Jedinstvena Bosna i Hercegovina

Dobrodošli na moj blog

02.09.2014.

KEMAL KURSPAHIĆ: BERLINSKI "NOVI LIST"

Kurspahić: Berlinski „novi list“


Image result for angela merkel

Angela Merkel

///////////////////////////////////////////////


U očekivanju jednodnevnih sastanaka - šefova vlada, šefova diplomatija i ministara ekonomije – posvećenih evropskim perspektivama zemalja Zapadnog Balkana 28. avgusta u Berlinu brojni su, i zvani i nezvani i samozvani, „eksperti za Balkan“ gatali šta će donijeti ta inicijativa njemačke kancelarke Angele Merkel.

Zagovornici obnove snažnije međunarodne intervencije na Balkanu mjesecima su najavljivali kako će Njemačka, uz podršku Sjedinjenih Država, preuzeti vodeću ulogu i najzad početi da zavodi red i diktira promjene neophodne za bržu integraciju zapadnobalkanskih zemalja u Evropsku uniju. Protivnici „međunarodnog miješanja“ u balkanske poslove govorili su kako se ništa novo neće desiti i kako ni Njemačka ni Sjedinjene Države nemaju nikakvih namjera da uz sve goruće probleme, sada već i na evropskom kontinentu – u vidu ruske intervencije u Ukrajini – preuzimaju odgovornost i za region u kojem neke od zemalja, posebno Bosna i Hercegovina, nisu ispunile ni uslove za kandidaturu za prijem u Evropsku uniju.

Sastanci u Berlinu u četvrtak, 28. avgusta, pokazali su koliko su i jedni i drugi, kao što često biva sa zagovornicima političkih krajnosti, bili u krivu.

Intervencionisti – zato što Njemačka zaista nije pokazala nikakvu namjeru da diktira uslove integracije balkanskih država.

Protivnici intervencije – zato što su, nasuprot njihovim uvjeravanjima kako su „lično čuli u pripremama za berlinske razgovore“ kako će Njemačka ostaviti balkanskim zemljama da same traže svoje mjesto u Evropi, Angela Merkel i njen tim potvrdili opredjeljenje za integraciju Balkana u evropsku porodicu i ponudili i nove inicijative i poticaje na tom putu.

Pa šta je to tako novo – pitaće sada i oni koji sve nade polažu u snažnije međunarodno angažovanje i oni koji su protiv bilo kakvog međunarodnog „miješanja“.

Novo je – baš sve.

Nove su, prije svega, teme: umjesto da, kao u ranijim međunarodnim pokušajima poticanja proevropskih reformi – na primjer u Bosni i Hercegovini – svijet nudi ili čak nameće tempo ili rješenja, ovog puta berlinskim dnevnim redom dominirala je potreba za regionalnom ekonomskom saradnjom i otvaranjem, sa konkretnim razgovorima o infrastrukturnim i energetskim projektima koji bi povezivali i otvarali zemlje u regionu ali bi ih povezivale i sa Evropom. Za Bosnu i Hercegovinu, među ostalim takvim projektima visoko su rangirani nova i savremena željeznička veza između Beograda i Sarajeva i  projekti na Jadransko-jonskom koridoru koji uključuju i autoput i plinovod od Azerbejdžana preko Turske, Grčke, Albanije, Crne Gore, Bosne i Hercegovine prema Hrvatskoj i Italiji.

Novi su i partneri: U bosanskohercegovačkom slučaju – nakon višegodišnjih potpuno uzaludnih nastojanja da se za proevropske reforme pridobiju „predstavnici naroda“, u kojima su aspiranti za predstavljanje Bošnjaka 2006. godine odbacili „aprilski projekt“ postepenog jačanja državnih institucija a srpski glasnogovornik projekta „ne damo srpsku“ i hrvatski zagovornici „trećeg entiteta“ torpedovali maratonske pregovore o usvajanju evropskih standarda ravnopravnosti građana u izbornom procesu, ovog puta Evropa je pozvala predstavnike država (predsjednike vlada, ministre spoljnih poslova i ekonomije) i ponudila im projekte međusobne saradnje i dugoročne ekonomske eurokompatibilnosti. (O tome je sasvim praktičan argument u Berlinu iznio predsjednik Evropske komisije kad je je rekao kako je planiranih gotovo 12 milijardi eura za projekte na Zapadnom Balkanu „više od dobrih namjera“.) Koliko je ova evropska promjena partnera u razgovorima o evropskim perspektivama balkanskih država „pogodak u sridu“ pokazala su reagovanja predsjednika Republike Srpske koji je najprije omalovažio berlinski poziv predsjedavajućem Savjeta ministara Bosne i Hercegovine Vjekoslavu Bevandi tvrdnjom kako on ne predstavlja Republiku Srpsku već samo Bosnu i Hercegovinu kao jednu „neuspješnu i nakaradnu zemlju“ a zatim ipak priznao da neki od zajedničkih infrastrukturnih projekata mogu biti od interesa i za njegov entitet. Pouka je očita: lakše je, naime, reći „ne“ evropskoj ideji ravnopravnosti građana simbolizovanoj u presudi Sejdić-Finci nego željezničkoj pruzi koja će povezati Zvornik i Doboj sa svijetom. Evropsko odustajanje od partnerstva s „predstavnicima naroda“ i opredjeljenje za partnerstvo s predstavnicima država odgovor je i svima onima koji su – u odnosu na Bosnu i Hercegovinu – pokušali da obezvrijede berlinske razgovore zato što oni koji su učestvovali u njima neće biti na tim pozicijama poslije oktobarskih izbora. To je – iz evropske perspektive – potpuno nevažno: Partneri će biti oni koji u oktobru dobiju izbornu legitimaciju.

Nova su – najzad – i evropska i balkanska očekivanja: Njemačka, a ni ostali u Evropi ili Sjedinjenim Državama kojima je stalo do evropske budućnosti Zapadnog Balkana, nikome neće „zavrtati ruke“ za prihvatanje zajedničkih evropskih vrijednosti, ali će nastaviti da prate i potiču progres balkanskih zemalja na tom putu. U Berlinu je već najavljeno da će sljedeći susret sa istom tematikom i partnerima biti održan iduće godine u Austriji a zatim u Francuskoj – sve dok zemlje Zapadnog Balkana ne nađu mjesto u zajedničkom evropskom domu.

/////////////////////////////////////////////
//////////////////////////////////////////

//////////////////////////////

Spomenik ubijenima na Kapiji u Tuzli

Rekonstrukcija zločina na Kapiji: Novo poigravanje sa žrtvama

Na vojnom poligonu Nikinci kod Šapca biće izvedena rekonstrukcija zločina na Tuzlanskoj kapiji koju organizuje odbrana generala VRS Novaka Đukića koji je pravosnažno osuđen na 20 godina, ali je na liječenju u Srbiji Dalje/More

Bijeljina, jun 2014.

Bijeljina poslije poplava: Strah od novih padavina

Građani Bijeljine, posebice stanovnici okolnih mjesta: Balatuna, Velina Sela i Janje, još uvijek se prisjećaju svibanjskih poplava kada im je vodena bujica uništila domove Dalje/More

Bihać, ilustrativna fotografija

Otkaz nakon 30 godina radnog staža

Sindikalna organizacija preduzeća "Bira" iz Bihaća saopštila je da je 29 radnika dobilo otkaz nakon 30 godina radnog staža. Sindikat tvrdi da su otkazi nezakoniti, te da oko 220 radnika strahuje da i njih čeka slična sudbina Dalje/More

Prvi dan škole u OŠ "Isak Samokovlija" u Sarajevu 2012. godine, ilustrativna fotografija

Multimedija Neravnopravni od prvog dana škole

U BiH je savim prirodno da u pojedinim dijelovima zemlje djeca nemaju pravo da izučavaju nacionalnu grupu predmeta, ili da se “pomiješaju” sa djecom koja su druge vjere ili nacije Dalje/More

Zgrada u kojoj je smješten Jevjrejski kulturni centar u Banjaluci

Banjaluka dobila Jevrejski kulturni centar

U Banjaluci je u utorak svečano otvoren Јevrejski kulturni centar. Unutar tog objekta izgrađena je i mala sinagoga. Prema riječima predstavnika jevrejske zajednice "Јevrejski kulturni centar" u Banjaluci je prvi objekat tog tipa izgrađen na Balkanu od završetka Drugog svjetskog rata. Dalje/More

Predizborna BiH: Mediji u službi stranačke propagande

Iako se niti jedan medij nije zvanično oglasio kojoj stranci pripada, po načinu izvještavanja to je očito. Posebno zabrinjavajuće je, smatraju stručnjaci, što predizbornom ludilu nisu odoljeli ni javni mediji
Dalje/More

Alić: Beethoven baca svjetlo na sivu svakodnevnicu

Beethoven nije komponovao radi same muzike već za bolji svijet. Drago mi je da nam u teškoj situaciji u kojoj se nalazi BiH, djela ovog kompozitora daju nadu u bolje sutra - kaže, između ostalog, u intervjuu za RSE Belma Alić, koordinatorka Sarajevskog festivala kamerne muzike
Dalje/More

Širenje znanja kroz regionalni "Startup Accelerator"

Kenan Salihbegović, xafsing menadžer organizacije HUB 387, koja je organizator akceleratorskog programa, u razgovoru za RSE kaže kako BiH nema ni velike fabrike, ni ogromna postrojenja, da su jedini resursi ljudi i znanje, te da za konkurentnost treba stalno unapređivati znanje
Dalje/More

Multimedija Lideri potpisali Deklaraciju: Preuzimanje odgovornosti za sudbinu nestalih

Potpisivanje deklaracije o ulozi Srbije, BiH, Hrvatske i Crne Gore u adresiranju pitanja nestalih, kao i posljedica oružanog sukoba i kršenja ljudskih prava, ICMP, OSCE i UN ocijenili su historijskim danom
Dalje/More

Poplavljeni vrtići: Kako djeci vratiti osmijeh

Majske poplave koje su zadesile BiH nisu zaobišle ni dječije vrtiće. Na desetine ih je potpuno uništeno, a već tri mjeseca u nekoć najveselijim prostorijama ne čuju se dječiji smijeh i graja. Pored vrtića, klizišta uzrokovana poplavama odnijela su dječija igrališta i parkove
Dalje/More

Audio 825 godina od Povelje: Da je Kulina bana ovih dana

Uz 825. godišnjicu ovog veoma značajnog dokumenta u istoriji ne samo srednjovjekovne Bosne nego BiH, pa i cijelog južnoslovenskog prostora, dobro se upitati gdje je danas zemlja Kulina bana
Dalje/More

Fotogalerija Bivši atletski reprezentativac štrajka glađu

Muhedin Muhić, bivši atletski reprezentativac započeo je štrajk glađu pred zgradom Vlade Tuzlanskog kantona, jer se već godinama pokušava zaposliti kao defektolog u nekoj od javnih ustanova ili poduzeća, ali već devet godina stalno dobiva odbijenice
Dalje/More

Nakon poplava teško i pacijentima i zdravstvenim radnicima

Majske poplave oštetile su četiri doma zdravlja i veliki broj ambulanti u BiH. Mulj i voda uništili su prostorije, opremu, dokumentaciju, lijekove, vozila. Tri mjeseca nakon ove prirodne katastrofe te zdravstvene ustanove rade u improvizovanim ambulantama
Dalje/More

Bura oko esencijalne liste lijekova u Tuzlanskom kantonu

Za odluku o novoj esencijalnoj listi lijekova u Tuzlanskom kantonu mnogi vjeruju da je politička, jer je donesena mjesec dana uoči izbora u BiH. Slučaj bi, po svemu sudeći, mogao završiti na sudu
Dalje/More

Multimedija Otvoren Mediteran film festival

Mediteran Film Festival - festival dokumentarnog filma u Širokom Brijegu otvoren je svjetskom premijerom dokumentarnog filma „Izgubljeno dugme“, posvećenom tragično preminulom bubnjaru grupe Bijelo Dugme Goranu Ivandiću Ipetu
Dalje/More

Multimedija Đaci moraju na nastavu, a klupe još na ulici

U Republici Srpskoj u četiri škole će se nastava odvijati u šatorima, a u Federaciji BiH još uvijek se ne zna kada će početi školska godina u gradovima zahvaćenim majskim poplavama
Dalje/More

Dužnosnik RS u Hagu: Jovan Divjak je izdao srpski narod

Suđenje zapovjedniku Glavnog štaba Vojske Republike Srpske (VRS) Ratku Mladiću nastavilo se iskazom Velimira Dunjića, bivšeg zapovjednika Igmanske brigade VRS-a, jedne od jedinica koje su držale Sarajevo pod opsadom (1992-1995)
Dalje/More

Njemački podsticaj ekonomskog oporavka Zapadnog Balkana

Organizacijom Konferencije o Zapadnom Balkanu Njemačka želi poslati poruku da računa na ovaj region i da je spremna pomoći da se ubrzaju reforme i zemlje ekonomski osnaže regionalnim projektima
Dalje/More

Damir Hadžić: Politika neće usporiti izgradnju Jadransko-jonskog koridora

Ministar prometa i komunikacija Bosne i Hercegovine Damir Hadžić u razgovoru za RSE ocjenjuje da je od velikog značaja za Bosnu i Hercegovinu izgradnja Jadransko-jonske autoceste
Dalje/More

Fotogalerija Doboj: Ljubitelji knjige među golim zidovima poplavljene biblioteke

Tokom majske poplave u Narodnoj biblioteci u Doboju uništeno je više od 40 000 knjiga i novinska arhiva sakupljana od 1945. Knjižni fond obnavlja se puno brže nego zgrada Biblioteke, čije prizemlje još uvijek izgleda sablasno
Dalje/More

Jadransko-jonski koridor izlaz iz izolacijskog tunela

Za Bosnu i Hercegovinu gradnja Jadransko-jonske ceste više je od saobraćajne infrastrukture: mogućnost da se uposle domaće kompanije i ljudi u zemlji sa preko pola miliona nezaposlenih
Dalje/More

Osnivač SDS-a Ilijaša prebacivao odgovornost s Mladića na Karadžića

Kao Mladićev svjedok obrane, ratni predsjednik srpske općine Ilijaš Ratko Adžić ustvrdio je da je civilna, a ne vojna vlast bosanskih Srba bila odgovorna za formiranje Kriznih štabova, vojnih jedinica kao i uputstva za preuzimanje općina
Dalje/More

Dokumentarac o haškim svjedocima

Nakon nekoliko svečanih i edukativnih prikazivanja dokumentarnog filma o svjedocima zločina na Haškom sudu za bivšu Jugoslaviju, uradak pod nazivom „Njihovim očima: svjedoci pravde“ dostupan je sada i cjelokupnoj javnosti
Dalje/More

Multimedija Pomoć samo u obećanjima

Tri mjeseca nakon nezapamćenih poplava u BiH obnova uništenih kuća i zgrada ide sporo, mnogi su još u šatorima, bez struje i vode, u nemogućim uslovima, očajni zbog približavanja zime i nebrige vlasti
Dalje/More

In memoriam Sulejmanu Kupusoviću: Zakašnjela sličica iz života kulturnog udarnika

Okruglo deset dana nakon smrti, zvanično je obilježen odlazak jednog od najvećih bh. pozorišnih i televizijskih reditelja Sulejmana Kupusovića. Razlog ovog, barem ovdašnjoj praksi, neprimjerenog kašnjenja više je nego jednostavan, premda ne baš posve razumljiv.
Dalje/More

Neophodan veći međunarodni angažman oko Libije

U Libiji je ostalo još oko 200 državljana BiH i njihov život nije u opasnosti, kaže za RSE ambasador BiH u toj državi Ibrahim Efendić, koji naglašava da su borbe koje se vode zapravo bitke za uređenje Libije
Dalje/More

Vučićeva distanca i Dodikov rejting

Uoči oktobarskih izbora u BIH, premijer Srbije Aleksandar Vučić je poslao poruku: nećemo podržavati ni jednu stranu, nijednog kandidata. Time je Beograd napravio otklon od svog višegodišnjeg ljubimca Milorada Dodika
Dalje/More

U državnim i javnim službama sve sama rodbina funkcionera

U najnovijem Mostu RSE razgovaralo se o nepotizmu u BiH. Sagovornici su bili aktivisti organizacija koje se bave korupcijom - Ivana Korajlić iz Transparency Internationala i Adis Arapović iz Centara civilnih inicijativa
Dalje/More

Multimedija Turski film "Pjesma moje majke" najbolje ostvarenje

Dodijelom nagrada u subotu navečer u Narodnom pozorištu zatvoren je jubilarni Sarajevo Film Festival. Najboljim glumcima proglašeni su Feyyaz Duman i Mari Kitia. Najbolji kratki film je "Kokoška", a dokumentarni "Goli"
Dalje/More

Sarajevo Film Festival: O Gazi, mladim talentima i koprodukcijama

Devetodnevna filmska smotra, koja je u protekle dvije decenije stekla reputaciju najznačajnije u regiji, do subote uveče planira završiti sa projekcijama ukupno 247 filmova iz 60 zemalja
Dalje/More
Više tekstova
02.09.2014.

