenciranog grupnog identiteta. To nas upućuje na važnost jezika za postojanje jedne grupe ljudi.  Stoga se pitamo: ko pririče / pripisuje atribute ljudskoj grupi? Ko kazuje koji su atributi ili elementi postojanja ključni za identitet jedne grupe? Ko posjeduje moć koja u svojim rukama posjeduje attributio, odnosno pripisivanje, priricanje? Nekada su to vladari ili vladarski slojevi. Oni su gospodari pred kojima se podanici klanjaju i razvijaju podanički odnos. Pored njih, tu su često sveštenici koji ljudske društveno-povijesne grupe i kulturne forme svode na religijsku oznaku. Povijest svjedoči o užasu vjerskih ratova koji su uništili hiljade i hiljade ljudskih života u povijesti i destruirali mnoge ljudske zajednice. Crusaders, koje je pred kraj 11. stoljeća organizirao papa Urban II, kao motiv svoga djelovanja predstavljaju oslobađanje Jerusalima od “nevjernika” (druge vjere), Saracena, odnosno muslimana. Križarski ratovi se predstavljaju kao “sveti ratovi” koji 200 godina traju (1095-1291) i odnose desetine hiljada ljudskih života. Oni se poklapaju s usponom papinske vlasti u evropskim zemljama i razvijanjem novog religijskog osjećanja među ljudskim društvenim zajednicama. U to vrijeme muslimanski trgovci su dominirali u poslovima na Mediteranu –  jedan od motiva križarskih ratova bio je oduzimanje  monopola od njih i preokretanje poslova u svoju korist. (Jonathan Riley-Smith - The Oxford History of the Crusades, Oxford: Oxford University Press, USA, 2002.)

Manipulacije religijskim, etničkim i nacionalnim identitetima danas dolaze iz političkih ideologija modernosti koje su konstruirale identitetne naracije o “našem narodu”, “našoj naciji”, “našoj etničko-religijskoj grupi”, “konstitutivnom narodu”, “vođi naroda”. Te identitetne manipulativne naracije traju stotinama godina i na isti način razvijaju manipulaciju kako to rade sveštenici hiljadama godina kada “razbuđuju” vjerski žar u ljudima. Oni svode život čovjeka na religijsku svijest kao jedino bitnu oznaku identiteta ili ključni atribut postojanja. U osnovi svešteničke manipulacije je zloupotreba ljudske vjere ili potrebe da se postojanje oblikuje u sistem u kojem se postavlja Vrhovno Biće koje određuje sve što jeste. Tu se onda nađu sveštenici da oni posreduju između ljudskih osjećanja, nadanja i vjerovanja, s jedne strane, i onoga Božanskog, s druge strane. Tako se povijest religijskih institucija često dezavuira kao povijest nemoralne manipulacije najintimnijim osjećajima i ljudskom potrebom za vjerovanjem u Više Biće!

Zamislimo jedno udruženje ribara “Gornja Neretva” ili slična udruženja, naprimjer, “Som – Bilećkog jezera”, “Šaran – Buško jezero”, “Gonjavac – Konjic”, “Kečiga – Brčko”, “Lipljen – Drina”, “Pastrmka – Una Bihać” i tako redom širom Bosne. Sociološki gledano to su udruženja ribara ili grupe ljudi koji su ribolovci i koji svoju ljubav prema ribolovu izražavaju organiziranjem i pripadanjem tim udruženjima. Oni su dakle jedna društvena grupa povezana kroz ljubav za sportski ribolov. Dio njihovog ljudskog identiteta je ribolov i to sportski ribolov prema određenim pravilima. Oni uz svoje ime dodaju oznaku ribar ili ljubitelj ribolova (na Neretvi, Drini, Uni, Savi, Bosni, Vrbasu ili Jablaničkom i Plivskom jezeru). Dakle, ono što čini važan dio identiteta ovih ljudi iz sportskih ribarskih udruženja jeste činjenica da su oni ribari. Pred nas dolazi pitanje: zašto se ne bi naglašavao ribarski identitet ljudi koji su ljubitelji ribolova? Ili ljudi koji su ljubitelji kafana i poezije, šetnje u predvečerje, plivanja u hladnoj i brzoj riječnoj vodi, pasionirani skijaši? Da li bi se društvene grupe ili ljudske zajednice raspale ako bi pored njihovog etničkog, religijskog, jezičkog, običajnog i drugog identiteta, počeli naglašavati druge atribute koji se pojavljuju tokom postojanja ljudskih društvenih grupa? Sigurno ne bi! One bi sa drugim oznakama i atributima funkcionirale, možda s mnogo manje konflikata i opterećenja, nego što to  rade grupe koje su u konfliktu zbog svojih religijskih, etničkih, rasnih ili drugih predrasuda, umišljaja i stereotipa.

Ljudske zajednice i društvene grupe, dakle, mogu funkcionirati na drugim atributima identiteta.