REKONSTRUKCIJA ZLOČINA NA KAPIJI: NOVO POIGRAVANjE SA ŽRTVAMA

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

U četvrtak će na vojnom poligonu Nikinci kod Šapca biti izvedena rekonstrukcija zločina na Tuzlanskoj kapiji koju organizuje odbrana osuđenog generala vojske Republike Srpske Novaka Đukića. Đukić je pravosnažno pred Sudom BiH osuđen za zločin na Kapiji i kažnjen sa 20 godina zatvora. Međutim, prije izricanja kazne otišao je u Srbiju na liječenje, odakle se nije vratio. Za Đukićevu odbranu cilj rekonstrukcije je, kažu, ustanoviti istinu, a za žrtve Kapije to je ponovno poigravanje sa njihovim stradanjem.  

Na nekadašnji praznik Dan mladosti, 25. maj, 1995. godine u centru Tuzle, na Kapiji je, od granate ispaljene sa položaja VRS sa Ozrena, ubijena 71 mlada osoba, a povrijeđeno ih je 130.

Za ovaj zločin pred Sudom BiH pravosnažno je na 20 godina zatvora osuđen komandant Taktičke grupe Ozren Vojske Republike Srpske, general Novak Đukić. Unatoč pravosnažnoj presudi, Đukić još ne izdržava kaznu. Naime, on je napustio BiH, zbog, kako navodi njegova odbrana, liječenja na VMA u Beogradu.

Umjesto izdržavanja kazne, Đukić će prisustvovati rekonstrukciji zločina na Kapiji  na vojnom poligonu Nikinci kod Šapca, kako bi se, navodi šef tima njegove odbrane Milorad Ivošević, utvrdila istina, a ne Đukićeva nevinost:

„Taj opit će pokazati uticaj granate od 130 milimetara na ljude i na materijalna dobra. U tom cilju izvršiće se opiti pod uglovima koje je dao vještak Tužilaštva profesor Berko Zečević, i na osnovu koga je donesena presuda o odgovornosti Novaka Đukića, ali i pod uglovima koja je dao vještak odbrane profesor Kostić, kao i pod uglom koji je utvrdila mjeovita komisija UNPROFOR-a i policije u Tuzli. Ako ovaj opit pokaže i ako se utvrdi da je on kriv, neka odgovara, nek leži. Ali ukoliko nije, neka odgovaraju oni koji su to počinili.“  

Eksperiment je naišao na nezadovoljstvo žrtava zločina na Kapiji. Predsjednik Udruženja "25. maj" Edo Hurić kaže kako je to nehumano i potresno za roditelje, kojima je čak predloženo da prisustvuju:

„On je osuđen na osnovu dokaza i iznesenih činjenica i s jedne i s druge strane. Monstrumski je uopšte pozvati ljude da prisustvuju nečem takom, posebno porodice stradalnika s Kapije. Ja ne znam da li ti ljudi shvataju da bi oni trebali kad su već napravili poligon staviti tu žive ljude. Ne možete vi meni pojasniti da je neko stavio eksplozivnu napravu, a na tom mjestu bio, na tom mjestu čuo pad granate, ranjen, preživio.“ 

Sinan AlićSinan Alić

Rekonstrukciji, koja će se održati u četvrtak, će prisustvovati predsjednik Fondacije "Istina Pravda Pomirenje" Sinan Alić, koji ne vjeruje da će to promijeniti suštinu:

„Iza tog zločina stoji Vojska RS-a. Da li je to Đukić ili neki Pero, to se treba dokazati. Pravosnažna presuda postoji, za nas je danas kriv Novak Đukić, a ako oni pronađu neke relevantne dokaze, zna se pravna procedura.“

U bilo kakve promjene suštine ne vjeruje ni sudski vještak Berko Zečević, čiji je nalaz prihvatio Sud BiH:

Vjerovatno će ljudima koji prave taj eksperiment dati neke odgovore, ali on ne može ništa drastično da promijeni.“

Na liječenju u Srbiji

Đukić je tokom suđenja tvrdio da nije kriv, ali istodobno nije nikada ukazao na moguće druge krivce. Čak je naveo i kako će otići da se pokloni žrtvama Kapije, za koje je na suđenju rekao kako su nevino stradali:  

Osuđujem sve ratne zločine, a posebno ovaj ratni zločin na Tuzlanskoj kapiji. Žao mi je tih ljudi što su nedužno stradali. Ja nisam uzrok toj posljedici.“

Odlazak Đukića u Srbiju iako je osuđen za ratni zločin u BiH, je izazvao mnogo kontroverzi. Njegov advokat Milorad Ivošević navodi kako nije pobjegao, već da za sve to Sud uredno zna:

„On je otišao na liječenje po preporuci Kliničkog centra i o tome smo blagovremeno obavijestili Sud BiH. Taj sud je od mene tražio, kao od njegovog branioca, da dostavim dokaz da se liječi, što je i učinjeno.“

Međutim, jedan od problema je i taj što Đukić ima i srbijansko državljanstvo, te je zbog nepostojanja ugovora o izručenju malo vjerovatno da će on sam doći na izdržavanje kazne. Jedina je mogućnost da, po važećem međudržavnom sporazumu, kaznu izdržava u Srbiji.

Mirsad TokačaMirsad Tokača

Kako je predmet protiv njega pravosnažno okončan, jedno od pitanje jeste zašto se rekonstrukcija dešava baš u Srbiji - i zašto sada. Advokat Ivošević kaže da ne zna zašto nije urađena ranije, a lokaciju pravda činjenicom da u BiH za to nema adekvatnih uslova. Direktor Istraživačko - dokumentacionog centra Mirsad Tokača, pak, smatra da je to nepotrebno uplitanje susjedne zemlje:

Prije svega, oni nemaju nikakvu nadležnost nad tim slučajem. To je slučaj koji se desio u potpuno drugoj državi. Druga stvar, on je pravosnužno osuđeni ratni zločinac kojeg ja u ovom času tretiram kao bjegunca. Nažalost, naši organi ne preduzimaju sve one akcije koje bi trebali da se on vrati tamo gdje mu je mjesto, a to je zatvor. Naravno, što se tiče srbijanske strane, to je po ko zna koji put pokušaj da se stvari izrelativiziraju, ili ček i negiraju.“

Dok se u blizini Šapca bude provodio eksperiment, predstavnici žrtava će od predsjednice državnog suda Meddžide Kreso tražiti da iznađe način da Đukić izdrži kaznu na koju je osuđen. Đukić je u junu 2009. prvostepeno osuđen na 25 godina zatvora za ratni zločin protiv civilnog stanovništva, ali je Ustavni sud BiH zbog pogrešne primjene zakona usvojio njegovu apelaciju, te mu je ponovnim izricanjem kazne na državnom sudu ona smanjena za pet godina.

///////////////////////////////////////////////////////////
///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

///////////////////////////////////////////////////////

////////////////////////////////////

Video Kafanski duh Beograda

Malobrojnim kultnim beogradskim kafanama, koje su preživele doba ratova, nemaštine i godine tranzicije, preti nestanak. Nekoliko poslednjih boemskih okupljališta uskoro bi moglo da bude privatizovano, a među njima je i „Znak pitanja“ koji stalne posetioce ima već skoro dva veka VIDEO: Iva Martinović

Fotogalerija Srebrenica: Vlastitim radom do održivog povratka

Stotinjak mještana sela Osmače kod Srebrenice bavi se poljoprivredom. Osnovna djelatnost je stočarstvo, ali u posljednje vrijeme mnogi povratnici bave se uzgojem heljde. Koriste se sve površine za sijanje, pa čak i lokalni sportski teren. Septembar 2014. RSE foto / Sadik Salimović

Više multimedije

//////////////////////////////////////

02.09.2014.

MOGERINI I KURC: PRIORITET PROŠIRENjE EU NA ZAPADNI BALKAN

Mogerini i Kurc

Prioritet proširenje EU na Zapadni Balkan



Photo: Tanjug/AP

Politiku proširenja Evropske unije na Zapadni Balkan treba nastaviti, ali konkretni koraci u procesu zavise od reformi u zemljama kandidatima, poručila je novoimenovana šefica evropske diplomatije poslanicima Evropskog parlamenta Federika Mogerini * Ministar inostranih poslova Austrije Sebastijan Kurc naglasio je da će se i dalje zalagati da region zapadnog Balkana ima perspektivu u Evropi. On je, obraćajući se austrijskim ambasadorima iz celog sveta u Beču, kazao da je integracija tog regiona jedan od njegovih prioriteta

“Malo je mesta u Evropi gde EU igra tako važnu ulogu kao što je to Zapadni Balkan”, rekla je Mogerini obraćajući se članovima Spoljnopolitičkog komiteta EP u Briselu. Ona je podsetila da je nedavno obišla sve glavne gradove u regionu kako bi potvrdila da je proširenje prioritet šestomesečnog italijanskog predsedavanja EU.

Photo: Tanjug/AP

Mogerini je dodala da se tokom posete Beogradu i Prištini osvedočila da u oba grada postoji jaka politička volja da se dijalog o normalizaciji odnosa nastavi, a dosadašnji dogovori primene. Aktuelna ministarka inostranih poslova Italije, koja će na funkciju visoke predstavnice EU za spoljnu politiku i bezbednost stupiti 1. novembra, je ukazala da konkretni koraci u procesu proširenja zavise od reformi u zemljama kandidatima, i pri tom se posebno osvrnula na Bosnu i Hercegovinu.

“Volela bih da znam šta će biti u Bosni nakon oktobarskih izbora, a verujem da bi i tamnošnji narod to voleo da zna”, rekla je Mogerini odgovarajući na poslaničko pitanje i izrazila nadu da će se posle izbora pristupiti ustavnim reformama. Govoreći o izgradnji Južnog toka, koju Italija podržava, Mogerini je ukazala da bi taj gasovod mogao da znatno doprinese energetskoj bezbednosti EU, ali da mora da ispuni sve tehničke i političke uslove.

“Nemojmo se zavaravati, to je i politički problem jer se politička situacija promenila zbog ruske agresije na Ukrajinu”, poručila je ona.

Novoimenovana šefica evropske diplomatije je takođe izjavila, u Evropskom parlamentu (EP), da EU više ne vidi Rusiju kao strateškog partnera i da Evropa mora da nađe zajednički odgovor na ukrajinsku krizu.

Mogerini će se krajem ovog meseca još jednom pojaviti u EP kako bi zvanično predstavila svoj program, a poslanici će nakon toga glasati o njenom imenovanju.

Kurc: Zapadni Balkan mora imati perspektivu u Evropi

Ministar inostranih poslova Austrije Sebastijan Kurc naglasio je da će se i dalje zalagati da region zapadnog Balkana ima perspektivu u Evropi. On je, obraćajući se austrijskim ambasadorima iz celog sveta u Beču, kazao da je integracija tog regiona jedan od njegovih prioriteta.

Photo: seebiz.net

„Taj stav nije uvek popularan, ali je ispravan. Austrija je tesno povezana sa zemljama zapadnog Balkana. Najveća grupa imigranata u Austriji je iz tog regiona, a uz to je i austrijska privreda najvažniji investitor“, objasnio je on. Austrija mora da se pripremi za oštrije kontramere Rusije, ocenio je danas ministar inostranih poslova Sebastijan Kurc, otvarajući godišnju „ambasadorsku konferenciju“ u Beču, dodajući da EU mora da odgovori daljim merama na delovanje ruske vojske u istočnoj Ukrajini.

Kada je reč o sukobima u Iraku on je jasno izneo simpatije prema vojnom delovanju i podršci u naoružanju onima koji se bore protiv terorista Islamske države (IS). Istovremeno on je izrazio zabrinutost što „hiljade Evropljana“ idu u „sveti rat“, ocenjujući da je to kako unutrašnjopolitički izazov, tako i za celu EU.

Međutim on je upozorio da se ne sme praviti greška i sve muslimane staviti u isti koš, jer je većina njih dobro integrisana. Od 130 osoba iz Austrije koje se bore u Siriji svi predstavljaju bezbednosni rizik, te je potrebno odlučno delovanje policije, zatražio je on.

Ambsadorska konferencija ove godine se po prvi put delimično održava javno


///////////////////////////////////////

Gospodin koji je rušio komunističku crkvu u belom odelu
//////////////////////////////////////

Video-horror

Dodik pjeva

Amfilohije, ljut

Oteše mi srpski jezik

Čedomir Petrović

Kju kluks klan u Srbiji

////////////////////////////////////
junaci našeg doba jure

Volarević u kupusu: Kandiše mi kandilo

Standard nov, ludaci stari! – mogao bi komotno glasiti reklamni slogan Cvijanovićevog fašističkog glasila. Kao slogan, doduše pre za predizbornu kampanju kakve eldepeovski patetične kombi-strančice, zvuči ...

Medenica: Ni mojoj nani ne bi prijali grubijani

Grđi od desničara koji uzaludno pokušava da bude duhovit, samo je fašista koji je budalasto pretenciozan u promociji zločinačkog mračnjaštva. Mihailo Medenica, ovdašnji kritičar svega postojećeg i kolumnista preSSa, uspeo ..

////////////////////////////////////////////////////////////
////////////////////////////////////

Prioritet proširenje EU na Zapadni Balkan

Politiku proširenja Evropske unije na Zapadni Balkan treba nastaviti, ali konkretni koraci u procesu zavise od reformi u zemljama kandidatima, poručila je novoimenovana šefica evropske diplomatije ..

////////////////////////////////////////////////////////
/////////////////////////////////

Nada je nostalgično sjećanje na budućnost
////////////////////////////////////////

Javni beležnici počeli sa radom

Prvi javni beležnici u Srbiji, počeli su sa radom i za niz pravnih poslova kao što su overe ugovora o prometu nepokretnosti u potpunosti preuzeli nagležnost od sudova . Tako će svi koji budu ..

////////////////////////////////////

Sirijci otkriveni u vagonu teretnog voza

Carinici na železničkom graničnom prelazu Preševo sprečili su petoricu državljana Sirije da nelegalno pređu granicu, saopštila je Uprava carina. Politički azil u Srbiji je zatražilo, u prva

..
/////////////////////////////////////////////////////
////////////////////////////////////////

Ruska vojska u Donjecku i Lugansku

Pripadnici ruske vojske primećeni su u oba velika grada na istoku Ukrajine koji su pod kontrolom proruskih snaga, Donjecku i Lugansku, saopštio je Kijev. Prema podacima Ujedinjenih nacija, u konfliktu ..

/////////////////////////////////////////

/////////////////////////////////////
Under pressure

Boris Dežulović: Opasno je biti Hrvatica

Statistički, hrvatskoj je ženi mnogo opasnije udati se nego otići u rat - četnici su u cijelom Domovinskom ratu ubili stotinu dvadeset sedam žena u uniformi Hrvatske vojske, a muževi i partneri u miru su ...

Predrag Lucić: Ulica Ive Lole Rafaela viteza Baldasara

Kakvo ime dati još nepostojećoj ulici koju je gradonačelnik Splita namijenio Prvom splitskom partizanskom odredu ako ne bude dovoljno duga da u nju stane kompromisni naziv »Ulica hrvatskih domoljuba zavedenih ...
/////////////////////////////////////

Gustav Krklec, blaga duša literarnih matineja
/////////////////////////////////////

Od kuće do škole
////////////////////////////////////////

Fotogalerije: Trista čuda

Buldozerima na umetničku koloniju: Svet kao nemesto

U srcu Nju Delhija živi i postoji najveća kolonija performera na svetu: lutkari, bubnjari, krotitelji majmuna i zmija, pevači, akrobate i ostali divlji umetnici pronašli su tu svoje mesto za rad. Njihove porodice imaju i po više od deset ...

Sedam foto dana: Ljubav u doba tenkova

Sa napretkom tehnologije neka daleka mesta postala su nam bliža. Nije uvek jednostavno putovati, a sa razvojem interneta sada možemo da otvorimo neke nove horizonte. Dok se sami ne uverite, pridružite nam se na putovanju ...
02.09.2014.

MEDIJI U SLUŽBI STRANAČKE PROPAGANDE

Mediji u službi stranačke propagande



Ilustrativna fotografija

Ilustrativna fotografija

**********************************************
/////////////////////////////////////////////////////////////

01.09.201

Do početka zvanične predizborne kampanje u BiH ostalo je još 12 dana. Međutim, to nekim bh. medijima ne smeta, pa tako već prezentuju ankete koje predviđaju pobjedu nekog od, naravno, “njihovih” kandidata. Iako se niti jedan medij nije zvanično oglasio kojoj stranci pripada, po načinu izvještavanja to je očito. Posebno zabrinjavajuće je, smatraju stručnjaci, što predizbornom ludilu nisu odoljeli ni javni mediji na taj način zapostavljajući temelje profesije.