Pored ustaljenih i uobičajenih identitetnih grupa (etničkih, religijskih, nacionalnih, regionalnih, ekonomskih i dr.) pojavljuju se i grupe Ostali/Drugi (Others), LGBT grupe, asocijalni tipovi, misice planete Zemlje, migrantske skupine, osiromašeni slojevi, prekarijat, ateisti, panteisti, “Marsovci”, ribari ili nešto slično tome. Zašto u internacionalno priznatoj bosanskoj naciji naglašavati samo tri etničke grupe i njihove religijske diferencije? Zašto se uopće tako bezobrazno nameće naracija o “tri naroda“? Kao da ne postoji više ništa nego “tri naroda i njihovi lideri”.

Sticanjem nezavisnosti i internacionalnim priznanjem 1992. godine i Deytonskim sporazumom 1995. godine potvrđena bosanskohercegovačka nacija ima mnogo više konstituenata od tri naroda i tri religijske grupe! Ima u njoj preko 3,5 miliona članova (“nožica”) koji još uvijek nisu osviješteni i dopuštaju da ih manipuliraju “tronošcem”. Zašto samo iz tri etničko-religijske grupe mogu biti birani članovi Predsjedništva države? Zašto ne mogu biti birani svi ili bilo ko od onih koji su državljani Bosne i Hercegovine? Zar ostale društvene grupe i ljudske zajednice, također, ne bi imale isto pravo – da i njihov pripadnik bude u Predsjedništvu? Pretpostavimo da je moguće da “misica planete zemlje“ i “vrhunski intelektualac iz bosanskog prekarijata” (atributi koji se preferiraju kod identiteta konkretne grupe) budu u Predsjedništvu – bilo bi to malo radosti za oči i poticaja za um!

Ako bi se naglašavalo pripadanje Bosni i bosanskom biću kroz društveni sistem onda bi se kod ljudi razvijao bosanski politički identitet. Od bosanskih ljudi se skriva njihovo bosanstvo i nameće im se posuđene i nakalemljene identitete na bosansko stablo. Vrijeme je da se postavljaju radikalna pitanja koja dezavuiraju hegemoniju fundamentalističkih totalitarnih političkih orijentacija i zarobljenih identiteta. Kakav je to društveno-politički sistem koji samo vodi interese o etničko-religijskoj grupi kao da ljudi nemaju druge identitete oznake/atribute i iskustva u životu? Kuda vodi ovakvo reduciranje ljudskih zajednica i društvenih grupa? Da li mehanizmi perseveracije (društveni i psihički) onemogućavaju promjenu i okret u mišljenju ljudi i članova grupa kojima pripadaju?

Etničko-religijske grupe pod presijom nacionalizma koji ih melje već dva stoljeća traže i konstruiraju separatne mehanizme diferencije po svaku cijenu. Tako se čuje da se u Bosni narodne grupe razlikuju po kulturi! Iz toga se razvija sporni mit o “multikulturnom društvo” i različitim društvenim svjetovima. Istine radi treba reći –  u Bosni se ne radi o multikulturnom društvu. U Bosni je riječ o jednoj kulturi, kao uostalom i na prostoru cijele bivše zajedničke države. Čak ni religijska nametljivost nije uspjela potisnuti u svakodnevnom životu iste kulturne sadržaje, a nacionalizam je pokušao od kulture stvoriti posebnu “nacionalu kulturu” uz brojna prenaglašavanja i sporne interpretacije – odvojiti “naše” atribute ili oznake od “tuđih”. Mlinar na Marici, na Kladnici kraj Sjenice, na Lađanici u dolini Neretve, na Plivi kod Jajca, u Trilju na Cetini i drugdje, na isti način melje žitarice stoljećima. Na isti način koristi energiju vode koja pokreće kameni žrvanj. Također, stoljećima se na isti način oru polja, volovima ili konjima, sade žitarice, žanju na kraju ljeta, spremaju u skladišta, pripremaju zimnice i suši meso, proizvodi pekmez od šljiva ili nešto drugo. Na isti način se sade voćke i kaleme. Tako se i na vrlo slične načine grade kuće, pletu džemperi od vune i druge nošnje. Igraju narodne igre, kola, koja su zabilježena na stećcima, gangaju gange i pjevaju pjesme na istom razumljivom jeziku koji se imenuje na različite načine, od bosanskog pa nadalje. Nacijskim projektima nije bilo poželjno da pominju ove svakodnevne kulturne sadržaje kao zajedničke, bliske, rasprostranjene, ljudske…

Sve je, dakle, trebalo predstaviti kao odijeljeno, etnički i religijski različito, nespojivo i nedodirljivo, neprihvatljivo za identitet grupe. Dominantni konzervativni, ahistorijski i nedijalektički pristup zbilji pravio je od etničkih grupa ahistorijske entitete i getoizirane forme života koje su nekad nazivane “nebeskim narodom”. Mala razlika ili lokalna crta u šari na narodnoj nošnji nije bila kulturna razlika, nego se radilo o varijacijama jedne te iste kulture oblačenja. Nacijski projekti su obmanuli mnoge ljudske grupe da su različite od drugih grupa i uporno se insistiralo na razlici – koja je nakon propagandnog djelovanja postala “normalna”, identitetna činjenica ili atribut oko kojeg se grupa slijepo vezala, a da nije promišljala o manipulacijskom procesu stvaranja razlike i prenaglašavanja razlike. Na Balkanu, nažalost, etnička i nacionalna razlika postaje povod da se Drugi ili neka manjinska grupa na određenom prostoru eksterminira i relegira iz postojanja na “našoj etničkoj i nacionalnoj teritoriji”! Iz toga su proizlazila stravična zločinstva “u ime naše vjere i roda” u prošlom vremenu. U tome su sramnu ulogu odigrale akademije nauka, univerzitetski profesori, sveštenici i političari! To nikada ne smijemo zaboraviti.