Predizborna kampanja u Bosni i Hercegovini nije počela u političkom, već u medijskom polju. Javnosti se predstavljaju rezultati anketa kojima se daje prednost nekom od kandidata da će pobijediti na predstojećim općim izborima. Izdvajamo neke od natpisa  -  “Radončić uvjerljivo prvi”, “Martin Raguž će biti hrvatski član Predsjedništva BiH”.

Malu analizu natpisa iz bh. medija napravio je i profesor sarajevskog Filozofskog fakulteta Enver Kazaz:

Enver KazazEnver Kazaz

„Prema npr. 'Oslobođenju', zasigurno je da će pobjednik predstojećih izbora biti DF i Emir Suljagić kao kandidat. Prema 'Nezavisnim novinama', Mile Dodik je neosporni, svesrpski autoritet od Kosova do daleke budućnosti. 'Večernji list' već je proglasio HDZ pobjednikom. 'Avaz', naravno, Radončića. U takvom mentalnom smućivanju biračkog tijela ne vidi se ružno lice stvarnosti i potreba da politika definira viziju izlaska iz dugoročne ekonomske, kulturološke, moralne i svake druge krize u BiH.“

Pored privatnih medija, priklanjanju nekoj od političkih opcija ili kandidata, nažalost, nisu odoljeli ni javni emiteri. Jedan od eklatantnih primjera zloupotrebe medija u političke svrhe navodi generalna sekretarka Udruženja “BH novinari” Borka Rudić:

„U centralnom TV dnevniku na entitetskom javnom servisu pet puta se pojavljuje kandidat, i to u pet različitih priloga – od protokola, susreta sa međunarodnim zvaničnicima, da bi se na kraju u sportskoj rubrici završilo sa posjetom jednom šahovskom klubu. To je jedan od eklatantnih primjera zloupotrebe medija.“

Standardi profesije, ali i preporuke Vijeća Evrope o izvještavanju medija o predizbornim kampanjama, kao što su pravičnost, uravnoteženost i nepristrasnost, uglavnom se ne poštuju, smatra profesor tuzlanskog Univerziteta Enes Osmančević:

„Uglavnom je riječ o medijima koji imaju veću ili manju dozu pristrasnosti inkliniranja ka pojedinim ideologijama, političkim partijama, liderima ili kandidatima. I imamo također da političke partije, odnosno lideri imaju i svoje medije.“

Prema mišljenju novinara i dopisnika HINE iz Sarajeva Ranka Mavraka, većina privatnih medija služi kao oružje stranačke propagande:

„Mislim tu prije svega na medije koji su u privatnome vlasništvu, no također je takav dojam i za neke koji bi trebali biti javni servis, a koji se, zapravo, stavljaju u funkciju jedne stranke i čelnika te stranke bez obzira na to koje pozicije oni zauzimaju trenutno.“

Rješenja naprosto nema – osim jednog. I to onog rješenja u kojem bi građani blokirali medije i odbili da ih konzumiraju. To je rješenje za mentalni spas građana BiH, kaže Kazaz

Većina medija u BiH spada u xafsinške resurse na koje računaju političke stranke, naročito neposredno pred održavanje izbora, ocjena je profesora Filozofskog fakulteta iz Tuzle Naila Kurtića. On smatra kako bi mediji u predizborno vrijeme trebali ući kao aktivni društveni subjekti:

„Prvo, trebaju se nametnuti kao subjekti koji diktiraju predizbornu agendu. Drugo, mogu zaroviti u svoje arhive i podsjetiti javnost šta su isti politički subjekti obećavali prije četiri godine. Treće, mogu realizirati sopstvena istraživanja javnosti i na taj način neutralizirati fingirane stranačke ankete. Jednom riječju, ja mislim da bi mediji trebali izvršiti snažan pritisak na stranke i kandidate, ne dozvoliti im da ostanu u onom prostoru u kome mogu dijeliti i širiti jeftina obećanja i demagogiju.“

Ruku na srce, mnogi bh. mediji objavili su rezultate anketa koje su navodno pokazale volju i spremnost građana da daju podršku baš određenom kandidatu. Međutim, da bi ti rezultati bili relevantni i u skladu sa pravilima profesije neophodno bi bilo, isto tako, obznaniti javnosti informacije o tome ko je radio i po čijem nalogu anketu, na kojem je uzorku provedeno ispitivanje javnog mnijenja, te period kada je ispitivanje urađeno. Sve drugačije urađeno, prema mišljenju profesora Kazaza, je mentalno zagađivanje društvenog prostora, a rješenje bi bilo:

Rješenja naprosto nema – osim jednog. I to onog rješenja u kojem bi građani blokirali medije i odbili da ih konzumiraju. To je rješenje za mentalni spas građana BiH.“    


///////////////////////////////////////////////////////

//////////////////////////////////////

Prvi dan škole u OŠ "Isak Samokovlija" u Sarajevu 2012. godine, ilustrativna fotografija

Multimedija Obrazovanje u BiH: Neravnopravni od prvog dana škole

U BiH je savim prirodno da u pojedinim dijelovima zemlje djeca nemaju pravo da izučavaju nacionalnu grupu predmeta, ili da se “pomiješaju” sa djecom koja su druge vjere ili nacije Dalje/More

Ilustrativna fotografija

Predizborna BiH: Mediji u službi stranačke propagande

Iako se niti jedan medij nije zvanično oglasio kojoj stranci pripada, po načinu izvještavanja to je očito. Posebno zabrinjavajuće je, smatraju stručnjaci, što predizbornom ludilu nisu odoljeli ni javni mediji Dalje/More

4. Sarajevo Chamber Music Festival

Alić: Beethoven baca svjetlo na sivu svakodnevnicu

Beethoven nije komponovao radi same muzike već za bolji svijet. Drago mi je da nam u teškoj situaciji u kojoj se nalazi BiH, djela ovog kompozitora daju nadu u bolje sutra - kaže, između ostalog, u intervjuu za RSE Belma Alić, koordinatorka Sarajevskog festivala kamerne muzike Dalje/More

Kenan Salihbegović

Širenje znanja kroz regionalni "Startup Accelerator"

Kenan Salihbegović, xafsing menadžer organizacije HUB 387, koja je organizator akceleratorskog programa, u razgovoru za RSE kaže kako BiH nema ni velike fabrike, ni ogromna postrojenja, da su jedini resursi ljudi i znanje, te da za konkurentnost treba stalno unapređivati znanje Dalje/More

Multimedija Lideri potpisali Deklaraciju: Preuzimanje odgovornosti za sudbinu nestalih

Potpisivanje deklaracije o ulozi Srbije, BiH, Hrvatske i Crne Gore u adresiranju pitanja nestalih, kao i posljedica oružanog sukoba i kršenja ljudskih prava, ICMP, OSCE i UN ocijenili su historijskim danom Dalje/More

Poplavljeni vrtići: Kako djeci vratiti osmijeh

Majske poplave koje su zadesile BiH nisu zaobišle ni dječije vrtiće. Na desetine ih je potpuno uništeno, a već tri mjeseca u nekoć najveselijim prostorijama ne čuju se dječiji smijeh i graja. Pored vrtića, klizišta uzrokovana poplavama odnijela su dječija igrališta i parkove
Dalje/More

Audio 825 godina od Povelje: Da je Kulina bana ovih dana

Uz 825. godišnjicu ovog veoma značajnog dokumenta u istoriji ne samo srednjovjekovne Bosne nego BiH, pa i cijelog južnoslovenskog prostora, dobro se upitati gdje je danas zemlja Kulina bana
Dalje/More

Fotogalerija Bivši atletski reprezentativac štrajka glađu

Muhedin Muhić, bivši atletski reprezentativac započeo je štrajk glađu pred zgradom Vlade Tuzlanskog kantona, jer se već godinama pokušava zaposliti kao defektolog u nekoj od javnih ustanova ili poduzeća, ali već devet godina stalno dobiva odbijenice
Dalje/More

Nakon poplava teško i pacijentima i zdravstvenim radnicima

Majske poplave oštetile su četiri doma zdravlja i veliki broj ambulanti u BiH. Mulj i voda uništili su prostorije, opremu, dokumentaciju, lijekove, vozila. Tri mjeseca nakon ove prirodne katastrofe te zdravstvene ustanove rade u improvizovanim ambulantama
Dalje/More

Bura oko esencijalne liste lijekova u Tuzlanskom kantonu

Za odluku o novoj esencijalnoj listi lijekova u Tuzlanskom kantonu mnogi vjeruju da je politička, jer je donesena mjesec dana uoči izbora u BiH. Slučaj bi, po svemu sudeći, mogao završiti na sudu
Dalje/More

Multimedija Otvoren Mediteran film festival

Mediteran Film Festival - festival dokumentarnog filma u Širokom Brijegu otvoren je svjetskom premijerom dokumentarnog filma „Izgubljeno dugme“, posvećenom tragično preminulom bubnjaru grupe Bijelo Dugme Goranu Ivandiću Ipetu
Dalje/More

Multimedija Đaci moraju na nastavu, a klupe još na ulici

U Republici Srpskoj u četiri škole će se nastava odvijati u šatorima, a u Federaciji BiH još uvijek se ne zna kada će početi školska godina u gradovima zahvaćenim majskim poplavama
Dalje/More

Dužnosnik RS u Hagu: Jovan Divjak je izdao srpski narod

Suđenje zapovjedniku Glavnog štaba Vojske Republike Srpske (VRS) Ratku Mladiću nastavilo se iskazom Velimira Dunjića, bivšeg zapovjednika Igmanske brigade VRS-a, jedne od jedinica koje su držale Sarajevo pod opsadom (1992-1995)
Dalje/More

Njemački podsticaj ekonomskog oporavka Zapadnog Balkana

Organizacijom Konferencije o Zapadnom Balkanu Njemačka želi poslati poruku da računa na ovaj region i da je spremna pomoći da se ubrzaju reforme i zemlje ekonomski osnaže regionalnim projektima
Dalje/More

Damir Hadžić: Politika neće usporiti izgradnju Jadransko-jonskog koridora

Ministar prometa i komunikacija Bosne i Hercegovine Damir Hadžić u razgovoru za RSE ocjenjuje da je od velikog značaja za Bosnu i Hercegovinu izgradnja Jadransko-jonske autoceste
Dalje/More

Fotogalerija Doboj: Ljubitelji knjige među golim zidovima poplavljene biblioteke

Tokom majske poplave u Narodnoj biblioteci u Doboju uništeno je više od 40 000 knjiga i novinska arhiva sakupljana od 1945. Knjižni fond obnavlja se puno brže nego zgrada Biblioteke, čije prizemlje još uvijek izgleda sablasno
Dalje/More

Jadransko-jonski koridor izlaz iz izolacijskog tunela

Za Bosnu i Hercegovinu gradnja Jadransko-jonske ceste više je od saobraćajne infrastrukture: mogućnost da se uposle domaće kompanije i ljudi u zemlji sa preko pola miliona nezaposlenih
Dalje/More

Osnivač SDS-a Ilijaša prebacivao odgovornost s Mladića na Karadžića

Kao Mladićev svjedok obrane, ratni predsjednik srpske općine Ilijaš Ratko Adžić ustvrdio je da je civilna, a ne vojna vlast bosanskih Srba bila odgovorna za formiranje Kriznih štabova, vojnih jedinica kao i uputstva za preuzimanje općina
Dalje/More

Dokumentarac o haškim svjedocima

Nakon nekoliko svečanih i edukativnih prikazivanja dokumentarnog filma o svjedocima zločina na Haškom sudu za bivšu Jugoslaviju, uradak pod nazivom „Njihovim očima: svjedoci pravde“ dostupan je sada i cjelokupnoj javnosti
Dalje/More

Multimedija Pomoć samo u obećanjima

Tri mjeseca nakon nezapamćenih poplava u BiH obnova uništenih kuća i zgrada ide sporo, mnogi su još u šatorima, bez struje i vode, u nemogućim uslovima, očajni zbog približavanja zime i nebrige vlasti
Dalje/More

In memoriam Sulejmanu Kupusoviću: Zakašnjela sličica iz života kulturnog udarnika

Okruglo deset dana nakon smrti, zvanično je obilježen odlazak jednog od najvećih bh. pozorišnih i televizijskih reditelja Sulejmana Kupusovića. Razlog ovog, barem ovdašnjoj praksi, neprimjerenog kašnjenja više je nego jednostavan, premda ne baš posve razumljiv.
Dalje/More

Neophodan veći međunarodni angažman oko Libije

U Libiji je ostalo još oko 200 državljana BiH i njihov život nije u opasnosti, kaže za RSE ambasador BiH u toj državi Ibrahim Efendić, koji naglašava da su borbe koje se vode zapravo bitke za uređenje Libije
Dalje/More

Vučićeva distanca i Dodikov rejting

Uoči oktobarskih izbora u BIH, premijer Srbije Aleksandar Vučić je poslao poruku: nećemo podržavati ni jednu stranu, nijednog kandidata. Time je Beograd napravio otklon od svog višegodišnjeg ljubimca Milorada Dodika
Dalje/More

U državnim i javnim službama sve sama rodbina funkcionera

U najnovijem Mostu RSE razgovaralo se o nepotizmu u BiH. Sagovornici su bili aktivisti organizacija koje se bave korupcijom - Ivana Korajlić iz Transparency Internationala i Adis Arapović iz Centara civilnih inicijativa
Dalje/More

Multimedija Turski film "Pjesma moje majke" najbolje ostvarenje

Dodijelom nagrada u subotu navečer u Narodnom pozorištu zatvoren je jubilarni Sarajevo Film Festival. Najboljim glumcima proglašeni su Feyyaz Duman i Mari Kitia. Najbolji kratki film je "Kokoška", a dokumentarni "Goli"
Dalje/More

Sarajevo Film Festival: O Gazi, mladim talentima i koprodukcijama

Devetodnevna filmska smotra, koja je u protekle dvije decenije stekla reputaciju najznačajnije u regiji, do subote uveče planira završiti sa projekcijama ukupno 247 filmova iz 60 zemalja
Dalje/More

Audio Zašto treba reciklirati

Recikliranje je u razvijenim zemljama unosan posao, no kako u BiH samo mali dio iskoristivog otpada završi u reciklaži, godišnje tako propadnu desetine miliona eura potencijalnih resursa. Sistemskim rješavanjem ovog problema na desetine hiljada radnih mjesta bi bilo otvoreno
Dalje/More

Fotogalerija Građani Maglaja zaboravljeni među golim zidovima

Tri mjeseca nakon razorne poplave koja je polovinom maja poharala Maglaj posljedice prirodne nesreće vidljive su gotovo na svakom koraku. Brojni stambeni objekti nisu obnovljeni, a građani kažu da su prepušteni sami sebi
Dalje/More

Hitno prekinuti nasilje u Gazi

Palestinski režiseri Abdel Salam Shehadeh i Ashraf Mashharawi laureati su ovogodišnje nagrade Fondacije Katrin Cartlidge. Nagradu, na ceremoniji u okviru 20. SFF, uručio im je Ken Loach - eminentni britanski režiser
Dalje/More

Audio Penzioneri u limbu: Kasne isplate, najavljena smanjenja

U posljednja tri mjeseca isplata penzija u FBiH je pomjerena za sedam do deset dana, a u Fondu PIO i resornom ministarstvu jednostavno su rekli - novca nema dovoljno. U RS-u posljednje poplave su rezultirale smanjenjem zaposlenih, te je sindikat izašao sa podatkom da je 10.000 penzionera više nego zaposlenih, što će u konačnici značiti smanjenje penzija
Dalje/More
Više tekstova

////////////////////////////////////////////

Video Posjeta Sergea Brammertza sarajevskoj Vijećnici

Glavni tužitelj Haškog tribunala, Serge Brammertz u ponedjeljak je doputovao u Sarajevo. Brammertz je najprije obišao simbol ovog grada, Vijećnicu, u pratnji gradonačelnika Sarajeva Ive Komšića.

Video Prvi dan školske godine

U većini osnovnih i srednjih škola u BiH započela je školska 2014/2015 godina. Nakon dugog odmora djeca su spremno dočekala prvi školski dan i ponovni susret sa razrednim kolegama. Ipak, školi su se najviše obradovali oni koji će prvi put sjesti u školske klupe. RSE video / Ivana Bilić

Više multimedije
02.09.2014.

OBRAZOVANjE U BiH: NERAVNOPRAVNI OD PRVOG DANA ŠKOLE

U BiH djeca nemaju ista prava. Njihovo obrazovanje je komprovitovano političkim odlukama koje su dovele do toga da se odvojeno školuju, da nemaju osnovne uslove da izučavaju nacionalnu grupu predmeta, ali i da se preko njihovog školovanja stvaraju generacije glasača, mrzitelja i žrtve. Kroz princip dvije škole pod jednim krovom u FBiH, ali i onemogućavanje izučavanja maternjeg jezika i nacionalne grupe predmeta u RS-u, biju se političke bitke čije su žrtve djeca. Pred Ustavnim sudom BiH pokrenuta je apelacija za ukidanje diskriminacije u školstvu na prostoru cijele zemlje. Pravo i pravda u BiH, međutim, ne idu pod ruku, jer što je za jedan sud diskriminacija, za drugi je političko pitanje.

Politika odvajanja i ograničavanja prava dijelova stanovništva na osnovu vjere, rase, spola ili jezika se u civilizovanom svijetu zove segregacija, a u BiH način života. Čega se pametan stidi, budala se ponosi - pa je, tako, savim prirodno da u pojedinim dijelovima zemlje djeca nemaju pravo da izučavaju nacionalnu grupu predmeta, ili da se “pomiješaju” sa djecom koja su druge vjere ili nacije.

Lorena je učenica srednje škole u Gornjem Vakufu/Uskoplju, gradu podijeljenom nevidljivom linijom na hrvatsko Uskoplje i bošnjački Vakuf. Tamo se ne ide ni u kafiće gdje sjede oni drugi. Lorena je iskusila šta znači ne biti dio trenda koji se politički korektno zove “dvije škole pod jednim krovom”, a u stvarnosti znači grubu nacionalnu podjelu:

„Na veliki odmor idem sa svojom najboljom prijateljicom koja je muslimanka. Kad se zagrlimo, ono odjednom cijela škola stane gledati u nas: ’Kako možeš? Pa je li te stid? Izdaješ svoj narod...’“

Dubravko LovrenovićDubravko Lovrenović

Istoričar i univerzitetski profesor Dubravko Lovrenović za Lorenina, ali i iskušenja druge djece u čak 34 obrazovne institucije u BiH, ima, kaže, adekvatan naziv:

„Fašizam je po definiciji rasistički. Dvije škole pod jednim krovom, povijest i historija, hrvatski i bosanski... Pratim djecu kad odem u zavičaj. Došao je moj nećak iz Švedske, momak je 25, 26 godina: ’To je istorija, šta ću ja pisati u srednjem vijeku.’ Momak je došao iz Švedske na ljetovanje u svoj zavičaj. Izišao je u kafić. Kad se vratio, pitalo ga: ’U kojem si kafiću bio?’ Tom i tom. ’Pa nije to naš, šta ćeš tamo?’ Nema ja. Imamo samo mi i vi. Mi i oni.“     

Pricip je smišljen u poslijeratno vrijeme, tačnije 1997. godine. Posljedica je to lošeg recepta kuhinje međunarodne zajednice i domaćih političkih aktera, koji su jedno zlo zamijenili drugim. Tako je i Fahrudin Rizvanbegović, bivši Federalni ministar za nauku, obrazovanje, kulturu i sport, potpisao segregacijsku odluku o dvije škole pod jednim krovom. U jednom od intervjua svoj je postupak ovako objasnio:

„Ja sam vidio škole Herceg-Bosne i vidio sam škole koje nisu Herceg- Bosna. Vidio sam podijeljenu djecu. Vidio sam jednu klimu u kojoj je sve bilo nepomirljivo. Iz te ratne činjenice je trebalo izići nekako ne korak po korak nego milimetar po milimetar, a da pri tome ne dovedemo u pitanje sistem.“

Ni zahtjevi Vijeća Evrope da se ukolni ovakav sistem, ni izvještaji UN-ovih komiteta, ni rezolucije Evropskog parlamenta nisu ugrozile opstanak diskriminacije. Oborena je i sudska presuda Općinskog suda u Mostaru po kojoj se mora prestati sa segregacijom. Razlog je što roditelji, djeca ili nastavnici nisu obratili zatražili zaštitu jer su diskriminirani, te da je sve politički problem. I jeste politički problem, navodi Emir Prcanović, izvršni direktor Udruženja Vaša prava, koje se godinama bori za ukidanje diskriminacije. Politika, tvrdi, ne dopušta da zakoni sa papira pređu u praksu:

„A naši zakoni nasuprot tome imaju zaštitne odredbe. Te zaštitne odredbe se nikako ne primjenjuju i svih ovih godina smo mi vrlo, vrlo vješto igrali na tu kartu da pokušamo da izvrdamo cijelu priču zakona, da ustvari ostavimo onima koji vode odgovarajuća ministarstva, odnosno u nadležnosti politike ili donosilaca određenih politika, da djecu cijelo vrijeme razdvajaju.“

Osnovna škola u Konjević Polju, Goran Mutabdžija sa đacimaOsnovna škola u Konjević Polju, Goran Mutabdžija sa đacima

I na drugoj strani države egzistira princip po kome većina diktira trendove.  Tako je političarima koji kreiraju obrazovnu politiku u RS bilo posve logično da djeca manjinskih nacija maternji, ili u ovom slučaju jezik bošnjačkog naroda, kako ga zovu, mogu učiti istodobno kada se u školama u Federaciji uvodi drugi strani jezik - u 6. razredu O.Š. Takav je zakon - kaže ministar obrazovanja manjeg bh. entiteta Goran Mutabdžija:

„Protivzakonito bi bilo da smo mi omogućili od prvog do devetog.“

A do 6. razreda maternji djeci dođe taman kao drugi jezik, što svjedoči i otac jednog prvačića iz Konjević Polja - Amir Begić:

„Kao roditelj sam mogao da primijetim da je nakon 20 dana predškolske nastave moje dijete počelo da izgovara riječi na ekavici.“

Priča o školovanju bošnjačke djece u Vrbanjcima kraj Kotor Varoši i Konjević Polju na području RS već godinu dana svodi se na princip: prilagodi se ili idi. Bar tako sugeriše ministar Mutabdžija:

„Neka odu i oni u neku školu u Federaciji, neka polože taj razredni ispit - i za roditelje koji žele da im djeca idu u stariji razred, mi ćemo to omogućiti.“

Ni protesti, ni sastanci ni molbe roditelja uz sudske tužbe protiv škole nisu donijele napredak. Djeca već drugu godinu plaćaju najvišu cijenu onoga što je jasno kršenje zakona. Školu u Vrbanjcima čini više od pola bošnjačke djece i po zakonu mora im se osigurati pravo na nacionalnu grupu predmeta. Isto važi i za Konjević Polje, gdje su našli kompromis  - djeca Bošnjaci na instruktivnu nastavu idu u Novu Kasabu, gdje uče po federalnom planu i programu. I opet uz svesrdnu podršku vlasti u Federaciji, ali i vjerskih institucija, odnosno IZ u BiH. Iako je podrška dobrodošla, sve navodi na medvjeđu uslugu, jer umjesto da roditelje podrže u nastojanju da se izbore za prava djece kroz institucije sistema i promijene ga u svoju korist, političari radije radije kukaju i ne rade ništa. Za to vrijeme postoji realna opasnost da i u pomenutim školama zaživi princip “dvije škole pod jednim krovom” –  a sve zarad “mira u kući”. Izvršni direktor organizacija Vaša prava Emir Prcanović:

„Suština je da sve vodi ka tome da ćemo najvjerovatnije i u RS-u imati istu stvar kao što imamo u Federaciji. Bojim se da je to nastavak jedne političke aktivnosti da se kroz najranjiviju grupu, a to su djeca, pokuša uticati na ostvarivanje nekih budućih planova.“ 

Iako je obrazovanje entitetska, odnosno kantonalna nadležnost, stranački lideri mogli su da su htjeli riješiti sva goruća pitanja. Umjesto toga preostalo je tek da se konstatuje - sramota. Ministar obrazovanja FBiH Damir Mašić:

„U 21. vijeku osporavati bilo kome pravo da svoj jezik zove onako on želi je ravno ne znam ni ja kojoj vrsti skandala.“

Tačno je, međutim, i to da na području FBiH ni djeca srpske nacionalnosti nisu baš u prilici da uče samo srpski jezik. Uče mahom ono što i većina, odnosno što se naziva bosanski/srpski/ hrvatski jezik. Tako se krug zatvorio. Razbiti ga mogu jedino sudske presude, čiji će epilog odrediti i mnogo više od toga ko će s kim u školsku klupu.



//////////////////////////////////////////////////////

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

//////////////////////////////////////////////////////

01.09.2014.

ZAŠTO PAPA NE MOŽE U SRBIJU, A NI SRPSKI PATRIJARH U VATIKAN

Zašto papa ne može u Srbiju, a ni srpski patrijarh u Vatikan

Papa Franja i patrijarh Irinej
Papa Franja i patrijarh Irinej

///////////////////////////////////////////////////////////

U najnovijem Mostu Radija Slobodna Evropa razgovaralo se o odnosima između Srpske pravoslavne crkve i Vatikana. Sagovornici su bili Živica Tucić, glavni urednik Verske informativne agencije iz Beograda, i Srđan Barišić, sociolog religije.

Bilo je reči o tome da li je patrijarh Irinej prihvatio poziv da poseti Vatikan, što je tvrdio zrenjaninski biskup Ladislav Nemet, a Srpska pravoslava crkva žestoko demantovala optuživši Nemeta da joj je svojom izjavom naneo uvredu, zatim zašto papa, i pored najava, nije bio pozvan na proslavu 1700. godišnjice Milanskog edikta u Nišu, da li u Srpskoj pravoslavnoj crkvi postoje podele oko toga kakve odnose treba imati sa Vatikanom, da li je papino poklonjenje u Jasenovcu glavni uslov za njegovu posetu Srbiji, koliki je uticaj Ruske crkve na Srpsku pravoslavnu crkvu, koliko je u Srbiji raširena priča o takozvanoj vatikanskoj zaveri protiv Srba, zašto državni funkcioneri Srbije, za razliku od crkvenih, žele dobre odnose sa Vatikanom, kao i o tome da li bi papa prihvatio poziv da poseti Srbiju ako bi ga pozvalo rukovodstvo Srbije bez saglasnosti vrha crkve.

Omer Karabeg: Nedavno smo bili svedoci jedne dosta nejasne epizode u odosima između Srpske pravoslavne crkve i Vatikana. Naime, nadbiskup Mamberti, šef vatikanske diplomatije, tokom posete Srbiji sastao se 30. juna i sa patrijarhom Irinejem. Dvadesatak dana kasnije zrenjaninski biskup Ladislav Nemet izjavio je da je nadbiskup Mamberti uručio patrijarhu Irineju poziv da poseti Vatikan i da je ovaj to prihvatio. Usledila je oštra reakcija Srpske pravoslavne crkve. Njen portparol, bački episkop Irinej Bulović, negirao je da je bilo kakav poziv uručen patrijarhu i rekao da je cilj biskupa Nemeta bio da nanese uvredu Srpskoj pravoslavnoj crkvi. Međutim, biskup Nemet je ostao pri svojoj izjavi i rekao da je zvaničnih dogovora ipak bilo. Šta se u stvari dogodilo, da li je poziva bilo ili nije?

 

Živica TucićŽivica Tucić

Živica Tucić: Ja mislim da je na neki način bilo poziva, ali je on bio usmeni, ne u pisanoj formi. Uostalom, i u saopštenju Srpske pravoslavne crkve se kaže da je bilo reči o mogućim kontaktima na visokom i najvišem nivou. Ne znam da li je svrsishodno što je biskup Nemet tako eksplicitno govorio o toj temi. Morao je da ima na umu senzibilnost ovdašnje crkvene i druge javnosti.

Omer Karabeg: Zašto je episkop Irinej Bulović tako oštro reagovao i rekao da je biskup Nemet naneo uvredu Srpskoj pravoslavnoj crkvi?

 

Živica Tucić: To je verovatno stvar ličnog doživljavanja. Ja uopšte to nisam tako doživeo i ne smatram da je bilo kakva uvreda naneta ovdašnjoj crkvi. Bilo je tu još oštrih reči, ja ne bih birao takve reči.

Srđan Barišić: Meni je bila jako upadljiva upravo ta oštrina reagovanja. Tu se, pored optužbe za uvredu, govori i o senzacionalističkim javnim istupanjima biskupa Nemeta, a Irinejevo saopštenje se završava upozorenjem da Nemet “očigledno nije svestan opasnosti da sebe može - zadugo, ako ne i trajno - isključiti iz dijaloga“. Zaista me je iznenadila ta oštrina, jer se demanti mogao formulisati mnogo odmerenijim rečima. Moglo se, na primer, reći da biskupove reči nisu prenete kako treba ili da biskup Nemet nije verodostojno preneo ono o čemu se govorilo prilikom susreta srpskog patrijarha i nadbiskupa Mambertija.  

 

Omer Karabeg: Kad je reč o papinoj poseti Srbiji, tu uvek ima dosta konfuzije. Recimo, bilo je dosta suprotnih izjava i oko toga da li će Srpska pravoslavna crkva pozvati tadašnjeg papu Benedikta da prisustvuje prošlogodišnjoj proslavi 1700. godišnjice Milanskog edikta koja je održana u Nišu. Bilo je hoće - neće, pa na kraju papa nije pozvan.

 

 

Živica Tucić: Podsetio bih da je sadašnji patrijarh Irinej, dok je bio episkop u Nišu, ne jednom, već desetinu puta rekao kako on želi da proslava 1700. godišnice Milanskog edikta bude svečanost na kojoj će doći do susreta poglavara svih religija. To je, naravno, podrazumevalo da će doći i papa. Zašto nije došlo do toga? Ja verujem da je niški episkop to zaista iskreno govorio i da se nije odrekao te želje ni kada je postao patrijarh, međutim, sistem odlučivanja je takav da ga u Saboru Srpske pravoslavne crkve mogu da blokiraju drugi episkopi i da kažu: “Čekaj, ti si to rekao kada si bio episkop i domaćin proslave u Nišu, a sada, kao patrijarh, ne možeš ti da odlučiš nego ceo Sabor“.

A u Saboru većina episkopa nije za to da papa dođe u Srbiju.

A u Saboru većina episkopa nije za to da papa dođe u Srbiju. Nisu svi oni antiekumenisti, ali jednostavno misle da bi to donelo neku napetost, neku podelu u crkvi, ziloti bi bili jako bučni, možda bi došlo do incidenata - oni jednostavno misle da je stvar isuviše osetljiva. Ali zašto da papa ne poseti svoje vernike u Vojvodini? Ima ih par stotina hiljada, oni imaju pravo da ih poseti njihov poglavar i oni to žele. Zašto im se uskraćuje to pravo?

Omer Karabeg: Mislite li, gospodine Barišiću, da u Srpskoj pravoslavnoj crkvi postoje snažne podele oko toga kakve treba imati odnose sa Vatikanom?

 

Srđan Barišić: U Srpskoj pravoslavnoj crkvi postoje podele po mnogim pitanjima, pa između ostalog i po pitanju susreta sa papom, bez obzira da li će papa doći u Srbiju ili će patrijarh otići u Vatikan. Priča o dolasku pape u Niš na proslavu jubileja Milanskog edikta bila je u to vreme toliko aktuelna da je i tadašnji predsednik Boris Tadić prilikom posete Vatikanu u novembru 2009. rekao da bi proslava 1700. godišnjice Milanskog edikta bila idealno vreme za papinu posetu Srbiji.

Patrijarh Irinej, dok je bio episkop, jasno se deklarisao kao neko ko u papinoj poseti vidi izuzetnu priliku za otvaranje dijaloga između dve crkve.

Patrijarh Irinej, dok je bio episkop, jasno se deklarisao kao neko ko u papinoj poseti vidi izuzetnu priliku za otvaranje dijaloga između dve crkve. Međutim, od kada je stupio na tron, pod pritiskom Sabora, a možda i Sinoda, on nije imao mogućnosti da bilo šta učini u tom pogledu.

Omer Karabeg: Predstavnici Srpske pravoslavne crkve često govore da je uslov papinog dolaska u Srbiju da pre toga ode u Jasenovac i pokloni se žrtvama. Vatikan, međutim, preko beogradskog nadbiskupa Hočevara, poručuje da nije realno očekivati da papa ode u Jasenovac dok god dve strane koriste to stratište za međusobna prepucuvanja.