23.02.2021.

ŠTA ZNAČI GRAĐANSKA DRŽAVA I ŠTA ZNAČI KONSTITUTIVNOST NARODA

Građanska država - odgovor na divljanje Zagreba i Beograda

Građanska država - odgovor na divljanje Zagreba i Beograda

Evropski sud za ljudska prava je pojam “konstitutivni narodi” dezavuirao kao rezultat genocida i etničkog iskorjenjivanja, ali je nametnut od beogradsko-zagrebačkih pregovarača kao uslov da bi se postigao mir.

Piše: prof.dr. Senadin Lavić

U Bosni se planski krivotvore značenja riječi ili dokumenata, što je znak bahate samovolje i neodgovornosti pojedinaca i političkih oligarhija. Umjesto sekularnog obrazovanja djeca se zamlaćuju religijskim doktrinama kao da se radi o vrhunskim naučnim objašnjenjima pojava i procesa u društvu i prirodi. Uništavanje sekularnog društva vodi u mitologiziranje ljudskog života i zaostajanje za naprednim i razvijenim društvima Evrope. U Bosni, Srbiji, Crnoj Gori i Hrvatskoj danas je na djelu etno-klerikalna hegemonija i dominacija nad sviješću ljudi koja je odgovorna za zaostajanje i kulturni krah ljudskih zajednica. Sveštenici predvode militarne hegemonijske projekte i kriju se iza narativa o Bogu, poslanicima, Svetim tekstovima, povijesnim predanjima i tako redom. Oni doprinose mitu o liderima ili “vođama naroda” koji herojski vode “balkanska plemena” iz rata u mir i natrag.

Svi narativi o velikim “vođama naroda” su lažne konstrukcije političkih oligarhija koje su proizašle iz rata kao pobjednici na nekoj teritoriji države Bosne. Razorna etnoteritorijalizacija, kao tajna šifra pljačkaške tranzicije na bosanskom prostoru, i rata za bosanske teritorije, postaje smisao politike “etničkog predstavljanja” i “legitimnih predstavnika naroda”. Zato i dalje divljaju notorni autokrati i vode svoje narode u začaranom krugu zaostalosti i odbacivanja liberalne demokratije!

Tri sporna instrumenta antibosanske politike su narativi o “konsocijaciji”, “legitimnim predstavnicima” i “konstitutivnim narodima”. To su tri antibosanske mantre koje zaluđuju građane Bosne, varaju ih i služe antibosanskim projektima. Iz “brige” za Hrvate i Srbe u Bosni, koju vode Zagreb i Beograd, proizlazi sav problem u Bosni. Stvar je sasvim jednostavna, Srbija i Hrvatska ne trebaju rješavati pitanja koja se tiču Bosne i Hercegovine i njezinog naroda. To posljedično vodi etničko-religijskom homogeniziranju Bošnjaka i onda se sve svodi na “plemensko” razračunavanje i nestvarnu priču o tzv. “bosanskom tronošcu” koji suštinski poništava sve bosansko. SH-partneri planski provociraju takvo stanje i samo u etničko-religijskoj prepirci imaju mogućnost da nameću dijeljenje teritorije Bosne! Bošnjačka naivnost i neodgovornost prema državi osigurava da se SH-dogovor oko etnoteritorijalizacije državnog prostora obnavlja neprestano. Bošnjaci i dalje misle da preko etničkog predstavljanja i religijskih naracija mogu braniti bosanski politički interes. U zadnjih trideset godina misleće glave bošnjačkog elementa u bosanskoj političkoj orbiti bile su teološke provenijencije, dakle, vrlo spornog razumijevanja političkih procesa koji su zahtijevale moderna znanja iz politike i organizacije državnog sistema. Stoga je nametnuta etno-religijska konsocijacija postala samoubilački instrument Bosne kroz tri instalirane podrivajuće totalitarne etnopolitike. Naracija o “predstavljanju naroda” je manipulirajuća bajka  koju kriminalne hobotnice političkih oligarhija bacaju pred noge svoje sirotinje, spremne da čini zločine nad Drugim. Političke oligarhije nikada nisu “predstavljale” narode!