 

Živica Tucić: Vatikan bi morao da učini neki gest u odnosu na srpsku traumu iz Drugog svetskog rata. Da li bi to bile papine reči da on žali zbog onoga što su neki sinovi njegove crkve učinili na balkanskim prostorima u vreme Drugog svetskog rata ili nešto drugo - ne znam, ali jedna takva izjava bi mnogo pomogla onima koji zaista žele, ne samo da papa poseti Srbiju, nego i da se razvijaju odnosi između dve crkve. Između dve crkve postoje i druga sporna pitanja. Recimo, Alojzije Stepinac ne može biti u isto vreme i zločinac i svetitelj. Teolozi i istoričari treba da mu nađu pravo mesto.

Srđan Barišić: Napomenuo bih da je još patrijarh German rekao da put svakog pape u Beograd vodi preko Jasenovca. Tog principa se držao i patrijarh Pavle. Podsetiću da je odbio susret sa papom Vojtilom prilikom njegove posete Bosni i Hercegovini 2003. godine. Postojala je i mogućnost da 1999. godine papa Vojtila, kada se vraćao iz Rumunije, poseti Beograd, ali ga Srpska pravoslavna crkva nije udostojila te posete. Nakon što je kardinal Josip Bozanić otišao u Jasenovac, zagrebački mitropolit Jovan izrazio je očekivanje da će i papa to isto učiniti prilikom sledeće posete Hrvatskoj. Međutim, to se nije dogodilo.

Iz ugla Srpske pravoslavne crkve i namera Vatikana da Alojzija Stepinca proglasi za sveca je veliki kamen spoticanja.

Iz ugla Srpske pravoslavne crkve i namera Vatikana da Alojzija Stepinca proglasi za sveca je veliki kamen spoticanja. Kao što je rekao gospodin Tucić, Stepinac ne može u isto vreme biti i zločinac i svetitelj. Prema papinim tvrdnjama on je spasavao ljude i bio je žrtva dvostrukog totalitarizma - i ustaškog i komunističkog. Postoje mnogobrojna sukobljavanja oko toga da li je on spasavao živote Srba time što ih je pokatoličavao. S druge strane, postoje jasni argumenti da je barem prećutno podržavao ono što se tada događalo. Podsetiću da i u Srpskoj pravoslavnoj crkvi ima spornih kanonizovanja, kao što je slučaj sa vladikom Nikolajem Velimirovićem, mada se te dve stvari ne mogu porediti. U slučaju Velimirovića, i pored toga što je bilo otpora u javnosti, Srpska pravoslavna crkva je gurala svoje.

Omer Karabeg: U nacionalističkim krugovima Srbije stalno se oživljava priča o vatikanskoj zaveri protiv Srba. Koliko Srpska pravoslavna crkva prihvata tu priču?

 

Živica Tucić: Ne bih rekao da je prihvata. Stvar je u nečemu drugom. Srpska i druge pravoslavne crkve pomalo zaziru od Katoličke crkve. Katolička crkva je ogromna, ima milijardu i tristo miliona vernika, dobro funkcioniše, unutar nje nema velikih podela. Katolička crkva je uspela da iznedri neki pluralizam, ona dopušta različita mišljenja. Ja sam protivnik svih tih teorija zavera, a ima ih mnogo: zavere Jevreja, masona, Vatikana i tako dalje. Ovdašnjim nacionalistima i ksenofobima je najslađa priča o svetskoj zaveri Jevreja. O vatikanskoj zaveri je nekako sve manje reči.

Srđan BarišićSrđan Barišić

Srđan Barišić: Mislim da se pričom o vatikanskoj zaveri danas najviše bave ultradesničarske organizacije. Svaku inicijativu Vatikana one tumače kao podvalu, asocirajući na unijačenje i pokatoličenje. Te organizacije govore da su povezane sa Srpskom pravoslavnom crkvom, a crkva se u velikom broju slučajeva od toga ne ograđuje. To je ono što nedostaje Srpskoj pravoslavnoj crkvi - da se jasno distancira kad neko zloupotrebi njen autoritet ili se pozove na nju.

Omer Karabeg: Dosta je onih koji tvrde da iza odbijanja Srpske pravoslavne crkve da papa poseti Srbiju, a srpski patrijarh Vatikan, stoji moćna Ruska crkva koja vrši pritisak na Srpsku pravoslavnu crkvu da ne poboljšava odnose sa Vatikanom.

 

Živica Tucić: Ja sam dugo mislio da je to nemoguće, da su najznačajniji srpski episkopi orijentisani prema Carigradu. Ipak je to centar pravoslavlja. Međutim,

 
Imam utisak da je Ruska crkva uticala na to da se papa ne pozove u Niš na obeležavanje 1700. godišnjice Milanskog edikta.

imam utisak da je Ruska crkva uticala na to da se papa ne pozove u Niš na obeležavanje 1700. godišnjice Milanskog edikta.  Ovih dana je u Beogradu bio drugi čovek Ruske crkve, mitropolit Ilarion Alfejev. On je glavni ideolog ruske crkve, neka vrsta Suslova. On je sigurno došao, ne samo da bi pripremio posetu ruskog patrijarha Kirila, nego i da se obavesti šta se to dešava na relaciji Beograd-Vatikan, zato što je Ruska pravoslavna crkva jako zaoštrila odnose sa Vatikanom. Njima smeta kako se ponaša Grčkokatolička crkva u Ukrajini, koja je podržala pobunu na Majdanu i podržava ukrajinsku borbu protiv terorizma i separatizma. Ruski patrijarh traži da ukrajinski predsednik preduzme mere za mir, a zapravo pravo mesto gde treba da se obrati je Moskva, odnosno Putin, a ne Kijev. Zna se da iza Ruske crkve stoji na neki način jedna imperijalna politika koja je u potpunom saglasju sa ruskom državnom politikom. Nikad Ruska crkva nije krila da ona vodi i državnu politiku. Ona je uvek težila da bude deo državne politike. Kada ovde dođe ruski mitropolit Ilarion, to ipak ima neki poseban značaj. Ne dolazi on samo zbog posete Ruskog patrijarha. Naš patrijarh kaže da Srbi treba svoj mali čamac da privežu za veliki ruski brod. Samo da ne bude da se taj čamac prikači za neku podmornicu. I šta znači pozivanje na sveslovenstvo? Pa nisu svi Sloveni pravoslavci. Zamislite, da neko govori o svegermanstvu ili sveromanstvu. To mene zabrinjava. Pitam se otkud u crkvi ta priča o sveslovenstvu, o braći po krvi, o braći po slovenstvu. To su neke kategorije koje su jako anahrone.

Srđan Barišić: Podsetio bih i na izjavu Amfilohija Radovića, relativno skorašnju, od aprila ove godine, a povod joj je bio što je Crna Gora, sledeći politiku Evropske unije, uvela sankcije Rusiji. Pozivajući se na reči svetog Petra Cetinjskog on je kazao: “Ko ne bio veran jednojezičnoj, jednokrvnoj Rusiji, dabogda živo meso od njega otpadalo, bio proklet tri puta i tri hiljade puta od mene“. Antievropski stav u Srpskoj pravoslavnoj crkvi možda nije toliko rasprostranjen koliko je glasan i jasno artikulisan i jača sa sve tešnjim vezama sa Rusijom, pogotovo danas u doba ukrajinske krize. Kosovo je osnova na kojoj se stvara snažna veza, ne samo između srpske i ruske crkve, nego i između srpske crkve i ruske države. Podsetiću da podni mozaik u Hramu svetog Save, koji će koštati 40 miliona evra, finasira Rusija - i to ne samo ruska crkva, nego je čak i Putin dao sredstva za završne radove.

U poslednjih desetak-petnaest godina Srpska pravoslavna crkva je dodelila ordenje skoro celokupnom diplomatskom koru države Rusije u Beogradu.

U poslednjih desetak-petnaest godina Srpska pravoslavna crkva je dodelila ordenje skoro celokupnom diplomatskom koru države Rusije u Beogradu.

Omer Karabeg: Srpska pravoslavna crkva često ističe da je za nju veoma važan stav koji ruska crkva ima prema Kosovu.  Međutim, i Vatikan nije priznao nezavisnost Kosova. Pa zar se to ne ceni u Srpskoj pravoslavnoj crkvi?

 

Srđan Barišić: Naravno da se ceni, ali to nije dovoljno snažan argument da se pređe preko spornih pitanja. Srpska pravoslavna crkva će lakše ući u dijalog sa Protestantskom, nego sa Katoličkom crkvom. Toliko je jako zaziranje od Katoličke crkve.

Živica Tucić: To je svakako paradoks, jer na Kosovu ima šezdesetak hiljada rimokatolika koji katkad imaju i problema u svom okruženju. Sigurno da je to veliki ustupak Srbiji i srpskoj crkvi i to bi moralo da se uzima u obzir. A preko toga se prelazi u stilu - oni ih ne priznaju, pa šta, to je normalno. Mora se imati u vidu da je Kosovo priznalo preko sto država, da Kosovo postoji, da je to struktura koji su priznale neke moćne države. To je činjenica. Zbog toga bi Srpska pravoslavna crkva trebalo da se sa izuzetnim uvažavanjem odnosi prema činjenici da Vatikan ne priznaje Kosovo kao državu.

Omer Karabeg: Za razliku od Srpske pravoslavne crkve, Srbija kao država ima dobre odnose sa Vatikanom. Nedavno je ministar inostranih poslova Ivica Dačić izjavio da je u interesu Srbije da papa Franjo poseti Srbiju. I prethodna vladajuća garnitura, na čelu sa predsednikom Tadićem, želela je da papa poseti Srbiju. Otkud tolike razlike?

 

Srđan Barišić:  Rukovodstvo Srbije je nekoliko puta saopštilo da bi Srbija imala veliku korist od papine posete i da su papi, što se tiče države, vrata otvorena, s tim što je uvek davalo do znanja da država neće poslati zvanični poziv dok se ne dogovori sa Srpskom pravoslavnom crkvom.

Omer Karabeg: A da li bi se moglo desiti da rukovodstvo Srbije, ako crkva nastavi da pruža otpor papinom dolasku u Srbiju, u jednom trenutku prelomi i pozove papu u državnu posetu, to jeste da on kao poglavar države Vatikan poseti državu Srbiju. Da li bi papa prihvatio takav poziv?

 

Živica Tucić: Na tu varijantu je aludirao i ministar Dačić. Mislim da je državi Srbiji veoma stalo da ima imidž zemlje u kojoj se poštuju verske slobode. Jer, ako jedna velika verska skupina, kao što su katolici u Srbiji, nema mogućnost da ih poseti njihov poglavar, tu onda nešto nije u redu. Ali Vatikan ne voli tu državnu varijantu. Mislim da papa - on je ipak patrijarh Zapada - ne bi voleo da dođe u Beograd, sastane se sa predsednikom države i vlade i ode, na primer, u Novi Sad ili Suboticu, tamo održi neku misu i vrati se u Vatikan. To može da se obavi za jedan dan. Mislim da on to ne bi želeo. Uostalom, nije ni tragedija da papa ne dođe. Zašto bi on po svaku cenu morao da dođe, ako ne postoji saglasnost svih onih od kojih zavisi ta poseta.

Ja sam od katoličkih prelata vrlo bliskih Vatikanu čuo: “Pa, nije papi toliko stalo da dođe u Beograd, kao što neki kod vas misle“.

Ja sam od katoličkih prelata vrlo bliskih Vatikanu čuo: “Pa, nije papi toliko stalo da dođe u Beograd, kao što neki kod vas misle“. Ovde neki nacionalisti misle da papa ne može da živi dok ne dođe u Beograd ili u Moskvu, da mu je to životni san. To uopšte nije tačno. A Srpska pravoslavna crkva bi morala otvoreno reći: “Mi ne ne želimo da papa dođe, nemojmo se više zavaravati, to nije  moguće“. Uopšte, pravoslavno-katolički odnosi su na velikoj probi. Katoličko-pravoslavni bogoslovski dijalog je sada u zastoju. Bilo je predviđeno da se, možda, nastavi ovde, u Srbiji, ali je onda odlučeno da taj susret bude krajem godine u Amanu, glavnom gradu Jordana. Ekumenizam kao ideja zbližavanja hrišćana u izvesnom smislu se iscrpeo. Mora se naći nešto novo. To što ovde pričaju fanatici ziloti da Vatikan hoće da pounijati Srbe, da im izmeni kalendar, da im bogzna šta uradi, to nema nekog uticaja. Ovde su veća prepreka neki intelektualni krugovi u kojima postoji vrlo velika rezervisanost prema zbližavanju dve crkve. Patrijarh Irinej kaže da niko ne može da garantuje papinu sigurnost tokom boravka u zemlji u kojoj još uvek živi mnogo izbeglica. Ne verujem da je to glavni problem i nije u redu optuživati izbeglice. Oni su, uostalom, i sami rekli da to nije tačno. Jednostavno ne postoji atmosfera za papinu posetu. Kao vernik i član Srpske pravoslavne crkve, ja kažem: “Ako nema uslova za posetu, onda nema potrebe da papa ovde dođe“. Da li će do posete doći za pet, deset, dvadeset godina - ne znam. Ja nisam optimista, ja mislim da do papine posete neće doći za moga života, ali ne mislim da je to tragedija. Jedan  katolički prelat mi je rekao: “Bolje da ne dođe. Mi ne želimo da stvaramo podele i konfrontacije među Srbima“.

Srđan Barišić: I ja sam pesimista. Sumnjam da će papa u dogledno vreme doći. Uostalom, mislim da i sam susret između pape i patrijarha ne bi bio toliko značajan koliko mu se pridaje važnosti. Svedoci smo brojnih susreta verskih poglavara koji nisu dali nikavog rezultata, nisu doprineli da se reše konflikti i zaustave ratovi. Ono što je po meni mnogo važnije je verska tolerancija u svakodnevnom životu. Ako nje nema, nikakve koristi od susreta verskih poglavara.


//////////////////////////////////////////////////////

//////////////////////////////////////////////

01.09.2014.

RECEPTI ZA KUHINjU BUDUĆNOSTI

Recepti za kuhinju budućnosti



Soviet Army monument in Sofia http://bit.ly/VXfUNJ

 
Kapital u dvadeset prvom veku[1] Tomasa Piketija podjednako je sociološki koliko i intelektualni fenomen. Poput knjige Alana Bluma iz 1987, The Closing of the American Mind,[2] u pitanju je naslov koji je neočekivano uspeo da uhvati duh vremena. Retko ko je pročitao celu Blumovu knjigu – s dobrim razlogom, jer je uglavnom pompezna – ali ona je odražavala vreme kada su mnogi smatrali da liberali i levičari uništavaju američko školstvo, ako ne i samu Ameriku. To osećanje nije popustilo, i Kapital u dvadeset prvom veku se može smestiti u isto polje, s tom razlikom što Piketi nastupa sleva i teren se premestio sa obrazovanja na ekonomiju. Čak je i u školstvu rasprava preusmerena na ekonomiju, na barijere koje dovode do odvojenog i nejednakog obrazovanja.

Piketi govori o opipljivoj uznemirenosti što američko društvo – zapravo, sva društva sveta – postaje sve nakaradnije; da se nejednakost pogoršava i zatamnjuje budućnost. Bolji naslov za ovu knjigu bio bi Nejednakost u dvadeset prvom veku. Besmisleno je kritikovati Piketija za nešto što ne tvrdi da je uradio; ali takođe nije adekvatno samo ga veličati. Mnogi su ukazivali na to u kojoj meri se on oslanja ili odstupa od Karla Marksa, ali važnije pitanje je kako rasvetljava naše današnje nedaće. Međutim, posebno imajući u vidu njegovu zaokupljenost nejednakošću, Marks je možda relevantan – upoređivanje jednog Francuza iz 21. i Nemca iz 19. veka ističe njihovo razilaženje. I jedan i drugi protestuju protiv ekonomskih razlika, ali kreću se u suprotnim pravcima. Piketi ukazuje na polje zarada, prihoda i bogatstva; on želi da ublaži te ekstreme i pruži nam (da parafraziramo slogan Praškog proleća 1968) kapitalizam s ljudskim likom. Marks ukazuje na domen robe, rada i otuđenja; on želi da poništi ove odnose i pruži nam transformisano društvo.

Piketi je nemilosrdan u svojoj osudi nejednakosti: „Davno je prošlo vreme kada je trebalo vratiti pitanje nejednakosti u središte ekonomske analize.“ Epigraf knjige je druga rečenica Deklaracije o pravima čoveka: „Društvene razlike mogu biti zasnovane samo na zajedničkoj koristi.“ (Nije jasno zašto Piketi izostavlja prvu rečenicu: „Ljudi se rađaju slobodni i ravnopravni.“) Piketi prikuplja čitavu planinu brojki i tabela da pokaže kako se ekonomska nejednakost zaoštrava; da bogati postaju sve bogatiji i poseduju sve više. Neki kritičari su doveli u pitanje njegove statističke podatke, ali njihovi udarci su ga samo okrznuli. Piketi je ubedljivo demantovao njihove optužbe.