Umjesto etničko-teritorijalnog koncepta “konstitutivnost naroda”, nužno je uvesti model ravnopravnosti građana na svakom dijelu države BiH. Na ovaj logički zahtjev odmah će se podići glasnogovornici etno-fašizma balkanskog tipa sa svojim bolesnim argumentacijama. Bosanska građanska država jedini je siguran okvir zaštite građana od organiziranih etno-klerikalnih oligarhija koje pljačkaju državne resurse i zloupotrebljavaju građane na svim razinama vlasti i strukturama društvenog života. Političke partije iz susjednih država sa njihovim ekspoziturama u Bosni djeluju kao organizirane kriminalne grupacije koje kao korozija uništavaju državne sisteme i stvaraju bolesni životni ambijent u regionu. Oko nas su uništene i opljačkane banke u entitetu “rs”, srušen je Agrokor u Zagrebu, velike kompanije kakav je “Aluminij” u Mostaru ili “Šipad” u Sarajevu, opljačkane bosanske luke u Hrvatskoj, uništeni sistemi obrazovanja o kojima brigu vode “poluobrazovane podobne prodavačice magle” i tako redom. Iselili su, nažalost, brojni mladi i obrazovani ljudi, a političari iz Beograda i Zagreba, kao i njihovi klonovi u Bosni, još uvijek prijete da će se namiriti na Bosni. Građanska država je, stoga, najsigurniji okvir i garant da će rušitelji države i kriminalci biti smješteni gdje im je stvarno mjesto, a ne da se oni predstavljaju kao “vođe naroda pojmljenog kao stada”. Već dugo traje velikosrpsko divljanje protiv Bosne. Ono je u suštini totalitarna zabluda fašističkog uma! Ono je izraz antievropskih tendencija balkanskih mračnjaka vođenih militantnim popovima!

Znanje o modernom političkom uređivanju državnog sistema govori o demokratskom građanskom poretku. Agresivna desnica odbacuje bilo kakvu vrstu građanskog modela političke organizacije i proširuje svoje autoritarne tendencije. U Bosni je zaustavljen proces demokratizacije društva i vladavine prava u državi. Dejtonski okvir se pokazuje kao zadovoljenje aspiracija Srbije i Hrvatske da upravljaju na teritorijama Bosne. Zato oni ne dopuštaju da se razvije model po kojem bi svi građani bili ravnopravni na cijeloj teritoriji države. Narativi o “konsocijaciji” i “legitimnom predstavljanju” služe za kriminalne oligarhije da iza paravana provode pljačku države baveći se navodno zaštitom interesa etničkih grupa koje licemjerno predstavljaju. “Predstavljanje” naroda i vođenje politike “u ime naroda” predstavlja relikt prošlosti, pripovijesti iz 19. stoljeća, besmislicu u našem vremenu, nakaradnu naviku iz prošlih vremena u kojoj se rasistički separiraju narodi u geta da bi njima mogao upravljati neki sveštenik i političar. Takva zaostalost drži Bosnu zarobljenu u licemjernu konstrukciju “konstitutivni narodi” koja prikriva kako su se iz povijesnog toka Bosne pojavili Bošnjani (od IX do XV stoljeća), Bošnjaci (od XV do XIX), pa onda od XIX stoljeća i Hrvati i Srbi kao dio bosanskog naroda koji je, pod uticajem etno-religijske propagande iz Beograda i Zagreba, iz katoličanstva i pravoslavlja prihvatio drugačiju etničku orijentaciju od Bošnjaka koji su reterirali na muslimanstvo kao differentia specifica vlastitog identiteta. Religija je bila osnova etničke diferencijacije, a to je do danas ostalo glavno razlikovanje ljudskih grupa na Balkanu. Religijske granice postale su “nacionalne” granice i uz pomoć etničkog iskorjenjivanja i genocida nastali su “nacionalni prostori”. Danas se taj proces pokušava završiti u Bosni na način da svijet i Bošnjaci prihvate da je genocid legalno sredstvo međuetničkih i internacionalnih odnosa. Ali, to neće moći proći!

Princip “konstitutivnosti naroda”, koji proklamiraju Beograd i Zagreb, nije zapadnoevropske provenijencije i predstavlja zaostali politički oblik rusko-sovjetske predstave o “narodnoj demokratiji” i balkanskog siledžijstva, a to nije ni u kakvoj vezi s zapadnim konceptima države i demokratske vlasti. Vrijeme je da se u ovaj dio svijeta uvedu evropski standardi – ne azijski, feudalni način odnošenja prema svijetu političkog! U predmetu “Zornić protiv Bosne i Hercegovine” Evropski sud za ljudska prava je pojam “konstitutivni narodi” dezavuirao kao rezultat genocida i etničkog iskorjenjivanja, ali je nametnut od beogradsko-zagrebačkih pregovarača kao uslov da bi se postigao mir. U tački 43. Presude Evropskog suda za ljudska prava u predmetu "Zornić" stoji:

"U presudi Sejdić i Finci Sud je primijetio da je u vrijeme kada su donesene sporne ustavne odredbe na terenu došlo do vrlo krhkog primirja, te da je cilj tih odredbi bio da se zaustavi brutalni sukob obilježen genocidom i „etničkim čišćenjem“ (vidi ibid., tačka 45). Priroda tog sukoba bila je takva da je bilo neophodno pristati na „konstitutivne narode” kako bi se osigurao mir."

A onda dolazi zaključak Suda da se u Bosni i Hercegovini bez daljnjeg odgađanja mora uspostaviti demokratsko uređenje bez preferiranja nekih posebnih prava za tzv. “konstitutivne narode”:

"Međutim sada, više od osamnaest godina nakon završetka tragičnog sukoba, ne može postojati bilo kakav razlog za održavanje na snazi spornih ustavnih odredbi. Sud očekuje da će se bez daljeg odgađanja uspostaviti demokratsko uređenje. S obzirom na potrebu da se osigura stvarna politička demokracija, Sud smatra da je došlo vrijeme za politički sistem koji će svakom građaninu Bosne i Hercegovine osigurati pravo da se kandidira na izborima za Predsjedništvo i Dom naroda Bosne i Hercegovine, bez diskriminacije po osnovu etničke pripadnosti i bez davanja posebnih prava konstitutivnim narodima uz isključivanje manjina ili građana Bosne i Hercegovine."

Stoga je za sve građane u Bosni presuda u slučaju "Zornić" od iznimne važnosti, jer Evropski sud za ljudska prava u potpunosti delegitimizira i dezavuira princip tzv. “konstitutivnosti naroda", uz to dajući obrazloženje da je on nametnut usljed krvavog ratnog sukoba obilježenog genocidom i etničkim progonom stanovništva te se na njega pristalo da bi se osigurao mir. Dvadeset i pet godina poslije rata protiv Bosne, okolnosti pod kojima se pristalo na "konstitutivne narode" više nisu važeće, što je, uostalom, mišljenje Evropskog suda za ljudska prava, te se mora pristupiti uspostavljanju demokratskog uređenja što znači  i de facto i de iure ukidanje nametnute diskriminacije kroz spornu oznaku o "konstitutivnim narodima". Nigdje u državama članicama Evropske unije ne postoji takva diskriminacija i svođenje državnog suvereniteta na tzv. “konstitutivne narode” i “lidere etničkih grupa”, upravo zbog toga što u ustavnopravnom poretku Evropske unije ne postoje "konstitutivni narodi" kao politička posljedica provođenja genocida i etničkog čišćenja stanovništva.

Presuda Evropskog suda za ljudska prava, u predmetu “Zornić protiv Bosne i Hercegovine”, izrečena je u formi obaveze koju Bosna i Hercegovina mora ispuniti ukoliko svoje zakonodavstvo želi uskladiti s evropskim i na tom putu postati članica Evropske unije. Demokratija u Bosni treba da znači – svi građani Bosne su jednakovrijedni i ravnopravni na svakom dijelu njezine teritorije. Laž je da su “narodi” stvorili Bosnu! Totalitarne političke oligarhije drže Bosnu danas zarobljenu u ahistorijske koncepcije autokratskog i mizantropskog vladanja kao patologije koja se objektivirala!

Strah je jedan od ključni faktora dominacije etničko-religijskih oligarhija nad građanima. Na sve strane uspostavljena je strahovlada, klijentizam, licemjerno držanje kao nova paradigma društvenih interakcija, dominacija poluobrazovanih na svim razinama društvenog sistema, svjesno povlačenje kvalitetnih ljudi na margine, odlazak mladih… Bolesni i korumpirani lideri su u politici i u borbi za vlast, uglavnom, da ne bi bili procesuirani. Preko vlasti (izvršne i zakonodavne) kontroliraju sudsku vlast i etabliraju “svoju” policiju i pravosudni sistem. To je strašan sistem hegemonije.
23.02.2021.

PROF.DR. SENADIN LAVIĆ : ŠTA DANAS ZNAČI “KONSTITUTIVNOST NARODA” SPRAM KONSTITUTIVNOSTI GRAĐANA?

Prof.dr. Senadin Lavić : Šta danas znači “konstitutivnost naroda” spram konstitutivnosti građana?


Poslije dugo vremena pred nas je ponovo iskrsnuo koncept konstitutivnosti naroda u Bosni i Hercegovini. Etničko-religijske grupe u Bosni shvataju ga na različite načine. Koncept konstitutivnosti naroda u Bosni priredili su, između ostalog, Tuđman i Milošević 1993. godine kada su se zalagali za ustanovljavanje tri etničko-religijske republike u Bosni (Bosna kao Unija tri etničko-religijske republike) a što su Oven i Stoltenberg prihvatili i predložili Vladi Republike Bosne i Hercegovine da usvoji.

Piše : Senadin Lavić (Kliker.info)

Sa stanovišta Ustava, smatra profesor Omer Ibrahimagić, konstitutivnost naroda nije uopće ispravan pojam. Naime, sa stanovišta Ustava može se govoriti o konstitucionalnosti naroda, to jeste o narodima ustava ili narodima koje Ustav spominje, to jeste nabraja kao jednakopravne, naprimjer, od 1943. do 1993. godine. Naspram toga, konstitutivnost, kakvu su nam podmetnuli 1993. godine Tuđman i Milošević, odnosno Oven i Stoltenberg, podrazumijeva stvaranje tri entiteta (etničko-religijsko geto) ili uspostavljanje “političkih etno-teritorija” svakog naroda u Bosni.