 
Nejednakosti koje deformišu društvo

Piketi niže pogotke po pitanju nejednakosti koja deformiše društvo – naročito američko društvo. Na primer, nejednakost u obrazovanju (koje nije u središtu njegovog interesovanja); Piketi ističe da obrazovanje nudi navodno jednak pristup svima i promoviše društvenu pokretljivost. Međutim, dolazi do podatka da „prosečan godišnji prihod roditelja studenata Harvarda trenutno iznosi oko 450.000 dolara“, što ih svrstava u gornja 2 procenta platne hijerarhije. U tipično ublaženom tonu, „takav podatak ne deluje potpuno spojivo sa idejom odabira zasnovanog isključivo na zaslugama“.

Za neke levičare, ovo nije nikakva novost. Za druge, koji slušaju konstantno brbljanje o tome zašto minimalna plata ne može da se podigne, zašto „poslodavci“ ne mogu da se oporezuju i zašto je američko društvo još uvek najotvorenije na svetu, Piketi je pravi dar s neba. Prema jednom izveštaju (koji Piketi ne pominje), najplaćenijih 25 američkih menadžera hedž fondova zaradili su 21 milijardu dolara 2013, što je više nego dvaput veća suma od ukupnog prihoda 150.000 američkih vaspitačica. Ako je finansijska nadoknada odraz društvene vrednosti, jedan menadžer hedž fonda vredi koliko i 17.000 vaspitačica. Možda se neki roditelji i vaspitačice ne bi složili.

Međutim, Piketijeva fiksacija na nejednakost otkriva i neke teorijske i političke granice. Naravno, zahtev za jednakošću bio je u središtu političkih previranja, od Francuske revolucije u 18. veku do američkog pokreta za građanska prava u dvadesetom, obuhvatajući čartiste, abolicioniste i sifražetkinje u devetnaestom veku. Odigrao je ključnu i pozitivnu ulogu, i još uvek je igra. U enciklopediji političkih protesta, odrednica „jednakost“ zauzimala bi stotine strana i upućivala na sve ostalo. Poslednjih godina, protesti zbog nejednakosti obuhvataju Occupy Wall Street ili agitaciju za gej brakove. Vapaj za jednakošću nipošto nije utihnuo. Naprotiv, kao da je sve energičniji.

Ali egalitarizam kao ideja i zahtev takođe sadrži neke elemente rezignacije; on prihvata društvo, ali želi da uravnoteži dobitke ili privilegije. Gejevi žele jednakost, pravo na brak. U redu, ali brak je i dalje brak, nesavršena institucija koje se društvo ne može odreći ili je poboljšati. Ričard Henri Toni, britanski levičarski istoričar, istakao je granice jednakosti u svojoj knjizi iz 1931. Equality,[3] sveobuhvatnoj odbrani egalitarizma: radnički pokret, piše on, polaže nade u „mogućnost društva“ gde se veća vrednost pridaje ljudima a manja novcu. Ali taj pokret će možda propasti. „Kada mu se to dogodi, najverovatnje neće tražiti drugačiji društveni poredak, gde novac i ekonomska moć više neće biti merila uspeha, već društveni poredak iste vrste, u kome će novac i ekonomska moć biti malo drugačije raspoređeni.“ Ova nedvosmislena rečenica zadire u samu srž problema. Ujednačavanje zagađenja jednako zagađuje, ali ne staje na kraj zagađivanju.

 
„Popušteni zlatni lanac“

Jednakost ne figuriše mnogo u Marksovim radovima. On nikad nije mislio da radničke nadnice mogu da budu naročito visoke, ali čak i kad bi dosegle neku umerenu visinu, to ne bi bila poenta. Ostajao bi zatupljujući rad, koliko god nadnice bile visoke. Kapital je diktirao parametre, ritam i definiciju rada, šta jeste a šta nije profitabilno. Čak i pod „mekim i liberalnim“ kapitalizmom, gde radnik dobija bolju nadnicu i može da uveća svoje uživanje i potrošnju, njegova situacija se ne menja suštinski. Bolja plata ne menja njegovu zavisnost ništa više od „bolje odeće, hrane i tretmana, i većeg peculiuma [ušteđevine] u slučaju ropstva“. U najboljem slučaju, više nadnice znače da će „dužina i težina zlatnog lanca u koji je najamni radnik sebe već okovao biti malo popušteni“.[4]

Možda ovi devetnaestovekovni zvuci protesta izmamljuju osmeh, međutim takva formulacija ukazuje na strukturu rada koju Piketi ignoriše. Nije pitanje ko pogađa, Marks ili Piketi, kako kapitalizam funkcioniše, već je u pitanju vektor njihove analize. Piketijev vektor usmeren je ka distribuciji, Marksov ka proizvodnji. Piketi hoće da preraspodeli plodove kapitalizma kako bi ujednačio uspone i padove, a Marks da transformiše kapitalizam i okonča njegovu prevlast. Veliki deo Marksovih radova, ranih i kasnih, dokumentuje mizeriju rada. Stotine strana Kapitala opisuju prosečan radni dan (i noć) i njegove žrtve. Piketi o tome ne govori, iako njegova knjiga počinje jednim štrajkom. Odrednica „rad“ u indeksu (engleskog prevoda) glasi „vidi: podela kapital-rad“. Ovo ima smisla, jer se Piketi bavi nejednakostima te podele, a ne samim radom.

Zbog svega toga Piketi deluje savremeno a Marks staromodno. Kod Piketija rad postoji samo u smislu brojeva u odnosu na prihod. Ako se tu i tamo pojavi tračak besa, njegova meta su najbogatiji. On primećuje kako je bogatstvo Lilijan Betankur, naslednice kozmetičkog giganta L’Oreal, poraslo sa 4 milijarde dolara na 50 milijardi od 1990. do 2010: „Betankur, koja nije radila ni jedan jedini dan u životu, gledala je kako joj bogatstvo raste istom brzinom kao i Bilu Gejtsu.“ Pažnja koju Piketi posvećuje novcu odgovara našem današnjem senzibilitetu, dok Marksovi opisi putujućih pekara, beljara i farbara evociraju davnašnji svet. Proizvodni i montažni rad nestaje u naprednim kapitalističkim zemljama, a opstaje u zemljama u razvoju, od Bangladeša do Dominikanske Republike. Međutim, ako je nešto staro ne znači i da je prevaziđeno, a Marksova posvećenost radu ukazuje na nešto čega skoro i da nema kod Piketija.

 
Eksplozija nejednakosti u SAD

Piketi efikasno dokumentuje eksploziju nejednakosti, naročito u Americi, i pobija tvrdnje mejnstrim ekonomista koji pokušavaju da objasne razlike u prihodima delovanjem racionalnih tržišnih sila. On kritikuje američke akademske ekonomiste, „među kojima mnogi veruju da ekonomija u Americi funkcioniše prilično dobro i, naročito, da nagrađuje talenat i zasluge srazmerno i precizno“. To nije iznenađujuće, kako Piketi ističe, jer ovi ekonomisti spadaju u gornjih 10% hijerarhije bogatstva. Rast njihovih zarada podstiče privatni finansijski svet u kojem se nadmeću ili povremeno rade. Oni „imaju žalosnu tendenciju da brane svoje privatne interese, dok neuverljivo tvrde da zastupaju opšti interes“.

Jedan primer toga je skorašnji članak u stručnom časopisu Američkog ekonomskog udruženja,[5] gde se tvrdi da drastična nejednakost proizlazi iz ekonomskih realnosti: „Najplaćeniji imaju retke i jedinstvene talente koji im omogućavaju da zahtevaju visoke bonuse zahvaljujući rastućoj vrednosti njihovog talenta“, zaključuje koautor članka Stiven Kaplan, profesor na čikaškoj Booth School of Business: u fusnoti se otkriva da je Kaplan, redovni profesor preduzetništva i finansija, „član upravnih odbora uzajamnih fondova, i konsultant private equity i venture capital investitora“. To je stanje humanističkog obrazovanja u 21. veku.

Piketi, koji je predavao na Masačusetskom institutu za tehnologiju, napominje u uvodu da ga je apologetska (i kvazinaučna) kasta američkih ekonomista razočarala. „Veliku prednost“ položaja univerzitetskog ekonomiste u Francuskoj, komentariše Piketi, čine minimalno uvažavanje i plata, što ga vezuje za stvarni svet. Ali Piketi sa mnogo manje uspeha nudi suprotno objašnjenje za ogromne platne nejednakosti, osim prilično konvencionalne ideje da tehnologija, obrazovanje i društvene prilike proizvode platnu hijerarhiju. Nadoknada „supermenadžerima“, kako ih naziva, ne može se objasniti „opravdanjem racionalne produktivnosti“. „Ekstremno izdašne nagrade koje se dele vrhunskim menadžerima“, predstavljaju „snažnu silu“ u pooštravanju ekonomske nejednakosti, naročito u Americi. Ove gargantuovske isplate odraz su današnjih društvenih normi, koje su i same deo konzervativne politike smanjivanja najviših poreskih stopa. Korporativni direktori isplaćuju sebi ogromne plate jer im se može, a društvo smatra da je to prihvatljivo – barem u Americi i Britaniji.

Marks u svojoj analizi nije toliko zainteresovan za prikaz ogromnih ekonomskih nejednakosti koliko za pronalaženje njihovih korena u kapitalističkoj akumulaciji. Naravno, Piketi pripisuje nejednakost „osnovnoj protivurečnosti kapitalizma“, raskoraku između stope prinosa na kapital i stope ekonomskog rasta. Ova prva neminovno nadmašuje drugu, favorizujući postojeće bogatstvo nad postojećim radom i izazivajući „zastrašujuće“ nejednaku raspodelu bogatstva. Možda Marks tome ne bi ništa prigovorio, ali njegov je fokus na radu, iz koga nejednakost izvire i u kome se iskazuje. Marks tvrdi da akumulacija kapitala dovodi do delimične, povremene i trajne nezaposlenosti. Teško je negirati da je ovo nemilosrdna realnost danas, ali nje kod Piketija nema.

Marks počinje od drugačije tvrdnje: rad kao izvor bogatstva. Možda to danas izgleda prevaziđeno, ali ujedno nam govori nešto o jednom nerešenom problemu u kapitalizmu: kapitalizam ujedno i zahteva i lišava se rada – on i unajmljuje i, sve češće, otpušta. Radnici su mu potrebni dok se širi, ali oslobađa se radnika kad reže troškove i automatizuje se, smanjujući radnu snagu. Marks detaljno obrazlaže kako napredni kapitalizam proizvodi „relativno suvišnu radnu populaciju“, otpuštajući već unajmljene radnike i prestajući da dodaje nove. Kapitalizam proizvodi „jednokratne“ ljude i rezervnu armiju nezaposlenih. Kako bogatstvo i kapitalizam napreduju, tako napreduju i nedovoljno zaposleni i nezaposleni, oni zaista nejednaki.

 
Pod najezdom čudovišta

Stotine ekonomista su pokušavale da preprave ili opovrgnu ovu analizu, ali posmatrajući svet, reklo bi se da je Marskova ideja o rastu viška radne snage tačna. Od Egipta do Salvadora, od Evrope do Amerike, većina zemalja prolazi kroz ozbiljnu krizu nedovoljne zaposlenosti ili nezaposlenosti. Kapitalistička produktivnost nadmašuje kapitalističku potrošnju. Koliko god njihovi prohtevi bili ogromni, 25 menadžera hedž fondova ne mogu da potroše svoju kompenzaciju od 21 milijardu dolara, iako će možda pokušati. Kapitalizam trpi nalet „čudovišta preterane proizvodnje, prenaseljenosti i preterane potrošnje“. Kina verovatno može da proizvede dovoljno robe ne samo za potrebe Evrope i Severne Amerike, nego i Afrike. Ali šta se onda dešava sa svetskom radnom snagom? Kineski izvoz tekstila i nameštaja u podsaharsku Afriku već se odrazio na broj radnih mesta za Afrikance.[6] Sa stanovišta kapitalizma, postoji rastuća armija permanentno nedovoljno zaposlenih i nezaposlenih, živih primera nejednakosti očajne za poslom. „Treba li čitav svet da se sastoji od ograđenih naselja?“ pita Branko Milanović u svojoj knjizi o svetskoj nejednakosti, The Haves and the Have-Nots.

Marks i Piketi gledaju u različitim pravcima, pa su takva i njihova rešenja. Piketi, u skladu sa svojom strepnjom u pogledu nejednakosti i raspodele, predlaže progresivni globalni porez na kapital, koji će „zaustaviti beskrajno uvećavanje nejednakosti bogatstva“. On priznaje da je ta ideja „utopijska“, ali tvrdi da je korisna i neophodna. „Mnogi će odbiti globalni porez na kapital kao opasnu iluziju, kao što je svojevremeno odbijan i porez na dobit, pre nešto više od jednog veka.“ Marksov Kapital ne nudi prava rešenja. U pretposlednjem poglavlju aludira na „nove snage i nove strasti“, koje se podižu da transformišu kapitalizam, uvodeći nas u eru „saradnje i zajedničkog vlasništva nad zemljom i sredstvima proizvodnje“. Agens je radnička klasa. Godine 2014. i to je utopija – ili nešto još gore, zavisno od toga kako tumačite sovjetsko iskustvo.

Ne treba da biramo između Piketija i Marksa. Ili možda, da se poslužimo Piketijevim rečnikom, treba da razjasnimo njihove razlike. Piketijev utopizam ima praktičnu prednost – utemeljen je na poznatom rečniku poreza i regulacija; zahteva globalnu saradnju, svetsku vladu, za uvođenje globalnog poreza koji će zauzdati „beskrajnu spiralu neegalitarnosti“. On nam nudi nešto opipljivo, švedski kapitalizam koji je ublažio ekonomske ekstreme. Ne bavi se viškom radne snage, otuđenjem rada, niti društvom koje pokreću novac i profit. Piketi ove stvari prihvata, i traži da ih i mi prihvatimo. Zauzvrat, nudi nam kapitalizam sa svim njegovim plusevima ali sa manje minusa.

Piketi je možda konvencionalniji ekonomista nego što sam misli. Najbolje se snalazi sa statistikom zarada, poreskim predlozima i odborima koji razmatraju ta pitanja. Njegov lek za nejednakost ne izlazi iz zone politike oporezivanja odozgo nadole; ravnodušan je prema protestima i pokretima odozdo nagore, koji su nekada igrali presudnu ulogu, dovodeći u pitanje nejednakost, i možda će je ponovo igrati. Izgleda da mu više smeta neuspeh državnih poreza da ublaže nejednakost nego sama nejednakost. Iako se često i vešto poziva na 19-vekovne beletriste poput Balzaka i Džejn Ostin, njegova definicija kapitala mogla bi se smatrati previše ekonomističkom ili preuskom. Ne uzima u obzir socijalni kapital, akumuliranu kulturu i savoir-faire koji su se nakupili kod bogatih i prokrčili stazu za uspeh njihove dece. Ograničeni socijalni kapital drži marginalizovane na margini isto koliko i bankovni računi. Piketi o tome nema šta da kaže.

Marks nam pruža više – i manje. Njegova osuda je dublja i šira, ali nema „uputstvo“ u zaključku. Njega bismo mogli nazvati antiutopijskim utopistom. U jednom pogovoru, on ismeva neke koji bi da pišu „recepte za kuhinju budućnosti“. Iz njegovih ekonomskih spisa izvire vizija, ali ona nema mnogo veze sa egalitarizmom. Marks je uvek odbijao primitivističku jednakost u zajedničkom siromaštvu, koja bi predstavljala „univerzalnu osrednjost“. Ali čak ni šira ideja jednakosti nije privukla veću Marksovu pažnju. On je prihvatao bogatstvo kapitalizma, ali ne i njegovu antagonističnu suštinu u kojoj sav rad – celokupno društvo – postoji samo kao oruđe profita. Veći egalitarizam samo bi demokratizovao ovo zlo. Priznavao je snagu „zlatnog lanca“, ali i mogućnost kidanja karika. Šta će doći posle? To nije bilo jasno. Možda najbolje savete možemo pronaći u njegovim ranim radovima, u kojima je pisao i o lancu – i o religiji kao opijumu. „Kritika je potrgala imaginarno cveće s lanca ne zato da bi čovek nosio lanac bez mašte, bez radosti, nego da bi lanac odbacio i brao živi cvet.“

 
Russell Jacoby, Le Monde diplomatique, avgust 2014.

Preveo Ivica Pavlović

Peščanik.net, 31.08.2014.

———–    
  1. Harvard University Press, 2014.
  2. Allan Bloom, The Closing of the American Mind, Simon & Schuster, New York, 1987.
  3. Richard Henry Tawney, Equality, Allen & Unwin, London, 1952.
  4. Karl Marx, Capital, Vol 1, Penguin Classics, London, 1990.
  5. Steven N Kaplan, Joshua Rauh, “It’s the xxx: the Broad-Based Rise in the Return to Top Talent”, Journal of Economic Perspectives, Vol 27, no 3, Nashville, 2013.
  6. Vidi Raphael Kaplinsky, “What does the Rise of China do for Industrialization in Sub-Saharan Africa?”, Review of African Political Economy, Vol 35, no 115, Swine (UK), 2008.
/////////////////////////////////////
///////////////////////////////////////////////////////














01.09.2014.

KAD U KRHKE DJEČIJE RUKE TUTNEŠ ORUŽJE

'Veseljak' je opasniji od atomske bombe

Kad u krhke dječije ruke tutneš oružje

Photo: www.ladsistema.ru

Mreže ideologije i propagande imperiju mogu predstaviti kao zaštitnika mira i slobode. Ali, neki od nas će, svaki put kada nam globalne TV-mreže kao skandalozan primjer varvarstva prikažu djecu - talibane sa automatima u rukama, reći: "Svakako, to je užasno", a onda podsjetiti na sve djevojčice iz svih arizona i komercijalnih kampova za vojnu obuku, na te crne razglednice iz najslobodnije, najbolje zemlje sa najboljim predsjednikom koji brine o ljudima i njihovim pravima na cijelom svijetu

Photo: ytimg.com

Postojao je taj krasni običaj u Crnoj Gori: da se puca kad se slavi. Otac ženi sina, pa izađe pred kuću i ispali rafal iz "kalašnjikova". Rodilo se dijete, baci kućni domaćine bombu na livadu iza štale, valja se... Jugoslavija osvoji prvenstvo u nečemu, košarci na primjer, kad eto ti stotine ljudi u crnogorskim gradovima provlače glave kroz prozore svojih stanova i u noćno nebo ispaljuju metke.

Naravno, onaj koji slavi tako što puca u zrak i ne razmišlja o tome da će svaki metak koji je opalio gore - pasti dolje. I da bi mogao pasti nekome na glavu. Dešavalo se to. Voze se ljudi kolima, čuju zvuke svadbe u daljini, u sljedećem trenutku je onaj ko sjedi na mjestu suvozača mrtav: veselili se ljudi, malo pripucali, pa metak, što ti je zla sreća, pogodio putnika posred čela. Majka sa djetetom u kolicima šeta kraj mora, dijete usmrti metak koji je ispalio neki veseljak.

Devedesetih su narodna slavlja u Crnoj Gori zvučala kao ozbiljne gradske borbe: satima su oko radosnoga doma odjekivali rafali automata i eksplozije bombi. Devedesetih je važilo pravilo da nema bolje svadbe bez pet-šest mrtvih. Tako je to: nije moglo završiti na zlu koje smo činili drugima. Toliko je toga zla bilo da mu je Crna Gora mala bila, kipilo je kao mlijeko zaboravljeno na šporetu.

Danas je bolje, jer policija kao brani šenlučenje, ali oni sa vezama u represivnom aparatu - a to su najgori od najgorih, elita, novobogataši i doušnici - i dalje znaju opaliti pokoji rafal. Ne tako davno je avion Montenegro Airlinesa za Božić na podgorički aerodrom sletio sa rupama od metaka na krilima: neko je u Zeti kraj Podgorice "rokao" u vazduh i zamalo srušio putničku letjelicu, pa se ozbiljni svjetski mediji pitaju kako je oboren onaj zlosrećni avion iznad Ukrajine. Lijepo: "veseljak" je opasniji od atomske bombe, a "veseljak" koji u štali drži sofisticirane protivavionske rakete opasnost je za svjetski mir, bez trunke pretjerivanja.

Prvi pucanj iz automata

Ali, kakva god da je Crna Gora, a nikakva je, ovdašnja patološka ljubav prema oružju još je ništa u usporedbi sa onom kakvu demonstriraju Amerikanci. U Arizoni, čitamo, brižni roditelji devetogodišnju djevojčicu odveli u kamp u kojem djecu obučavaju rukovanju oružjem. Sretno dijete dobilo priliku da puca iz automata, pa pritom ubilo instruktora. Ponosni roditelji kamerom snimali veličanstveni događaj, da ostane za pokoljenja: nije to mala stvar, prvi pucanj iz automata.

Photo: www.ladsistema.ru

Vlasnik kampa kasnije objašnjavao da mu nikako nije jasno šta se desilo: kako je moguće da, tamo gdje se puca, bude mrtvih? Njegovi instruktori su vrhunski profesionalci, a u radu kampa primjenjuju se najviši profesionalni standardi. Sad, šta ti ja znam, nisam ekspert za oružje, možda je djevojčica naročito talentovana? Možda da je koliko sutra pošalju u Irak, nije uredu da takav talenat zakržlja?

Mene jedino zanima: hoće li nesretno dijete, kojem je upravo uništen život, jer će ga provesti sa sviješću da je, bez svoje volje i svoje krivice, postala ubica, biti oduzeto onima koji su je rodili? Ideja da u krhke dječije ruke tutneš oružje, da dijete naučiš da ubija, monstruozna je. To što se takva vrsta zlostavljanja djece toleriše, što je to legalno, još je monstruoznije. A još monstruoznije od toga je to što se takvo zlostavljanje djece komercijalno eksploatiše, pa postoji cijeli zločinački lanac: roditelji - kompanija za obuku malih pistolerosa - država koja naplaćuje porez na zlostavljanje djece.

A šta tek reći o omiljenom argumentu američkih branitelja prava na slobodno posjedovanje oružja, uključujući tu i automatsko: "oružje ne ubija ljude, ljudi ubijaju ljude". Slijedeći tu logiku, zašto istrajavati na zabrani heroina? - "heroin ne ubija ljude, ljudi ubijaju ljude". Čemu zabrana biološkog oružja, zašto svaka američka kuća ne bi imala vlastite zalihe antraksa i ciklona B? Jer, "nervni gas ne ubija ljude, ljudi ubijaju ljude".

Nasilje se uvijek vraća kući

Od Waltera Benjamina znamo kako je svaki dokument civilizacije ujedno i dokument varvarstva. Zato što to jeste tako, moguće je razvijati nanotehnologiju i istovremeno učiti djecu da pucaju. Imperije uvijek počivaju na nasilju, tu američka nije izuzetak. Toj je državi, najvećem izvozniku oružja na svijetu, u permanentnom ratu, iako je njenom predsjedniku, u sramnom podaničkom i snishodljivom aktu bez premca, dodijeljena Nobelova nagrada za mir. To što Amerika u nekom ratu nije pobijedila još od 1945. godine ne mijenja stvari. Nije bitan ishod: bitan je mehanizam, bitno je da ratna mašina, koja je stroj za ubijanje i štamparija novca ujedno, ne stane.

Photo: www.ladsistema.ru

Mreže ideologije i propagande imperiju mogu predstaviti kao zaštitnika mira i slobode. Ali, neki od nas će, svaki put kada nam globalne TV-mreže kao skandalozan primjer varvarstva prikažu djecu - talibane sa automatima u rukama, reći: "Svakako, to je užasno", a onda podsjetiti na sve djevojčice iz svih arizona i komercijalnih kampova za vojnu obuku, na te crne razglednice iz najslobodnije, najbolje zemlje sa najboljim predsjednikom koji brine o ljudima i njihovim pravima na cijelom svijetu.

Sve džaba: kao i u Crnoj Gori devedesetih, kada smo napadali susjede - nasilje se uvijek vraća kući.

*Tekst prenosimo sa prijateljskog sajta Al Jazeera Balkans uz dozvolu autora


////////////////////////////////////////////////////////////////
////////////////////////////////////////////////////////

image

Bojan Babić, Devojčice budite dobre (Levo krilo, 2013.)

Ironična poglavlja jednog mračnog vremena

image

O pjesmi "Dan oslobođenja" Faruka Šehića (3)

Nada je nostalgično sjećanje na budućnost

image

Read on: Ivan Lovrenović, Nestali u stoljeću (Fraktura, 2013)

Ideološki zakržljala forma

image

Nad zamrznutom vodom Oba

Narod je uz Volgu teglio sudbine

image

U mozak slazi njene mrtve glave

Ofelija

/////////////////////////////////////////

Majke Srebrenice i Žepe mole za informacije o masovnim grobnicama

Povodom 30. augusta, Međunarodnog dana nestalih osoba, članovi Udruženja-Pokreta "Majke enklava Srebrenica i Žepa'' obavještavaju sve ljude, bez obzira na vjeru i nacionalnost, da ukoliko imaju i najmanju sumnju ili ...

Porodice traže i najmanju kost kako bi dostojanstveno sahranile najmilije

Iako je od završetka rata prošlo punih 19 godina, na cijelom području Bosne i Hercegovine i danas se traga za najmanje 8.000 nestalih osoba. Od rata do danas pronađeno je, ekshumirano i zvanično identificirano 22.000 žrtava
/////////////////////////////////////
e-Plus

Burning Man 2014: Neka gori čovek

Jednom godišnje, u avgustu, desetine hiljada ljudi okupi se u pustinji Black rock u Nevadi kako bi napravili Black rock grad, posvećen zajedništvu, umetnosti i samooslobađanju. Rastaju se ...

Gender riot: Seksizam u 9 slika

Ponekad je teško pratiti gde smo uznapredovali, a gde zaostajemo kada su u pitanju uloge polova. Novi projekat, koji je pokrenuo dizajner Yang Liu, pojednostavljuje svakodnevne stereotipe, izvlačeći na svetlo dana njihove ...
//////////////////////////////////////////////////////////////////

Video hit: Dobrica Erić

Nema ljube vernije od trube

////////////////////////////////////////////

Zbirka eseja Srđana Srdića

Kulturni centar Novog Sada i Književna radionica Rašić objavili su zbirku eseja Srđana Srdića „Zapisi iz čitanja“. Štampano izdanje knjige delo je KcNS, dok je KrR zadužena za elektronsko izdanje
////////////////////////////////////////////////////////////////

Četnička Conchita

Uništili smo Ukrajince

/////////////////////////////////
Svet plus

Rusija raskinula partnerstvo sa Evropom

Rusija je "praktično raskinula svoje partnerstvo" sa Evropom u svojoj želji da uspostavi novi poredak, izjavio je u ponedeljak nemački predsednik Joahim Gauk dok je novoizabrana šefica evropske diplomatije Federika ...

Američki senatori za slanje oružja u Ukrajinu

Šef Komiteta za spoljne poslove američkog Senata Robert Menendez pozvao je u nedelju na isporuku oružja Ukrajini, zbog, kako je rekao, direktne invazije Rusije na tu zemlju
/////////////////////////////////////////////////
///////////////////////////////////////

Pišem o najgorem od svih stoleća
/////////////////////////////////////////

Nada je nostalgično sjećanje na budućnost
/////////////////////////////////////
Fotogalerije: Trista čuda

Sedam foto dana: Ljubav u doba tenkova

Sa napretkom tehnologije neka daleka mesta postala su nam bliža. Nije uvek jednostavno putovati, a sa razvojem interneta sada možemo da otvorimo neke nove horizonte. Dok se sami ne uverite, pridružite nam se na putovanju ...

Lament nad nemirom: Gde je mir?

Šta je za vas mir? To je pitanje koje je postavljeno milionima kreativaca sa mreže EyeEm. Rezultati su bili neverovatni, u 13 000 radova različiti profili pokušali su da objasne i dokažu kako mir izgleda. Još jednom je postalo jasno ...
////////////////////////////////////

Maleni kamenčić usred Atlantskog okeana
////////////////////////////////////////////////////////
////////////////////////////////////////
System error

Kad u krhke dječije ruke tutneš oružje

Mreže ideologije i propagande imperiju mogu predstaviti kao zaštitnika mira i slobode. Ali, neki od nas će, svaki put kada nam globalne TV-mreže kao skandalozan primjer varvarstva prikažu djecu - talibane sa automatima u ...

Hodočašće svetoj Ceci lukavičkoj

Nakon što je rat minuo, Ceca je i dalje ostala prisutna u Sarajevu. Pokušane su razne terapije kako bi se omladina skinula sa nje. Osnivani su rehabilitacioni centri za odvikavanje. Umjesto liječenja posttraumatskog stresa, liječena ...
///////////////////////////////////////////
Izvinite zbog nedostatka programa

Borko Stefanović

Izvinite zbog nedostatka programa

Moramo napraviti jasan program i ponudu građanima Srbije. Personalne stvari su potpuno nebitne u ovom trenutku. Najvažnije je da opozicija učini sve što može da odbrani izbornu volju građana Vojvodine ...

Milorad Dodik

Mile priznaje samo Dodikov sud

Sud i Tužilaštvo BiH promovisani su nasiljem međunarodne zajednice. Pokazalo se da nisu mesto pravde, već nepravde i zato ne treba ni da postoje.

Jelena Guskova

Svetska zavera providnih namera

U Bosni i Hercegovini još u februaru ove godine postojao je pokušaj da se pokrene revolucija u boji kako bi rukovodstvo RS bilo smenjeno. Već tada je bilo jasno da ...

Emil Vlajki

Mile kao Milošević

Pošto brižljivo pripremljeni manipulativni napadi na glavne institucije sistema, a u cilju priprema za obaranje sadašnjih vlasti ne prestaju, ovaj će se dio Predsjedništva adekvatno tome oglašavati. Na djelu je ...

Dragan Bjelogrlić

Imanjići para, nemanjići dara

Voleo bih da se bavim tom temom. Tačno je da sam to najavio i da sam već počeo da radim na pripremama za mogući scenario sa dvojicom pisaca - vašim ...

Milorad Dodik

Mala plata tri sa tri

Moja plata je fer i mala je za ono što radim. U okviru onoga što društvo može, to je to.

Branko Radun

Nekom rat, nekom protektorat

Izbor je onemogućen jer je Srbija zapadni protektorat najmanje od 5. oktobra 2000, a godinama unazad smo pljačkaškom tranzicijom slabili i svoju ekonomiju, reformama bezbednosti raspustili vojsku i erodirali svoj ...

Cvijetin Milivojević

Vlajkuj me, Emile!

Moj profesor Emil Vlajki definisao je propagandu kao „prisilnu sugestibilnost“; praktičari su pisali da je to ona vrsta komuniciranja u kome je dozvoljeno sve, sve, pa i laž. A večni ...

Boško Obradović

Evropska unija je prošlost, Gulag je budućnost

Danas smo svedoci da se Vlada Srbije odriče te perspektive zarad maglovite EU budućnosti, jer u ovom trenutku niko ne može sa sigurnošću da kaže da ćemo i kada ući ...
/////////////////////////////////////////

image

Filmski dokumenti užasa (14): Srpski genocid nad Bošnjacima

Put bez povratka

image

Sarajevo 1914: Uzroci i posljedice (4)

Dejtonska BiH je država nacionalnih kapitalaca

image

Filmski dokumenti užasa (13): Srpski genocid nad Bošnjacima

Tunel - tajna opsade Sarajeva

image

Sarajevo 1914: Uzroci i posljedice (3)

BiH je posljednje iskušenje nacionalne države

/////////////////////////////////

Gustav Krklec, blaga duša literarnih matineja
/////////////////////////////////////////
junaci našeg doba jure

Srpski snajperista savetuje dobrovoljce: Pare borce kvare

Dejan Berić je srpski snajperista koji se kao dobrovoljac borio na strani proruskih falangi sve dok ga neprijatelj nije zarobio. Kada su ga kasnije ipak oslobodili, Berić je prebegao u ...

Zar ja da im brišem suze, a oni me stalno guze

Šta bismo mi, ovako naivni i nedozreli, da nam nije Novog standarda? Kako bismo doznali za sve te silne opasnosti i nedaće koje srspki narod vrebaju iza svakog ćoška da Civilko Cvijanović nema tako istančan ...


///////////////////////////////////////////////////////

//////////////////////////////////////////////////////

Crknite, dušmani

e-novine.com - Crknite, dušmani



/////////////////////////////////////////////////


Prizren u Lukoviću

e-novine.com - Prizren u Lukoviću


///////////////////////////////////////////////////////////////

Jesen usred ljeta

e-novine.com - Jesen usred ljeta



////////////////////////////////////////////////////

Računanje prošlosti

e-novine.com - Računanje prošlosti

30.08.2014.

FILMSKI DOKUMENTI UŽASA (14): SRPSKI GENOCID NAD BOŠNjACIMA

Put bez povratka

30.08.2014.