Narodi u Bosni su konstitucionalni, a ne konstitutivni iz prostor razloga jer oni nisu “konstituirali” Bosnu koja je stotinama godina postojala prije današnjih naroda i njihovih politika. Neprijatelji demokratije u bosanskom okruženju insititraju na konceptu “konstitutivnosti” kao ostvarenju etno-teritorijalizacije bosanskog državnog prostora u kojemu bi oni imali uticaj neovisno od države Bosne i Hercegovine.  

Odluka Ustavnog suda o konstitutivnosti naroda na cijeloj teritoriji Bosne i Hercegovine poništila je onaj “koncept konstitutivnosti” iz 1993. godine koji su nam podmetnuli Tuđman i Milošević uz koncept Unije Bosne od tri etničke republike. Nacionalističke antibosanske snage ni danas ne pristaju da prihvate ovu Odluku.

Niko normalan nije protiv ravnopravnosti naroda u Bosni i Hercegovini jer je to naša tradicija, kulturna specifičnost i navika.

Šta danas znači konstitutivnost naroda u Bosni? U kakvoj vezi stoje koncept konstitutivnosti i srbijanski / hrvatski hegemonijski projekti u kojima bosanski Srbi i Hrvati služe susjednim državama da utiču na procese u Bosni. U kakvom odnosu su “konstitutivnost” i “matična država”. Da li su Srbi i Hrvati u Bosni dijaspora ili su bosanski narod? Šta znači da su bosanski Hrvati dijaspora Hrvatske?

Otvoreno uplitanje  srbijanske i hrvatske politike u unutarnje stvari Bosne prevršilo je svaku mjeru. Po Bosni se šetaju političari iz Srbije i Hrvatske kao da im je to ćaćevina, prave škole, mostove, fabrike, ulažu novce i operiraju s bosanskim državnim prostorom kao etničkim (ili “plemenskim”) vlasništvom svojih narodnih grupa.  U projektu internacionalne konstitucije Bosne namjerno je ostavljen slab unutarnji suverenitet da bi se zadovoljili interesi Srbije i Hrvatske. Bosna je samo poslužila za smirivanje tenzija između srpskog i hrvatskog nacionalizma.

Prije svega, treba priznati činjenicu da preko “konstitutivnosti naroda” Srbija i Hrvatska ostvarujudominaciju u Bosni nad dijelom stanovništva i kontroliraju teritorije na kojima bosanski Srbi i bosanski Hrvati žive. Tako bosanski Srbi i Hrvati služe svojim “matičnim državama”, često kao “topovsko meso” hegemonijskih projekata, a u Bosni izigravaju konstitutivne narode. Ako su konstitutivni u Bosni kao narodi, to onda znači da nemaju svoje matične države izvan Bosne i da nisu dijaspora. Ali, stvari ne stoji tako. Iz ove paradoksalne situacije dva konstitutivna naroda mogu zakočiti sve bosanske procese, pozvati se na veto i raditi protiv Bosne po naredbi iz Beograda i Zagreba. To je osnovni problem nefunkcionalne države. Stoga se “konstitutivnost” (na ovakav način) pokazuje kao trojanski konj unutar bosanskog državnog suvereniteta.

Pod krinkom konstitutivnosti odvijaju se brojni antibosanski procesi. Koncept konstitutivnosti ne označava ravnopravnost građana i naroda u Bosni na cijeloj državnoj teritoriji nego se svodi na besprimjernu etničku teritorijalizaciju državnog prostora. Po tome, koncept konstitutivnosti trebao bi poslužiti da se u Bosni “ograde” etničko-religijske teritorije.

Zato se odmah uz konstitutivnost naroda nameće sa HDZ-ovske strane priča o federalizaciji državne teritorije kao konačni čin podjele države Bosne prema etničko-religijskim principima i ratnim dostignućima. Naravno to je antibosanski koncept.

Današnja kvazi-politička naracija o “konstitutivnosti naroda” pada još niže ispod rješenja Dejtonskog sporazuma, pada u plemensko, predmoderno, nedemokratsko razgraničavanje “pašnjaka” kojima će upravljati jedna partija i njezin vođa. Ovakvo zaostalo predpolitičko djelovanje ne postoji nigdje u današnjoj Evropi.

Dakle, sporno je insistiranje na konstitutivnosti naroda koje su predložili Tuđman i Milošević, jer Bosna kao država nije ni federacija, ni konfederacija, niti je unija tri etničko-religijske “republike”. Bosna jeste multietničko, višereligijsko, multikonfesionalno društvo, ali je prosta decentralizirana država koja ima internacionalno priznanje.

Drugo, koncept konstitutivnosti treba da posluži kao argumentaciona osnova za kvarnu političku zamisao da tri naroda “konstituiraju” državu Bosnu. Tri naroda imaju navodno svoje odijeljenje teritorije i oni raspolažu tim teritorijama kao “plemenskim” teritorijama. Tako Bosna biva prikazana kao konstrukt volje tri etničko-religijske oligarhije koji je nastao u Deytonu 1995. godine. Potpuno se negira njezina državnost koja je obnovljena 1943 na Prvom zasjedanju ZAVNOBiH-a i osporava se njezin povijesni kontinuitet od srednjevjekovnog doba do kraj 20. stoljeća.

Danas je jasno da Opći okvirni sporazum o miru iz Daytona 1995 godine predstavlja korak nazad u odnosu na ZAVNOBiH i Deklaraciju o pravima građana Bosne i Hercegovine. Dejtonski Ustav (Anex IV) bosanskom čovjeku, građaninu ili pojedincu, pretpostavlja i nameće grupu, kolektiv, zajednicu, narodnu grupu kao centar i subjekt ustava.

Treće, nešto nije normalno s konceptom “konstitutivnosti naroda” ako se samo odnosi na Bosnu, a ne na Srbiju i Hrvatsku. Ako su Srbi i Hrvati konstitutivni u Bosni, zašto onda nisu Bošnjaci konstitutivni u Srbiji i Hrvatskoj po istom obrascu kakav su nam ponudili Tuđman i Milošević 1993. godine? Zašto hrvatski Srbi nisu konstitutivni  u današnjoj Hrvatskoj? Isto tako, pred nama je važno pitanje: da li su bosanski Srbi i bosanski Hrvati kao narodi dio bosanske nacije (države-nacije) ili nisu? Ako su isključeni iz ili otkinuti od bosanske nacije, onda je pitanje gdje su i gdje pripadaju?

Do kada će živjeti ovu spornu antibosansku perverziju koja je ostatak Tuđman-Miloševićevog projekta rušenja Republike Bosne i Hercegovine 1992. godine. Zašto se nastavlja pogrešno razumijevanje činjenice da su bosanski Srbi i bosanski Hrvati  konstitucionalni narodi ili narodi koji se nabrajaju i spominju u Ustavu Bosne i Hercegovine. Bosanski Srbi i bosanski Hrvati planski se otkidaju od Bosne i guraju u shizofreniju, razdomljenje, “beskućništvo” u egzistencijalnom smislu, u beznađe, koje projektanti “velike Hrvatske” i “velike Srbije” koriste u svojim hegemonijskim igrama protiv Bosne.

Četvrto, preko koncepta konstitutivnosti naroda Srbija i Hrvatska direktno sprovode svoje hegemonijske politike na tlu države Bosne i Hercegovine. Konstitutivnost se razumijeva sa strane srbijanske i hrvatske državne politike kao pravo tih država da se miješaju u unutarnje stvari Bosne i Hercegovine. Kao da ljudi u Bosni ili bosanski narod, Bosanci, nisu u stanju da samostalno i neovisno od bilo koga sa strane donose bitne odluke za sebe i svoju budućnost. Tako se pojavljuje model patronizma: briga za svoje “sunarodnjake” pretvara se u plansko ometanje bosanskog suvereniteta.

Pokazuje se da je konstitutivnost pretvorena u jedan opasan mehanizam kočenja bilo kakvog razvojnog procesa u Bosni. Ni jedna odluka ne može se donijeti bez besmislenih dogovaranja, natezanja, opstrukcija i sličnih smicalica. Zemlje slabedemokratije zato ostaju “negdje između” i uvijek su meta patronizma prvih susjeda koji vide svoju šansu u potčinjavanju. Naravno ovaj patronizam u Bosni pojavljuje se tokom 20. stoljeća i ide uz srpske i hrvatske nacijske projekcije kojima se Bosna sasvim neopravdano uračunava u neki veliki srpski ili hrvatski politički aranžman.

Empirijska provjera brojnih ustava pokazuje da Srbi, naprimjer, nisu konstitutivni u Hrvatskoj, Sloveniji, Rumuniji, Crnoj Gori, Kosovu, Makedoniji, Austriji, SAD, Njemačkoj i tako redom.

Umjesto etničko-teritorijalnog koncepta “konstitutivnosti naroda” trebamo uvesti koncept ravnopravnosti građana na svakom dijelu države Bosne i Hercegovine.

Peto, današnje stanje mira u Bosni zasnovano je na zadovoljenju potreba Srbije i Hrvatske da dominiraju u Bosni, a ne na unutarnjem procesu demokratizacije bosanskog društva i razvijanja građanskih sloboda i koncepcija. Zato je Bosna ostavljena između socijalističkog i demokratskog svijeta kao “zemlja u tranziciji” – što se tiče IC (internacionalne) birokratije ovo stanje može trajati vječno. Bosna još uvijek ne može ući u EU jer ima internacionalnog HR (Visokog predstavnika UN i EU). Bosni se, dakle,  još ne dopušta da postane slobodna evropska demokratska država.