Put bez povratka

Put bez povratka
//////////////////////////////////////////////////////////


image

Sarajevo 1914: Uzroci i posljedice (4)

Dejtonska BiH je država nacionalnih kapitalaca

image

Filmski dokumenti užasa (13): Srpski genocid nad Bošnjacima

Tunel - tajna opsade Sarajeva

image

Sarajevo 1914: Uzroci i posljedice (3)

BiH je posljednje iskušenje nacionalne države

image

Stara škola književne kritike (4)

Ivo Andrić, fanatik bola, puto­vanja i nade u daljinu

////////////////////////////////////////////

Majke Srebrenice i Žepe mole za informacije o masovnim grobnicama

Povodom 30. augusta, Međunarodnog dana nestalih osoba, članovi Udruženja-Pokreta "Majke enklava Srebrenica i Žepa'' obavještavaju sve ljude, bez obzira na vjeru i nacionalnost, da ukoliko imaju i najmanju sumnju ili ...

Porodice traže i najmanju kost kako bi dostojanstveno sahranile najmilije

Iako je od završetka rata prošlo punih 19 godina, na cijelom području Bosne i Hercegovine i danas se traga za najmanje 8.000 nestalih osoba. Od rata do danas pronađeno je, ekshumirano i zvanično identificirano 22.000 žrtava
///////////////////////////////////////
Svet plus

Na hiljade antifašista protiv šake neonaci jada

Švedska policija se u nedelju u Stokholmu na kratko sukobila sa desetak hiljada demonstranata, koji su protestovali protiv predizbornog skupa neonacističke političke stranke, oko dve nedelje pred parlamentarne izbore u ...

Tusk i Mogerini umesto Van Rompeja i Ešton

Lideri Evropske unije imenovali su večeras poljskog premijera Donalda Tuska za naslednika Hermana Van Rompeja na čelu Evropskog saveta, dok će Ketrin Ešton naslediti italijanska šefica diplomatije Federika Mogerini, objavio ...
///////////////////////////////////////////////////////

Četnička Conchita

Uništili smo Ukrajince

//////////////////////////////////////////
BRISEL

/////////////////////////////////////////
Svetska zavera providnih namera

Jelena Guskova

Svetska zavera providnih namera

U Bosni i Hercegovini još u februaru ove godine postojao je pokušaj da se pokrene revolucija u boji kako bi rukovodstvo RS bilo smenjeno. Već tada je bilo jasno da ...

Emil Vlajki

Mile kao Milošević

Pošto brižljivo pripremljeni manipulativni napadi na glavne institucije sistema, a u cilju priprema za obaranje sadašnjih vlasti ne prestaju, ovaj će se dio Predsjedništva adekvatno tome oglašavati. Na djelu je ...

Dragan Bjelogrlić

Imanjići para, nemanjići dara

Voleo bih da se bavim tom temom. Tačno je da sam to najavio i da sam već počeo da radim na pripremama za mogući scenario sa dvojicom pisaca - vašim ...
//////////////////////////////////

Maleni kamenčić usred Atlantskog okeana
///////////////////////////////////////////////////

Video hit: SNSD Kampanja

Mile voli sklisko i porno plesačice

////////////////////////////////////////

Srbija želi da sarađuje sa Bosnom i Hercegovinom

Predsednik Srbije Tomislav Nikolić izjavio je da je nedavna poseta premijera Aleksandra Vučića Sarajevu ozbiljan znak da Srbija želi da sarađuje sa Bosnom i Hercegovinom (BiH). Nikolić je u intervjuu ...
////////////////////////////////////////////
junaci našeg doba jure

Srpski snajperista savetuje dobrovoljce: Pare borce kvare

Dejan Berić je srpski snajperista koji se kao dobrovoljac borio na strani proruskih falangi sve dok ga neprijatelj nije zarobio. Kada su ga kasnije ipak oslobodili, Berić je prebegao u ...

Zar ja da im brišem suze, a oni me stalno guze

Šta bismo mi, ovako naivni i nedozreli, da nam nije Novog standarda? Kako bismo doznali za sve te silne opasnosti i nedaće koje srspki narod vrebaju iza svakog ćoška da Civilko Cvijanović nema tako istančan ...

//////////////////////////////////////////////////////////

//////////////////////////////////////////////////////////////

Balkanski špijun i ostali doušnici



///////////////////////////////////////////////////////////

image

Usiljeni radikalizam Bojan Pajtića

Demonstracija patologije žutog nacionalizma

image

“Pravda” regrutuje iz busije: Vojska Novorusije

Kuda ovog leta na klanje?

image

Nagađanja nakon novih avantura zaštićenog svedoka Ljubiše Buhe

Koga štiti Politika i šta poručuje



///////////////////////////////////////////////

Računanje prošlosti

e-novine.com - Računanje prošlosti


///////////////////////////////////////////////////////////

image

Sarajevo 1914: Uzroci i posljedice (4)

Dejtonska BiH je država nacionalnih kapitalaca

image

Filmski dokumenti užasa (13): Srpski genocid nad Bošnjacima

Tunel - tajna opsade Sarajeva

image

Sarajevo 1914: Uzroci i posljedice (3)

BiH je posljednje iskušenje nacionalne države

image

Stara škola književne kritike (4)

Ivo Andrić, fanatik bola, puto­vanja i nade u daljinu


///////////////////////////////////////////////////////////////

image

Read on: Ivan Lovrenović, Nestali u stoljeću (Fraktura, 2013)

Ideološki zakržljala forma

image

Bojan Babić, Devojčice budite dobre (Levo krilo, 2013.)

Ironična poglavlja jednog mračnog vremena

image

Nad zamrznutom vodom Oba

Narod je uz Volgu teglio sudbine

image

O pjesmi "Dan oslobođenja" Faruka Šehića (2)

Živjeti u vremenu između rata i mira

image

U mozak slazi njene mrtve glave

Ofelija

29.08.2014.

LIDERI POTPISALI DEKLARACIJU: PREUZIMANjE ODGOVORNOSTI ZA SUDBINU NESTALIH

29.08.2014.

Multimedija Lideri potpisali Deklaraciju: Preuzimanje odgovornosti za sudbinu nestalih

Potpisivanje deklaracije o ulozi Srbije, BiH, Hrvatske i Crne Gore u adresiranju pitanja nestalih, kao i posljedica oružanog sukoba i kršenja ljudskih prava, ICMP, OSCE i UN ocijenili su historijskim danom Dalje/More

Djeca ispred maglajskog vrtića

Poplavljeni vrtići: Kako djeci vratiti osmijeh

Majske poplave koje su zadesile BiH nisu zaobišle ni dječije vrtiće. Na desetine ih je potpuno uništeno, a već tri mjeseca u nekoć najveselijim prostorijama ne čuju se dječiji smijeh i graja. Pored vrtića, klizišta uzrokovana poplavama odnijela su dječija igrališta i parkove Dalje/More

Dio Povelje Kuluna bana

Audio 825 godina od Povelje: Da je Kulina bana ovih dana

Uz 825. godišnjicu ovog veoma značajnog dokumenta u istoriji ne samo srednjovjekovne Bosne nego BiH, pa i cijelog južnoslovenskog prostora, dobro se upitati gdje je danas zemlja Kulina bana Dalje/More

Štrajk glađu bivšeg atletskog reprezentativca

Fotogalerija Bivši atletski reprezentativac štrajka glađu

Muhedin Muhić, bivši atletski reprezentativac započeo je štrajk glađu pred zgradom Vlade Tuzlanskog kantona, jer se već godinama pokušava zaposliti kao defektolog u nekoj od javnih ustanova ili poduzeća, ali već devet godina stalno dobiva odbijenice Dalje/More

Maglaj nakon poplava

Nakon poplava teško i pacijentima i zdravstvenim radnicima

Majske poplave oštetile su četiri doma zdravlja i veliki broj ambulanti u BiH. Mulj i voda uništili su prostorije, opremu, dokumentaciju, lijekove, vozila. Tri mjeseca nakon ove prirodne katastrofe te zdravstvene ustanove rade u improvizovanim ambulantama Dalje/More

Bura oko esencijalne liste lijekova u Tuzlanskom kantonu

Za odluku o novoj esencijalnoj listi lijekova u Tuzlanskom kantonu mnogi vjeruju da je politička, jer je donesena mjesec dana uoči izbora u BiH. Slučaj bi, po svemu sudeći, mogao završiti na sudu
Dalje/More

Multimedija Otvoren Mediteran film festival

Mediteran Film Festival - festival dokumentarnog filma u Širokom Brijegu otvoren je svjetskom premijerom dokumentarnog filma „Izgubljeno dugme“, posvećenom tragično preminulom bubnjaru grupe Bijelo Dugme Goranu Ivandiću Ipetu
Dalje/More

Multimedija Đaci moraju na nastavu, a klupe još na ulici

U Republici Srpskoj u četiri škole će se nastava odvijati u šatorima, a u Federaciji BiH još uvijek se ne zna kada će početi školska godina u gradovima zahvaćenim majskim poplavama
Dalje/More

Dužnosnik RS u Hagu: Jovan Divjak je izdao srpski narod

Suđenje zapovjedniku Glavnog štaba Vojske Republike Srpske (VRS) Ratku Mladiću nastavilo se iskazom Velimira Dunjića, bivšeg zapovjednika Igmanske brigade VRS-a, jedne od jedinica koje su držale Sarajevo pod opsadom (1992-1995)
Dalje/More

Njemački podsticaj ekonomskog oporavka Zapadnog Balkana

Organizacijom Konferencije o Zapadnom Balkanu Njemačka želi poslati poruku da računa na ovaj region i da je spremna pomoći da se ubrzaju reforme i zemlje ekonomski osnaže regionalnim projektima
Dalje/More

Damir Hadžić: Politika neće usporiti izgradnju Jadransko-jonskog koridora

Ministar prometa i komunikacija Bosne i Hercegovine Damir Hadžić u razgovoru za RSE ocjenjuje da je od velikog značaja za Bosnu i Hercegovinu izgradnja Jadransko-jonske autoceste
Dalje/More

Fotogalerija Doboj: Ljubitelji knjige među golim zidovima poplavljene biblioteke

Tokom majske poplave u Narodnoj biblioteci u Doboju uništeno je više od 40 000 knjiga i novinska arhiva sakupljana od 1945. Knjižni fond obnavlja se puno brže nego zgrada Biblioteke, čije prizemlje još uvijek izgleda sablasno
Dalje/More

Jadransko-jonski koridor izlaz iz izolacijskog tunela

Za Bosnu i Hercegovinu gradnja Jadransko-jonske ceste više je od saobraćajne infrastrukture: mogućnost da se uposle domaće kompanije i ljudi u zemlji sa preko pola miliona nezaposlenih
Dalje/More

Osnivač SDS-a Ilijaša prebacivao odgovornost s Mladića na Karadžića

Kao Mladićev svjedok obrane, ratni predsjednik srpske općine Ilijaš Ratko Adžić ustvrdio je da je civilna, a ne vojna vlast bosanskih Srba bila odgovorna za formiranje Kriznih štabova, vojnih jedinica kao i uputstva za preuzimanje općina
Dalje/More

Dokumentarac o haškim svjedocima

Nakon nekoliko svečanih i edukativnih prikazivanja dokumentarnog filma o svjedocima zločina na Haškom sudu za bivšu Jugoslaviju, uradak pod nazivom „Njihovim očima: svjedoci pravde“ dostupan je sada i cjelokupnoj javnosti
Dalje/More

Multimedija Pomoć samo u obećanjima

Tri mjeseca nakon nezapamćenih poplava u BiH obnova uništenih kuća i zgrada ide sporo, mnogi su još u šatorima, bez struje i vode, u nemogućim uslovima, očajni zbog približavanja zime i nebrige vlasti
Dalje/More

In memoriam Sulejmanu Kupusoviću: Zakašnjela sličica iz života kulturnog udarnika

Okruglo deset dana nakon smrti, zvanično je obilježen odlazak jednog od najvećih bh. pozorišnih i televizijskih reditelja Sulejmana Kupusovića. Razlog ovog, barem ovdašnjoj praksi, neprimjerenog kašnjenja više je nego jednostavan, premda ne baš posve razumljiv.
Dalje/More

Neophodan veći međunarodni angažman oko Libije

U Libiji je ostalo još oko 200 državljana BiH i njihov život nije u opasnosti, kaže za RSE ambasador BiH u toj državi Ibrahim Efendić, koji naglašava da su borbe koje se vode zapravo bitke za uređenje Libije
Dalje/More

Vučićeva distanca i Dodikov rejting

Uoči oktobarskih izbora u BIH, premijer Srbije Aleksandar Vučić je poslao poruku: nećemo podržavati ni jednu stranu, nijednog kandidata. Time je Beograd napravio otklon od svog višegodišnjeg ljubimca Milorada Dodika
Dalje/More

U državnim i javnim službama sve sama rodbina funkcionera

U najnovijem Mostu RSE razgovaralo se o nepotizmu u BiH. Sagovornici su bili aktivisti organizacija koje se bave korupcijom - Ivana Korajlić iz Transparency Internationala i Adis Arapović iz Centara civilnih inicijativa
Dalje/More

Multimedija Turski film "Pjesma moje majke" najbolje ostvarenje

Dodijelom nagrada u subotu navečer u Narodnom pozorištu zatvoren je jubilarni Sarajevo Film Festival. Najboljim glumcima proglašeni su Feyyaz Duman i Mari Kitia. Najbolji kratki film je "Kokoška", a dokumentarni "Goli"
Dalje/More

Sarajevo Film Festival: O Gazi, mladim talentima i koprodukcijama

Devetodnevna filmska smotra, koja je u protekle dvije decenije stekla reputaciju najznačajnije u regiji, do subote uveče planira završiti sa projekcijama ukupno 247 filmova iz 60 zemalja
Dalje/More

Audio Zašto treba reciklirati

Recikliranje je u razvijenim zemljama unosan posao, no kako u BiH samo mali dio iskoristivog otpada završi u reciklaži, godišnje tako propadnu desetine miliona eura potencijalnih resursa. Sistemskim rješavanjem ovog problema na desetine hiljada radnih mjesta bi bilo otvoreno
Dalje/More

Fotogalerija Građani Maglaja zaboravljeni među golim zidovima

Tri mjeseca nakon razorne poplave koja je polovinom maja poharala Maglaj posljedice prirodne nesreće vidljive su gotovo na svakom koraku. Brojni stambeni objekti nisu obnovljeni, a građani kažu da su prepušteni sami sebi
Dalje/More

Hitno prekinuti nasilje u Gazi

Palestinski režiseri Abdel Salam Shehadeh i Ashraf Mashharawi laureati su ovogodišnje nagrade Fondacije Katrin Cartlidge. Nagradu, na ceremoniji u okviru 20. SFF, uručio im je Ken Loach - eminentni britanski režiser
Dalje/More

Audio Penzioneri u limbu: Kasne isplate, najavljena smanjenja

U posljednja tri mjeseca isplata penzija u FBiH je pomjerena za sedam do deset dana, a u Fondu PIO i resornom ministarstvu jednostavno su rekli - novca nema dovoljno. U RS-u posljednje poplave su rezultirale smanjenjem zaposlenih, te je sindikat izašao sa podatkom da je 10.000 penzionera više nego zaposlenih, što će u konačnici značiti smanjenje penzija
Dalje/More

Video Sedmi dan SFF: "Dobrodošli u Sarajevo", "Azemina", Fondacija Katrin Cartlidge

Film "Dobrodošli u Sarajevo" Michaela Winterbottoma je potresno ispitivanje rata u Bosni i Hercegovini sredinom 90-ih godina i uloge novinara u medijskom pokrivanju ovog sukoba
Dalje/More

Fotogalerija Obilježena godišnjica zločina na Korićanskim stijenama

Sulejman Garibović jedan je od preživjelih logoraša iz Prijedora koji je samo zahvaljujući sreći izbjegao streljački vod na Korićanskim stijenama. Kako kaže, i taj dan je vrijeme bilo kišovito i maglovito poput današnjeg
Dalje/More

Suđenje Goranu Zupcu: Malo vodi istrage, malo sjedi na optuženičkoj klupi

Zubac, kao osoba koja rukovodi najvećim istragama u zemlji, je po zakonu trebao biti suspendovan, ali za to nije bilo dovoljno ruku. Tako će na smjenu direktorsku fotelju mijenjati sa optuženičkom klupom
Dalje/More

Multimedija Prnjavorska riblja čorba za Ginisa

Prnjavorčani su sa 3.804 kilograma napravljene riblje čorbe oborili dosadašnji Ginisov rekord u ovoj kategoriji, koji je držala američka savezna država Masačusec (Massachusetts) sa 3.020 kilograma
Dalje/More
Više tekstova







Stariji postovi

Jedinstvena Bosna i Hercegovina
<< 09/2014 >>
nedponutosricetpetsub
010203040506
07080910111213
14151617181920
21222324252627
282930

MOJI LINKOVI

MOJI FAVORITI
-

Brojač posjeta
18551113

Powered by Blogger.ba