Preko konstitutivnosti naroda Srbija i Hrvatska ostvaruju direktno uplitanje u suverenitetdržave Bosne i na pojedinim dijelovima bosanske državne teritorije ostvaruju hegemonijski interes pod krinkom zaštite svojih sunarodnjak. Neprijatelji demokratije u Bosni hoće nam nametnuti karikaturu demokratije kroz shvatanje da postoje srpske  i hrvatske teritorije u državi Bosni kojima samo Srbi i Hrvati mogu raspolagati kako oni hoće, to jeste – Srbija i Hrvatska mogu “voditi brigu” o tim bosanskim državnim teritorijama pod plaštom zaštite svoje dijasporalne zajednice. Tako se postepeno i prikriveno hegemonijsko-osvajačka pohlepa Srbije i Hrvatske zadovoljava na Bosni.“Konsenzus” se pretvara u funkcionalno sredstvo blokade države Bosne i Hercegovine.

Šesto, etnofaulizam i historicistički mentalitet predstavljaju dvije glavne “kulturne crte” u djelovanju balkanskih “plemena”.Zavist pre drugačijim i ponižavanje drugog uz izmišljanje (falsificiranje) povlaštenog mjesta u povijesti i ishodišnog “zlatnog doba”, prepoznaju se u svakoj ljudskoj djelatnosti na prostorima balkanskih naroda.

Srbija i Hrvatska ne prihvataju potpunu suverenost Bosne jer po njihovim iz 19. stoljeća naslijeđenim koncepcijama trebaju da se teritorijalno prošire na Bosnu u sklopu rješavanja “istočnog pitanja”. Zato preko tobožnje brige za konstitutivnost naroda otvaraju prostor da se miješaju u unutarnje stanje Bosne. Strah od bosanske suverenosti kazuje da Srbija i Hrvatska ne napuštaju svoje hegemonijsko-osvajačke ciljeve po pitanju Bosne. Agresija na Bosnu 1992. imala je za cilj da slomi bosansku suverenost i zemlju podijeli prema etničkim linijama.

Zato kada god neko iz Srbije i Hrvatske počne pričati o konstitutivnosti bosanskih Srba i bosanskih Hrvata u Bosni, treba upitati – šta to znači?

23.02.2021.

CHRISTOPHE POIREL: BiH TREBA SISTEM KOJI SE NE TEMELJI NA KONSTITUTIVNOSTI

Poirel: BiH treba sistem koji se ne temelji na konstitutivnosti

Poirel: BiH treba sistem koji se ne temelji na konstitutivnosti
Foto: RSE

Bosna i Hercegovina mora shvatiti da je u njenom najvećem interesu provođenje presude Sejdić – Finci, poručio je to šef uprave za ljudska prava Vijeća Evrope Christophe Poirel nakon petodnevne virtualne posjete Bosni i Hercegovini.

„Vrijeme je da Bosna i Hercegovina pređe na drugačiji, moderni sistem, u kojem ne postoji diskriminacija i koji nije temeljen na konstitutivnim narodima”, rekao je šef direktorata za ljudska prava Vijeća Evrope nakon razgovora sa bosanskohercegovačkim dužnosnicima.

Član Predsjedništva BiH Željko Komšić ocijenio je da su ove poruke u vezi odbacivanja sistema utemeljenog na tzv. konstitutivnim narodima od historijskog značaja.

„U potpunosti sam saglasan s porukom šefa direktorata za ljudska prava Vijeća Evrope da je vrijeme da Bosna i Hercegovina pređe na drugačiji moderni sistem u kojem ne postoji diskriminacija i koji nije temeljen na konstitutivnim narodima”, poručio je Komšić.

„S tim vezi, također dijelim stanovište evropskih zvaničnika, da je sistem koji je osmišljen na konstitutivnim narodima, glavna prepreka koja je povezana s ustavnim okvirom, u provođenju presuda Evropskog suda za ljudska prava, o čemu eksplicitno govore presude tog suda”, dodao je Komšić.

Evropski sud za ljudska prava donio je, zaključno s 1. decembrom 2020. godine, 395 presuda protiv Bosne i Hercegovine pri čemu su tužbu podnijeli pojedinci ili više njih. Zbog nemogućnosti postizanja političkog dogovora, ni nakon više od desetljeća, presude nisu provedene.

Evropski sud za ljudska prava je u četiri odvojene presude ocijenio i da je Ustav BiH diskriminatoran, praktično, prema svim građanima i građankama BiH, a kojim se garantiraju sva prava iz Opće deklaracije o ljudskim pravima Ujedinjenih nacija, te iz Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i temeljnih sloboda.


(Vijesti.ba / VOA)

23.02.2021.

REDITELJICE JASMILE ŽBANIĆ : QUO VADIS, AIDA NAJBOLJI FILM NA FESTIVALU U VALENSIJI

///////////////////


/////////////////////////

//////////////////////

Noć kada je Đole preplivao Dunav

Novi Sad se oprostio od svog Balaševića

//////////////////////////////////

//////////////////////


//////////////////////////

////////////////

///////////////////


//////////////////////


/////////////////////


////////////////////


///////////////////

Jedinstvena Bosna i Hercegovina

MOJI LINKOVI

MOJI FAVORITI

Brojač posjeta
88949570

Powered by Blogger.ba